Από το Αιγαίο, στο Μπουένος Αίρες

ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Ο Χουάν Ρικέλμε αποθεώνεται με την είσοδό του στο «La Bombonera», το πιο καυτό γήπεδο του Μπουένος Αϊρες.

Από το Αιγαίο, στο Μπουένος Αίρες

Οι φωνές των εκστασιασμένων οπαδών πλημμυρίζουν κάθε γωνιά του κατάμεστου «La Bombonera» και απλώνονται μέχρι τις πιο απομακρυσμένες συνοικίες του Buenos Aires. Αμέτρητα καπνογόνα βάζουν φωτιά στα τσιμέντα, τύμπανα χτυπούν συγχρονισμένα σε… πολεμικούς ρυθμούς, χιλιάδες χαρτάκια και μεγάλες κορδέλες στα χρώματα του μπλε και του χρυσού προκαλούν δέος και δημιουργούν ένα παραμυθένιο και συνάμα «κολασμένο» ποδοσφαιρικό σκηνικό που δύσκολα συναντάται σε οποιοδήποτε γήπεδο του πλανήτη. 

Ακόμη και ο καυτός λατινοαμερικάνικος ήλιος μοιάζει να ανυπομονεί. Οι παίκτες της Boca Juniors βγαίνουν από τη φυσούνα και μαζεύονται σε μια γωνία δίνοντας όρκο τιμής για ένα μόνο αποτέλεσμα: τη νίκη! Λίγο πριν το kick off, ένα δροσερό αεράκι που «γεννήθηκε» στην Ανατολική Μεσόγειο μπουκάρει από τις πύλες του λιμανιού, αγκαλιάζει την ομάδα και σιγοψιθυρίζει… το Αιγαίο είναι μαζί σας! 

Στις αρχές του περασμένου αιώνα, όταν το ποδόσφαιρο έκανε τα πρώτα δειλά βήματά του μέσα σε χωμάτινες αλάνες, πολλοί μετανάστες προχώρησαν στην ίδρυση ποδοσφαιρικών συλλόγων με σκοπό να κρατήσουν ζωντανές και ανεξίτηλες τις μνήμες από τους τόπους καταγωγής τους. Στην Ελλάδα, χαρακτηριστικότερα είναι τα παραδείγματα του Πανιωνίου με τις σμυρναίικες ρίζες αλλά και της ΑΕΚ και του ΠΑΟΚ που… κατάγονται από την Κωνσταντινούπολη και φέρουν ως έμβλημα τον βυζαντινό δικέφαλο αετό. Ωστόσο, ελληνικό χρώμα και μάλιστα με έντονο άρωμα Αιγαίου, Αρκαδίας και Πειραιά έχει και μία από τις μεγαλύτερες ομάδες της Λατινικής Αμερικής, η θρυλική Boca Juniors!
 
Πριν από μερικά χρόνια, ελάχιστοι γνώριζαν τη «γαλανόλευκη» ταυτότητα του συλλόγου της Αργεντινής, ενώ άγνωστα παρέμεναν τα ονόματα των Ελλήνων μεταναστών που πρωτοστάτησαν στην ίδρυσή του. Επειτα από έρευνες και σε συνεργασία με τη διοίκηση της Boca Juniors, η συγγραφέας Κυριακή Τρακάδα κατάφερε να φωτίσει την άγνωστη ιστορία του συλλόγου και να ανακαλύψει πως οι τρεις από τους πέντε ιδρυτές της κατάγονταν από τη Σάμο, τη Χίο και τη Βυτίνα Αρκαδίας! Μάλιστα, όπως η ίδια αποκαλύπτει στην «Espresso της Κυριακής», ο μοναδικός εν ζωή απόγονος των ιδρυτών είναι ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής του Παναθηναϊκού Νίκος Καρούλιας, αφού ο θείος του Κωνσταντίνος Καρούλιας (αδελφός του παππού του) ήταν ένας από τους ανθρώπους που ίδρυσαν την Boca Juniors!
 

