"Ηρθε η ώρα να πάω να τη βρω"

ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Η Αννα Καλουτά στις κερκίδες του Ηρωδείου.

"Ηρθε η ώρα να πάω να τη βρω"

Βράδυ του Σαββάτου, γύρω στις 10.00 σταμάτησε να χτυπάει η καρδιά της Αννας Καλουτά. Ο γιατρός και ο «γιος» της Πάνος Κατσάνης τής κρατούσαν το χέρι και της έκλεισαν τα μάτια. Μέχρι τις τελευταίες της στιγμές είχε επαφή με το περιβάλλον, καταλάβαινε και έτρωγε. Και μέχρι το προηγούμενο βράδυ ακόμη «ήλπιζε ότι θα γίνει καλά και θα βγει ξανά από το σπίτι για να κάνει τη βόλτα της» στη Φωκίωνος Νέγρη, όπως δήλωσε στην «Espresso» ο Πάνος. Η Ειρήνη-Αννα Καλουτά «ταξίδεψε» για να συναντήσει την αδερφή της Μαρίκα, που έφυγε πριν από έξι χρόνια. «Ηρθε η ώρα να πάω να τη βρω» έλεγε συχνά. Εφυγε πλήρης ημερών και «πλήρους διαύγειας», όπως μας είπε ο κ. Κατσάνης, μαθητής της στη σχολή του Μουσικού Θεάτρου του Μενέλαου Θεοφανίδη, με τον οποίο είχαν σχέση μάνας - γιου.

Δόξαζε τον Θεό και έκανε τον σταυρό της, γιατί όπως έλεγε: «Μου χάρισε μακροημέρευση, δόξα και υγεία». Εφυγε κλείνοντας σχεδόν έναν αιώνα ζωής και πήρε μαζί της μία ολόκληρη εποχή, αυτή της παλιάς, καλής επιθεώρησης, δοξασμένη και με την αγάπη του κόσμου να την ακολουθεί.

Την τελευταία φορά που έκλαψε από συγκίνηση ήταν όταν πληροφορήθηκε ότι το θέατρο του Νέου Κόσμου θα πάρει το όνομά της. Σχεδόν κατάκοιτη, ήταν αδύνατον να παραβρεθεί. «Της διάβασα δυνατά το σχετικό δημοσίευμα της “Espresso” και μετά της το έδωσα. Αν βλέπατε με τι χαρά το κοιτούσε!» μας είπε ο Πάνος Κατσάνης. Ηθελε να σηκωθεί και να πάει να ευχαριστήσει τον δήμαρχο, τον Νικήτα Κακλαμάνη, που με δική του πρωτοβουλία έγινε το θέατρο. Ηταν δωρήτρια σώματος, κανείς δεν το γνώριζε αυτό. Τα σοβαρά προβλήματά της υγείας της ξεκίνησαν τον περασμένο Αύγουστο, όταν παραπονέθηκε για πόνους και αδιαθεσία. Κάποιες φορές χρειάστηκε να μπει σε νοσοκομείο, το μεγαλύτερο διάστημα όμως αντιμετώπιζε τα προβλήματά της στο σπίτι. Ο γιατρός την επισκεπτόταν σχεδόν καθημερινά. Τους τελευταίους μήνες κυκλοφορούσε στο διαμέρισμά της με τη βοήθεια του “Π”, αφού δεν είχε τη δύναμη να στηριχτεί καλά στα πόδια της. Και τις τελευταίες ημέρες δεν μπορούσε να σηκωθεί από το κρεβάτι.
Το καλοκαίρι του 2008 πρόλαβε να ανεβεί στη σκηνή του Ηρωδείου με τον Λάκη Λαζόπουλο στην παράσταση του Σταμάτη Κραουνάκη. Μαζί με τους δύο καλλιτέχνες τραγούδησε το «Ευζωνάκι γοργό», ενώ οι θεατές χειροκροτούσαν όρθιοι. «Ολους τους καλλιτέχνες τους ακολουθούν οι επιτυχίες τους, ένας ρόλος ή ένα τραγούδι. Εμένα με ακολουθεί η φουστανέλα» είχε πει με τον δικό της, μοναδικό τρόπο η ηθοποιός.


