«Ο παράδεισος καταστράφηκε»

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

«Ο παράδεισος καταστράφηκε»

Τσακάλια, αλεπούδες, αγριόπαπιες, πεταλούδες, αλλά και άγρια γαρίφαλα και αγριοτριανταφυλλιές ανήκουν στο μακρύ κατάλογο των θυμάτων των καταστροφικών πυρκαγιών στην Πελοπόννησο.
Ενώ ο απολογισμός των ανθρώπων που χάθηκαν στις φωτιές αυξάνεται, σπάνια πουλιά, ζώα και φυτά αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της εξαφάνισης, καθώς το «σπίτι» τους κυριολεκτικά χάθηκε.

Στον Ταΰγετο, το δάσος που κάηκε ήταν πυκνό και αποτελούταν από μαύρο πεύκο και έλατα. «Σε πολλές διαδρομές μέσα στο δάσος ο οδοιπόρος δεν έβλεπε τον ήλιο. Τα δέντρα που είχαν γλιτώσει τη φωτιά του 1998 ήταν πολλά και τεράστια» λέει ο Γιώργος Κανέλλης, μέλος της Οικολογικής Κίνησης Πάτρας. «Τόσο τα έλατα όσο και τα μαύρα πεύκα αναγεννιούνται δύσκολα έως αδύνατον, αφού είναι απαραίτητη η ύπαρξη προδάσους που θα εξασφαλίζει την απαραίτητη σκιά και υγρασία. Ειδικά οι περιοχές που είχαν ξανακαεί δεν έχουν σωτηρία, δεν υπάρχει τρόπος να επανέλθουν».

Αλλά δεν είναι μόνο το δάσος. «Στο βουνό συναντούσε κανείς άγρια γαρίφαλα, αγριοτριανταφυλλιές, μαλχόμια, κόκκινους κρίνους λίλιουμ, απουράνια και πολλά αγριολούλουδα» συμπληρώνει ο Γιώργος Σφήκας, μέλος και αυτός της Οικολογικής Κίνησης Πάτρας. Σε χαμηλότερα ύψη, γύρω στα 800 μέτρα, υπήρχαν πουρνάρια, σχίνα, κουμαριές, σπάρτα, αφάνες, σκυλαφάνες, αγκοριτσιές, σφεντάμια, λίγες κουκουναριές, ενώ ξεχωριστά ήταν τα τμήματα με τις δρυς και τις βελανιδιές.«Οι τελευταίες, ειδικότερα, έχουν το εξής χαρακτηριστικό: Δύσκολα καίγονται και ακόμη πιο δύσκολα αναγεννιούνται» λέει ο κ. Σφήκας.

Σε ό,τι αφορά τα ζώα, στα δάση του Ταϋγέτου υπήρχε μεγάλος αριθμός από σκαντζόχοιρους, αγριοκούνελα, χελώνες, αλεπούδες, ενώ λεγόταν ότι τουλάχιστον κατά το πρόσφατο παρελθόν ζούσε κι ένα είδος αγριόγατου. Επίσης, στην περιοχή υπήρχαν μεγάλη πληθυσμοί πεταλούδων και πολλών εντόμων (σφήκες, ακρίδες κλπ.). Το μικροκλίμα της περιοχής ευνοούσε την πυκνή βλάστηση και τη μεγάλη ποικιλία ειδών. Αυτός ο παράδεισος καταστράφηκε» υπογραμμίζουν οι ειδικοί.

«Οι συνέπειες είναι τεράστιες. Επεκτείνονται από το μικροκλίμα της Πελοποννήσου έως την ποιότητα του υπεδάφους, των υπόγειων νερών και τη βιοποικιλότητα της πανίδας και της χλωρίδας», αναφέρει ο επικεφαλής του ελληνικού γραφείου της οικολογικής οργάνωσης «Greenpeace» Νίκος Χαραλαμπίδης. «Θα τις ανακαλύπτουμε μέρα με την ημέρα, θα τις βρουν μπροστά τους τα παιδιά μας» λέει και στέκεται ιδιαίτερα σε δύο προστατευόμενες περιοχές, ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, ενταγμένες στο πρόγραμμα Νatura, που έχουν γίνει στάχτη: το δάσος του Ταϋγέτου και την περιοχή γύρω από τη λίμνη Καϊάφα. «Είναι η δεύτερη φορά που πληγώνεται ο Ταΰγετος από φωτιά. Το 1998, η φωτιά κατέκαιγε για μέρες το δάσος. Μέσα σε διάστημα μικρότερο των δέκα ετών, η φωτιά ξαναχτύπησε. Αν την πρώτη φορά το δάσος κατάφερε να αναπτύξει μηχανισμούς αυτοσυντήρησης και να αναγεννηθεί, τώρα τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα» αναφέρει ο κ. Σφήκας.


Μαύρα τα νερά στον Καϊάφα

Ανάλογης φυσικής ομορφιάς ήταν και το πυκνό πευκοδάσος που βρισκόταν στην περιοχή γύρω από τη λίμνη Καϊάφα. «Στην περιοχή ζούσε μεγάλος αριθμός πουλιών, σπάνια αρπακτικά και αγριόπαπιες. Υπήρχε επίσης ένα πανέμορφο κομμάτι του δάσους με ευκαλύπτους» λέει ο Κίμων Χατζημπίρος, καθηγητής Οικολογίας στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Οπως λένε οι ειδικοί, εκτός από την περιβαλλοντική υποβάθμιση, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος και για την ποιότητα των νερών της λίμνης. Επί αιώνες η λίμνη Καϊάφα υπήρξε θαυμάσιο ιχθυοτροφείο το οποίο εμπλουτίζεται και από μεγάλες ποσότητες ψαριών από τη θάλασσα του Ιονίου μέσω ενός διαύλου.

«Με την πρώτη δυνατή βροχή όμως τα νερά της λίμνης θα μαυρίσουν, αφού τόνοι στάχτης θα μεταφερθούν σε αυτά. Το οικοσύστημα της λίμνης θα δοκιμαστεί» αναφέρει ο κ. Κυρκίτσος. «Η μεγαλύτερη ζημιά είναι η υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής μας. Φανταστείτε ένα πανέμορφο καταπράσινο δάσος. Τώρα έχει μετατραπεί σε κρανίου τόπο. Ποιος θα θέλει να επισκεφτεί πλέον ένα τέτοιο μέρος;» προσθέτει ο κ. Σφήκας.


ΕΛΕΝΑ ΣΟΛΩΜΟΥ