Φαρέγγας, Σιάνης, Καρούλιας

«Η Boca Juniors ιδρύθηκε το 1905 από Ελληνες και Ιταλούς μετανάστες. Πρόκειται για τον Θεόδωρο και Γιάννη Φαρέγγα από τη Χίο και έναν Σιάνη από την Αρκαδία. Αυτοί, με την πολύτιμη βοήθεια του Κωνσταντίνου Καρούλια από τη Σάμο έδωσαν ζωή στο παιδί της συνοικίας Boca. Ο τελευταίος μάλιστα ήταν αδελφός του παππού του μεγάλου “πράσινου” άσου Νίκου Καρούλια» μας λέει η ίδια και συμπληρώνει: «Αφορμή για το ιστορικό ταξίδι στις ρίζες της Boca Juniors υπήρξε η γνωριμία μου με τον πρόεδρό της Jorge Amor Ameal, τον οποίο μου σύστησε ο φίλος και πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων της Αργεντινής Μάριος Παναγόπουλος. Στην πρώτη μας συνάντηση, ο Ameal μου είπε μεταξύ σοβαρού και αστείου να ψάξω να βρω τις μεσογειακές ρίζες της ομάδας. Επέστρεψα στην Ελλάδα και δεν θα ξεχάσω κάποιο πρωινό που έλαβα σε φαξ ένα ιδιόχειρο σημείωμά του με τα ονόματα των Ελλήνων ιδρυτών. Αρχισα να ερευνώ και ανακάλυψα πως η σχέση μεταξύ Ελλάδας και Αργεντινής κρατάει από το 1750, όταν μοναδικό ελεύθερο λιμάνι της Μεσογείου ήταν η Γένοβα. Τότε, τα αγόρια της νησιωτικής Ελλάδας που δεν ήθελαν να υπηρετήσουν στον οθωμανικό στρατό έφευγαν για τη Γένοβα και από εκεί για τη Λατινική Αμερική. Ετσι, βρέθηκαν εκεί οι ιδρυτές της Boca».

Σύμφωνα με την κυρία Τρακάδα, στις αρχές του περασμένου αιώνα το 40% των καταστημάτων της συνοικίας Boca του Buenos Aires ανήκαν σε Ελληνες, ενώ λιμενάρχης ήταν ο Εμμανουήλ Χατζηδάκης από την Κάσο, που βοηθούσε τους «νέους» να ορθοποδήσουν. Η ελληνική παρέα συνήθιζε να συναντιέται στο καφενείο «Το στέκι των φίλων» του Αντώνη Ζέππου από τη Χίο, εκεί όπου γεννήθηκε η ιδέα για τη δημιουργία μιας ποδοσφαιρικής ομάδας προς τιμήν της Ελλάδας και της νέας τους γειτονιάς.


Ονομα και χρώματα

Οπως μας λέει η ίδια, «η ομάδα ονομάστηκε Boca Juniors γιατί οι ιδρυτές τη θεωρούσαν… το παιδί της Boca. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ιστορία των χρωμάτων της φανέλας, που οριστικοποιήθηκαν έπειτα από ένα φιλικό με τη River Plate! Σε εκείνο το ματς είχε αποφασισθεί πως όποια ομάδα κέρδιζε θα έπαιρνε για χρώματα το κόκκινο και το λευκό. Τελικά, η River κέρδισε το παιχνίδι και οι Ελληνες της Boca αποφάσισαν πως θα υιοθετούσαν τα χρώματα της σημαίας του πρώτου πλοίου που θα έμπαινε στο λιμάνι. Σύμφωνα με στοιχεία, αυτό ήταν το πλοίο “Ωκεανός” που είχε αποπλεύσει από τον Πειραιά και έφερε σημαία της Σουηδίας. Ετσι καθιερώθηκε το μπλε και το χρυσό».