Η «ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ» ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΑΠΟ ΜΙΑ ΦΤΩΧΟΚΑΜΑΡΗ

Εφυγε μία από τις μεγάλες πρωταγωνίστριες της επιθεώρησης, σουμπρέτα με όλη τη σημασία της λέξεως. Τη χαρακτήρισαν «βασίλισσα της επιθεώρησης» και δικαίως. «Δεν θα σε αφήσω να παίξεις ώσπου να αγοράσω και το τρίτο μου σπίτι» της είχε πει χαριτολογώντας η άλλη μεγάλη, η Ζαζά Μπριλάντη, όταν προείδε το μεγάλο ταλέντο της.

Κόρη του Στέφανου Καλουτά, από οικογένεια βυρσοδεψών στη Σύρο (γι’ αυτό και η Σύρος την έχει τιμήσει και της έχει φτιάξει εκεί το δικό της καμαρίνι) και της Μανιάτισσας Κατίνας Γερακουλάκου, που μεγάλωσε μόνη τα κορίτσια της κεντώντας στην καμαρούλα της οδού Ακομινάτων: «Για την κυρά-Κατίνα εκείνο που μετρούσε πάνω απ’ όλα ήταν η μόρφωση. Απόδειξη ότι παρά τις φτώχειες που είχαμε, τα μόνα που δεν μας έλειψαν ήταν τα καλά σχολεία. Μα η φτωχοκάμαρη, φτωχοκάμαρη!» αφηγείται η ίδια. Από τη φτωχοκάμαρη, λοιπόν, στην Ιόνιο Σχολή και το βράδυ στο θέατρο.

Μαζί με την αδερφή της Μαρίκα τα δύο «Καλουτάκια», όπως έγιναν γνωστά, πήραν το βάπτισμα του πυρός στο θέατρο της Μαρίκας Κοτοπούλη και του συζύγου της Γιώργου Χέλμη, οι οποίοι στις παραστάσεις που ανέβαζαν έβρισκαν ρόλους και για τα δύο κορίτσια. «Εγώ “παντρεύτηκα” το θέατρο, η Μαρίκα τη ζωή» συνήθιζε να λέει η κυρία Αννα. Αφιερώθηκε στη δουλειά της, αφήνοντας στο περιθώριο την προσωπική της ζωή.

Ερωτεύτηκε τον Γιώργο Ναθαναήλ, τον οποίο δεν παντρεύτηκε ποτέ. «Ο έρωτάς μου με τον Ναθαναήλ κράτησε δεκατρία χρόνια και μισό, ούτε μία μέρα λιγότερη. Από κοριτσάκι μέχρι που έγινα γυναίκα. Και ποια ήταν πάντα η αφορμή για τους ομηρικούς καβγάδες μας, όταν συνήθως πλήρωνε η… μύτη του; Το ότι τον τσάκωσα να πηγαίνει με άλλες γυναίκες, ενώ φώναζε και χτυπιόταν ότι αγαπούσε μονάχα εμένα», αφηγείται στον Γιώργο Λαζαρίδη. Αλλά και με τον ηθοποιό Λάμπρο Κωνσταντάρα υπήρξαν ζευγάρι για δύο χρόνια. Για τη σχέση τους θα πει χαρακτηριστικά: «Ηταν καλός στον χορό, αλλά έκανε ό,τι μπορούσε για να μου βγάζει την πίστη ανάποδα, τάχα πως δεν του άρεσαν τα βήματα. Και μόλις τελείωνε η πρόβα, τσακωμός. Η Κοτοπούλη χτυπιόταν! “Με εσάς τους δύο δεν θα πάμε σε πρεμιέρα, αλλά στο Πρώτων Βοηθειών” μας έλεγε».

