Σε γενετιστές το Νόμπελ Ιατρικής

ΚΟΣΜΟΣ
Μάρτιν Εβανς

Σε γενετιστές το Νόμπελ Ιατρικής

Δύο Αμερικανοί και ένας Βρετανός είναι οι φετινοί νικητές του βραβείου Νόμπελ Ιατρικής-Φυσιολογίας για τις ανακαλύψεις τους στον τομέα των βλαστοκυττάρων. Το βραβείο, μαζί με χρηματικό έπαθλο ενός εκατομμυρίου ευρώ, απονέμεται στον Μάριο Καπέκι, Αμερικανό πολίτη που γεννήθηκε στην Ιταλία, στον Βρετανό σερ Μάρτιν Εβανς και στον βρετανικής καταγωγής Αμερικανό Ολιβερ Σμίθις. Οι επιστήμονες αυτοί ανακάλυψαν μεθόδους που διευκολύνουν τη γενετική τροποποίηση πειραματόζωων μέσω της χρήσης βλαστοκυττάρων, οδηγώντας έτσι στην καλύτερη κατανόηση περίπλοκων ασθενειών.

Οι τρεις ερευνητές τελειοποίησαν στα τέλη της δεκαετίας του 1980 μια νέα μέθοδο για γενετικές μελέτες, η οποία ονομάστηκε στόχευση γονιδίων. Προκειμένου να εξακριβώσουν τι ρόλο παίζει ένα γονίδιο στη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, οι επιστήμονες συνήθως απενεργοποιούν το γονίδιο αυτό και μελετούν τις συνέπειες.

Η έρευνα του Καπέτσι αποκάλυψε το ρόλο των γονιδίων στην ανάπτυξη των οργάνων των θηλαστικών και έριξε φως στα αίτια διάφορων γενετικών ανωμαλιών. Σημαντική συμβολή στη μελέτη της κυστικής ίνωσης αποτέλεσε η έρευνα του Εβανς, ενώ ο Σμιθις άνοιξε νέους δρόμους στη θεραπεία της, αλλά και σε άλλες ασθένειες, όπως είναι η θαλασσαιμία, η υπέρταση, καθώς και η αρτηριοσκλήρυνση.

Οι τρεις επιστήμονες διευκόλυναν σημαντικά τη γενετική τροποποίηση πειραματόζωων. Αντί να τροποποιήσουν γενετικά το ίδιο το έμβρυο, τροποποιούν μια ολόκληρη καλλιέργεια βλαστικών κυττάρων και στη συνέχεια εισάγουν τα τροποποιημένα κύτταρα σε υπάρχοντα αναπτυσσόμενα έμβρυα. Οι οργανισμοί που προκύπτουν με αυτόν τον τρόπο αποτελούν ουσιαστικά ένα «μείγμα» κανονικών και τροποποιημένων ξένων κυττάρων. Η διασταύρωση των πειραματόζωων αυτών δίνει τελικά «καθαρόαιμα» ζώα, των οποίων όλα τα κύτταρα είναι γενετικά τροποποιημένα.

Το Νόμπελ Ιατρικής-Φυσιολογίας είναι συνήθως το πρώτο που ανακοινώνεται κάθε χρόνο. Τα βραβεία που θέσπισε ο Σουηδός εκατομμυριούχος Αλφρεντ Νόμπελ απονέμονται επισήμως στη Στοκχόλμη στις 10 Δεκεμβρίου, με εξαίρεση το Νόμπελ Ειρήνης, που απονέμεται στο Οσλο της Νορβηγίας. Μεταξύ των υποψήφιων γι’ αυτό και φημολογούμενο φαβορί είναι ο Αμερικανός πρώην αντιπρόεδρος Αλ Γκορ.

Μάρτιν Εβανς
Ολιβερ Σμίθις