Αναφορικά με τη σχέση της με το ποδόσφαιρο η συγγραφέας μας λέει πως «ο σύντροφός μου Αντώνης Καρπούζας ήταν ο καλύτερος σύμβουλος για να αποκωδικοποιήσω το ποδόσφαιρο και να το αγαπήσω. Επίσης, κατά τη διάρκεια της έρευνάς μου σημαντική ήταν η βοήθεια του αντιδημάρχου Πειραιά Δημήτρη Βρόντου, του προέδρου του Αθήνα 9,84 Αντώνη Καφέζα και του νομάρχη Σάμου κ. Κάρλα. Η σχέση μου με τη διοίκηση της Boca είναι εξαιρετική και έχουμε συχνή επικοινωνία. Μάλιστα, όταν ο πρόεδρος είδε το βιβλίο μου “Boca Juniors - Αιγαίο, αυτά που μας ενώνουν”, συγκινήθηκε πάρα πολύ. Εχω παρακολουθήσει δύο αγώνες στο “La Bombonera”, έναν με τη River και έναν με την Tigres. Τον Μάιο θα πραγματοποιήσουμε εκδήλωση στο Ζάππειο, όπου ελπίζω να παραβρεθεί και ο Jorge Amor Ameal. Πάντως, δηλώνω ένθερμη οπαδός του ΠΑΟ Ρουφ αλλά και λάτρης του μη εμπορευματοποιημένου ποδοσφαίρου. Για μένα το ποδόσφαιρο είναι αλάνα και πάνω απ’ όλα ομάδα».


Ο μοναδικός εν ζωή απόγονος των ιδρυτών

Οταν ο παλαίμαχος άσος Νίκος Καρούλιας έγραφε ιστορία με τη φανέλα του Παναθηναϊκού, σίγουρα δεν γνώριζε πως πριν από πολλές δεκαετίες ένας συγγενής του είχε πρωτοστατήσει στην ίδρυση της Boca Juniors. Οπως ο ίδιος δηλώνει στην «Espresso της Κυριακής», «η αλήθεια είναι ότι δεν γνώριζα τίποτα και πως συγκινήθηκα πάρα πολύ όταν έμαθα πως το όνομα Καρούλιας έχει σχέση με την Boca Juniors. Πράγματι, ο αδερφός του παππού μου είχε φύγει από τη Σάμο για την Αργεντινή γύρω στο 1895. Πριν πάει στο Buenos Aires, είχε περάσει από τη Μασσαλία και το Λονδίνο, ενώ στη νέα του πόλη ασχολήθηκε με το εμπόριο και τα πήγε περίφημα. Μάλιστα, ήταν ο άνθρωπος που ίδρυσε τον προσκοπισμό στην Αργεντινή και είχε άριστες σχέσεις με τον πρόεδρο Περόν. Το σημαντικότερο όμως είναι πως ήταν ένας από τους ιδρυτές της Boca Juniors».

Ο παλαίμαχος άσος δηλώνει πως μελλοντικά σκοπεύει να έρθει σε επαφή με τη διοίκηση της Boca Juniors, ενώ μας αποκαλύπτει ότι «ψάχνοντας βρήκα και δύο ξαδέρφια μου στην Αργεντινή, την Ελένη και τον Κωνσταντίνο Καρούλια, οι οποίοι έχουν έρθει στην Ελλάδα και μου έχουν μιλήσει για τον θείο μου. Επίσης, έχω διαβάσει και βιβλία που αναφέρονται στην έντονη δράση που είχε στην Αργεντινή. Ουσιαστικά, ήταν ένας από τους ανθρώπους που έβαλαν το χέρι τους για να ιδρυθεί η Boca Juniors και αυτό είναι πολύ συγκινητικό».


JORGE AMEAL

Δήλωση του προέδρου της Boca

«Η φίλη συγγραφέας Κυριακή Τρακάδα μας έκανε την τιμή να γράψει την ιστορία ίδρυσης της ομάδας μας. Ηταν μια έκπληξη για μας, καθώς γνωρίζαμε πως οι ρίζες των ιδρυτών της ομάδας μας είναι από τη Μεσόγειο, αλλά δεν υπήρχαν τα περιθώρια να ψάξουμε ακόμα περισσότερο για να βρούμε και άλλα στοιχεία. Η ομάδα χρωστάει πολλά στην Κυριακή. Εχω δεχτεί την πρόσκληση από τον νομάρχη Σάμου κ. Μανώλη Κάρλα και, εάν όλα γίνουν όπως πρέπει, μέσα στον Ιούνιο μπορεί και να βρεθούμε ξανά στην Ελλάδα και τη Σάμο. Είναι υπέροχο να ανακαλύπτουμε τον τόπο των προγόνων των ιδρυτών της ομάδας. Μπράβο στην Κυριακή, μπράβο στον δημοσιογράφο Ανδρέα Αξιώτη που έδειξε ευαισθησία για το θέμα, μπράβο και στην εφημερίδα σας που προβάλλετε κάτι τόσο σημαντικό για την Μπόκα Τζούνιορς. Ελπίζω σύντομα να τα πούμε από κοντά. Καλή αντάμωση».


ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΑΡΛΑΣ / Νομάρχης Σάμου
Το μεγάλο ραντεβού με τη διοίκηση του συλλόγου

Την πεποίθησή του πως μελλοντικά και με αφορμή τη σαμιακή καταγωγή ενός εκ των ιδρυτών της Boca Juniors οι σχέσεις μεταξύ Σάμου και Αργεντινής θα γίνουν ακόμη πιο στενές εξέφρασε με δηλώσεις του στην «Espresso της Κυριακής» ο νομάρχης Σάμου Μανώλης Κάρλας.

Ο ίδιος μας είπε πως «η σχέση των Σαμιωτών με τον λαό και τη χώρα της Αργεντινής ξεκίνησε πριν από την ίδρυση της Boca Juniors και είναι ιδιαίτερα στενή. Είναι χαρακτηριστικό πως το 1850 ο Ιωάννης Γεωργίου από το χωριό Πλάτανος έφυγε από τη Σάμο και μέσω Γένοβας ταξίδεψε στην Αργεντινή. Μπορεί οι περισσότεροι Ελληνες να μην το γνωρίζουν, αλλά ο Γεωργίου ήταν ένας από τους πρώτους ανθρώπους που επιχείρησαν να εξερευνήσουν την άγνωστη τότε Παταγονία. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως ο Σαμιώτης εξερευνητής θεωρείται ένας από εθνικούς ήρωες της Αργεντινής, αφού μετά την εξερεύνησή της η Παταγονία ενσωματώθηκε με την υπόλοιπη χώρα. Για να καταλάβετε τι εννοώ, απλώς θα σας πω ότι όπως τα δικά μας παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο και διδάσκονται τα κατορθώματα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και του Οδυσσέα Ανδρούτσου έτσι και οι μαθητές στην Αργεντινή μέσα από τα σχολικά βιβλία διαβάζουν και μαθαίνουν ιστορίες για τον εθνικό τους ήρωα, τον Ιωάννη Γεωργίου από τον Πλάτανο της Σάμου».

Αναφορικά με τον Σαμιώτη ιδρυτή της Boca Juniors αλλά και τις προοπτικές συνεργασίας μεταξύ νομαρχίας και διοίκησης της Boca Juniors ο κ. Κάρλας μας λέει πως «πράγματι, στις αρχές του περασμένου αιώνα, ο Καρούλιας από τη Σάμο σε συνεργασία με άλλους μετανάστες που είχαν πάει στην Αργεντινή πρωτοστάτησαν στην ίδρυση της Boca Juniors. Τον Μάιο προγραμματίζουμε να πραγματοποιήσουμε μια μεγάλη εκδήλωση στο Ζάππειο που θα βοηθήσει στο δέσιμο με τον λαό της Αργεντινής. Πρόκειται για πολύ μεγάλο θέμα που μας τιμά, μας συγκινεί και σκοπεύουμε να το αναδείξουμε όπως του αρμόζει».  


ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΞΙΩΤΗΣ

Ο Χουάν Ρικέλμε αποθεώνεται με την είσοδό του στο «La Bombonera», το πιο καυτό γήπεδο του Μπουένος Αϊρες.
Το βιβλίο της Κυριακής Τρακάδα «Αιγαίο - Boca Juniors, αυτά που μας ενώνουν».
Νίκος Καρούλιας: «Ο αδερφός του παππού μου είχε φύγει από τη Σάμο για την Αργεντινή γύρω στο 1895»...