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1918 (πολλοί υποστηρίζουν ότι γεννήθηκε νωρίτερα) και έπαιξε στις πιο μεγάλες επιθεωρήσεις και στις οπερέτες του Θεόφραστου Σακελλαρίδη. «Γλυκιά Νανά», «Διαβολόπαιδο», «Βαφτιστικός», «Μοντέρνα κορίτσια», «Γυναίκα του δρόμου», «Οι απάχηδες των Αθηνών», «Οι πειρατές», η «Νυχτερίδα» κ.ά. Στις μουσικές κωμωδίες «Μ’ αγαπά, δεν μ’ αγαπά» των Γιανουκάκη - Ριτσιάρδη, στο «Φυντανάκι» και το «Πανηγύρι» του Παντελή Χορν, στα κωμειδύλλια «Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας», «Γκόλφω», «Μαρία Πενταγιώτισσα» κ.ά. Για δεκαπέντε χρόνια έκανε περιοδείες σε όλα τα μέρη του κόσμου και εμφανίστηκε σε μεγάλα θέατρα στο Παρίσι, τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο. Ηχογράφησε μαζί με την αδελφή της Μαρία πολλούς δίσκους στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όπως «Μ’ αγαπά, δεν μ’ αγαπά», «Γερακίνα», «Οι κερασιές», «Η βροχή» κ.ά. Τιμήθηκε από ελληνικές πρεσβείες για τις περιοδείες της και απέσπασε στρατιωτικές μνείες για την ψυχαγωγία που παρείχε στους στρατιώτες. Εμειναν θρυλικές οι εμφανίσεις της στις πολεμικές επιθεωρήσεις του 1940, ιδιαίτερα για το «Ευζωνάκι» αλλά και αργότερα στους ρόλους της «Σμυρνιάς».

Μαζί με την αδελφή της είχαν φτιάξει το θέατρο «Καλουτά» με πολλές θυσίες. Το έχασαν όμως και αυτό στοίχισε πολύ και στις δύο.

Η κηδεία της Αννας Καλουτά θα γίνει αύριο, Τρίτη, στις 3 μ.μ. στο Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας.


ΧΡΥΣΑ ΔΟΤΣΙΟΥ



«Δεν γνώρισα ποτέ τον μεγάλο έρωτα...»

Με τον θάνατο της Αννας Καλουτά, ένα από τα πιο σαγηνευτικά πρόσωπα της παλιάς καλής επιθεώρησης, της μοναδικής τεχνήτρας του θεάτρου, που αφόπλιζε το κοινό με τη θηλυκότητα και τα πράσινα μάτια της -γι’ αυτήν είχε γραφτεί το τραγούδι «Δυο πράσινα μάτια με μπλε βλεφαρίδες»- έκλεισε ένας κύκλος. Η Αννα Καλουτά μπορεί να βαστούσε γερά ώς την τελευταία στιγμή, αλλά διαισθανόταν ότι έρχεται το τέλος. Προ μηνών μίλησα με την «αγαπημένη κυρία Αννα». Δυστυχώς ήταν και η τελευταία συνέντευξη που παραχώρησε. Μετά άρχισαν τα προβλήματα υγείας... Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Σφήνα». Σήμερα αναδημοσιεύουμε αποσπάσματα.

«Ο ηθοποιός πρέπει να έχει τα μυαλά του δεκατέσσερα και να μην πιστεύει ότι θα λάμπει για πάντα. Νόμιζα ότι θα υποστώ και εγώ ό,τι και οι άλλοι καλλιτέχνες στο είδος μας. Ο βασιλεύς απέθανε, ζήτω ο βασιλεύς. Αλλος. Περάστε από ’κεί. Εκλεισε η αυλαία. Δεν συνέβη όμως αυτό με μένα. Δεν μπορώ να βγω έξω, δεν μπορώ να καθίσω κάπου και να μη σηκωθούν όρθιοι να με χαιρετίσουν. Το σωστό θα ήταν να υποκλίνομαι εγώ μπροστά τους. Γιατί το κοινό με έθρεψε, με τάισε, με έκανε αυτή που είμαι. Οταν εισπράττω αυτή την αγάπη πώς να μην ευχαριστώ τον Θεό; Γιατί δεν είμαι πια το Καλουτάκι. Είμαι μια μεγάλη γυναίκα και σε λίγο θα φύγω και εγώ».

Η Αννα Καλουτά ήξερε να κρύβει στη σιωπή με εκρηκτική αξιοπρέπεια το μερίδιο της μοναξιάς της. «Δεν θα ήθελα ποτέ να πει κάποιος: “Α, η κακομοίρα η Καλουτά”». Την είχαμε ρωτήσει αν θα είχε αποφευχθεί το γκρέμισμα του θεάτρου «Καλουτά» αν ζούσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και είχε απαντήσει: «Αναμφισβήτητα! Χάρη σε εκείνον μπορέσαμε και το χτίσαμε. Μας βοήθησε πολύ. Μας αγαπούσε πολύ. Και εμείς τον θαυμάζαμε ως πολιτικό άντρα, ως άνθρωπο, ως κύριο. Είχε πολλά χαρίσματα, γι’ αυτό έγραψε ιστορία!»

Υπηρέτησε με αγάπη το είδος που την ανέδειξε, αλλά είχε ενστάσεις για το πώς γίνεται σήμερα: «Δεν υπάρχει σεβασμός σήμερα και οι φταίχτες είναι τρεις: ο συγγραφέας που γράφει το κείμενο, ο ηθοποιός που παίζει και το κοινό που χειροκροτεί». Για τον έρωτά της με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα είχε παραδεχτεί: «Οχι, δεν ήταν ο έρωτάς της ζωής μου. Πρώτα-πρώτα ήμασταν εχθροί. Ο ένας να φάει το μάτι του άλλου. Εγώ πάντως τον Λάμπρο τον βρήκα χωρισμένο. Δεν τον χώρισα, όπως έλεγε ο γιος του. Ο Λάμπρος έκανε τη ζωή του».

- Ποιος έκανε την καρδιά σας να χτυπήσει δυνατά;
Κανείς. Δεν γνώρισα τον μεγάλο έρωτα...

- Παντρευτήκατε το θέατρο. Δεν μετανιώσατε; Δεν σκεφτήκατε να φτιάξετε τη ζωή σας;
Οχι, παρά το γεγονός ότι είχα απίθανες τύχες. Ενας ήταν ο Κόντε Ρόμα. Δέχτηκα πρόταση γάμου και από τον εφοπλιστή Χέντελσον που του βούλιαξαν τα καράβια οι Γερμανοί και όταν τα αντικαθιστούσε όλα τα βάφτιζε με το όνομά μου...

Καληνύχτα, κυρία Αννα. Σίγουρα θα ξανασυναντηθούμε...


ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΜΙΧΑΛΙΤΣΙΑΝΟΥ


«Η Αννα παντρεύτηκε το θέατρο, τα έδωσε όλα»
 
Ο Λάκης Λαζόπουλος αλλά και ο Σταμάτης Κραουνάκης, από τη νέα γενιά των δημιουργών, τίμησαν την προσφορά της Αννας Καλουτά στο μουσικό θέατρο. Τη θεωρούσαν «σημαντική στο είδος της», γι’ αυτό της ανέθεσαν να κάνει φινάλε στην παράσταση στο Ηρώδειο τον Ιούλιο του 2008 (ένα αφιέρωμα στην επιθεώρηση).

Η Ζωζώ Σαπουντζάκη δήλωσε στην «Espresso»: «Πέθανε ευτυχισμένη γιατί ήταν κοντά στον άνθρωπο που τον θεωρούσε γιο της. Την κράτησε με αξιοπρέπεια, την ξεκούρασε. Την Αννα τη θαύμαζα από μικρό παιδί στη Θεσσαλονίκη. Οταν πρωτοπήγα στο “Παλλάς”, 14 χρόνων, είχε έρθει χωρίς τη Μαρία με τον θίασό της εκεί. “Θεέ μου τι όμορφη που ήταν! Ας γινόμουν κι εγώ σαν κι αυτή!” είπα. Μετά, βέβαια, δουλέψαμε πάρα πολύ μαζί. Η Αννα “παντρεύτηκε” το θέατρο, τα έδωσε όλα. Ο,τι είχε και δεν είχε».
Η Δέσποινα Στυλιανοπούλου πρωτοβγήκε στο θέατρο στα χέρια τους, στο «Αννα και Μαρία Καλουτά» και στο έργο «Της φυλακής τα σίδερα» με είκοσι πρωταγωνίστριες επί σκηνής. Ανάμεσά τους η Μπελίντα και η Ρένα Βλαχοπούλου.

«Με αποκαλούσε “Φουφούκα”. Ηταν η πρώτη μου δασκάλα στα χορευτικά νούμερα. Δεν ήταν αυστηρή, αλλά επέμενε. “Αν δεν το μάθεις, θα βγάλω το παπούτσι”, μου φώναζε. Ηθελε πάντα να πηγαίνω στο καμαρίνι της και να τη χτενίζω» μας είπε και συμπλήρωσε: «Ράγισε η καρδιά μου! Στη κηδεία της Μαρίας με κρατούσε αγκαζέ, έκλαιγε και μου έλεγε: “Σ’ εμένα ποιος θα είναι δίπλα μου;” Πέρασα την ωραιότερη εποχή δουλεύοντας κοντά τους. Μετά τις παραστάσεις πηγαίναμε στο εξοχικό τους σπίτι στην Ακράτα, όπου μας περίμενε ο σύζυγος της Μαρίας και μας τα είχε όλα έτοιμα γιατί ήμασταν κουρασμένες».

Ο χορευτής Δημήτρης Ιβάνοφ μαζί με την παρτενέρ του Νατάσα ήταν πάντα το χορευτικό ζευγάρι στις παραστάσεις των αδελφών Καλουτά αμέσως μόλις επέστρεψαν από την Αφρική, ενώ δίδασκαν και μαζί στο Μουσικό Θέατρο του Θεοφανίδη. «Ηταν η τελευταία μεγάλη κυρία της επιθεώρησης. Μέχρι πρόσφατα τη συναντούσα και μιλούσαμε πάντα για το θέατρο. Δεν έλεγε τίποτα άλλο. Η Αννα αρρώστησε όταν έχασε το “Καλουτά”, πικράθηκε όσο δεν μπορείτε να φανταστείτε! Αγαπούσε τους νέους, και τον Νίκο Σταυρίδη οι δύο αδελφές τον έβγαλαν στο σανίδι. Κάναμε μαζί τα “Φώτα της ράμπας” και πολλά τηλεοπτικά δρώμενα» δήλωσε στην «Espresso».

Η Αννα Καλουτά στις κερκίδες του Ηρωδείου.
Στο σανίδι με τον «γιο» της Πάνο Κατσάνη, ο οποίος στάθηκε στο πλευρό της μέχρι και την τελευταία στιγμή.
Η Αννα Καλουτά με τον Λάκη Λαζόπουλο και τον Σταμάτη Κραουνάκη στην παράσταση στο Ηρώδειο τον Ιούλιο του 2008.
Η Ζωζώ Σαπουντζάκη.
Με τον Κώστα Χατζηχρήστο στα παρασκήνια θεατρικής παράστασης.
Η Αννα Καλουτά με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα, με τον οποίο υπήρξαν ζευγάρι.
Η Αννα Καλουτά με τη μαμά Κατίνα σε μία από τις τελευταίες φωτογραφίες της.