Ξεχασμένα επαγγέλματα στο μουσείο ενός ζωγράφου

ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Το παραδοσιακό μπαρμπέρικο με όλα τα εργαλεία του.

Ξεχασμένα επαγγέλματα στο μουσείο ενός ζωγράφου

Ο νερουλάς, ο ακονιστής, ο ράφτης, η υφάντρα, ο λούστρος και άλλα δεκαέξι ξεχασμένα επαγγέλματα ζωντανεύουν ξανά στο λαογραφικό μουσείο του γνωστού ζωγράφου Ηλία Μπουντούρη.
 
Με σεβασμό και αγάπη στην παράδοση ο αγαπητός καλλιτέχνης κατάφερε να κάνει πράξη, μετά από μία δεκαετία, ένα μεγάλο όνειρό του: τη δημιουργία ενός πάρκου πολιτισμού μέσα στο οποίο οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να ταξιδέψουν στην ιστορία του τόπου μας, «ζώντας» σ’ ένα χωριό που έχει στηθεί με αυθεντικά αντικείμενα μιας άλλης εποχής.

Τον ιδιαίτερο αυτό χώρο, που βρίσκεται λίγο έξω από την Κερατέα, επισκέπτονται κάθε χρόνο τουλάχιστον 150.000 άτομα κάθε ηλικίας, που εντυπωσιάζονται από τα εκθέματα καθώς και από όλες τις δραστηριότητες που καλούνται να φέρουν εις πέρας.

Το πάρκο δεν λειτουργεί μόνο ως ένας απλός μουσειακός χώρος, αφού οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να αγγίξουν τα εργαλεία, αλλά και να συμμετάσχουν σε εργασίες που γίνονται ανάλογα με την εποχή.

Ο χώρος έχει έκταση 25.000 τ.μ. και εκτός από ελιές και αμπέλια καλλιεργούνται εκεί κάθε λογής οπωροκηπευτικά, που φυτεύουν οι ίδιοι οι επισκέπτες. «Ο,τι υπάρχει εδώ έχει γίνει με τη βοήθεια του κόσμου. Με την εθελοντική εργασία μαζεύουμε τις ελιές και στο μεσαιωνικού τύπου ξύλινο ελαιοτριβείο που διαθέτουμε παράγουμε το δικό μας λάδι» λέει στην «Espresso» ο ζωγράφος Ηλίας Μπουντούρης, ο οποίος εδώ και δέκα χρόνια είναι ο διαχειριστής του πολιτιστικού πάρκου και της εταιρείας μελέτης, καταγραφής, διατήρησης και ανάπτυξης περιβαλλοντικής, ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς «Χρυσαλίδα».

«Τέλος καλοκαιριού μαζεύουμε με τον κόσμο τα σταφύλια και φτιάχνουμε το κρασί μας. Ολο αυτό που γίνεται εδώ μέσα αρέσει πολύ στους επισκέπτες, αφού παρακολουθούν και συμμετέχουν σε όλες τις διαδικασίες, που γίνονται όπως τα παλιά χρόνια. Ολες οι μηχανές και τα αντικείμενα που υπάρχουν εδώ μέσα είναι αυθεντικά. Για πολλά από αυτά, μάλιστα, έχουμε κάνει μακρινά ταξίδια προκειμένου να δούμε σε τι κατάσταση βρίσκονται και να τα μεταφέρουμε στους χώρους μας» εξηγεί ο κ. Μπουντούρης, ο οποίος καθημερινά δέχεται τηλεφωνήματα από άτομα που θέλουν να δωρίσουν παλιά αντικείμενα στο μουσείο λαογραφίας που βρίσκεται μέσα στο πάρκο.

«Για το ξύλινο ελαιοτριβείο φτάσαμε μέχρι τα παράλια της Μικρά Ασίας. Εκεί το εντοπίσαμε και πήγαμε και το φέραμε. Είναι αυθεντικό, ενώ η ηλικία του ξεπερνά τα εκατό χρόνια. Από τη μελέτη που κάναμε βρήκαμε ότι τα ελαιοτριβεία ήταν ξύλινα από την αρχαιότητα».

Η «Μάκινα», η μηχανή για τη διαλογή σταφίδας

Στο μουσείο λαογραφίας ξεχωριστή θέση έχει η «Μάκινα», μια έξυπνη μηχανή που χρησίμευε στη διαλογή της σταφίδας. Με έναν αριστοτεχνικό συνδυασμό κινήσεων η μηχανή ξεχωρίζει τη χοντρή από τη ψιλή σταφίδα, αφού πρώτα την απαλλάξει από ξερά φύλλα και σκουπίδια.
 
«Τη μηχανή αυτή τη βρήκαμε σε ένα χωριό έξω από την Καλαμάτα παρατημένη κάτω από πέτρες και χαλάσματα. Την πήραμε και το ειδικό συνεργείο μας ανέλαβε να την αναπαλαιώσει και να τη συντηρήσει» αναφέρει ο γνωστός ζωγράφος και προσθέτει:

«Η μοναδική μας δυσκολία, η οποία είναι και πολυέξοδη, είναι η συντήρηση των μηχανημάτων και των αντικειμένων που έχουμε εδώ. Δεν μπορούμε, για παράδειγμα, να ξεναγούμε τους επισκέπτες στον κόσμο του μαραγκού και να μην κόβουν τα εργαλεία του, ή στον κόσμο του ράφτη και μη λειτουργεί το σίδερο με τα κάρβουνα ή τα ψαλίδια του. Επίσης, ο όρθιος αργαλειός που βρήκαμε, είναι εξίσου σπάνιος και δουλεύει κανονικά. Το μπαρμπέρικο είναι όλο αυθεντικό. Ακόμα και ο πάγκος είναι παλιός, όπως και όλα τα μπουκάλια με τις χύμα κολόνιες. Τα παιδιά εντυπωσιάζονται τόσο που θέλουν να έρχονται σε επαφή με όλα τα αντικείμενα».

Στο χωριό που έχει στηθεί τη δική τους θέση έχουν επίσης ο καστανάς, ο ταχυδρόμος με το ποδήλατό του, ο φωτογράφος με την παραδοσιακή μηχανή με το τρίποδο, καθώς και ο νερουλάς με το καρότσι πάνω στο οποίο τοποθετούνταν τα ειδικά δοχεία για τη μεταφορά του νερού από σπίτι σε σπίτι. Το όλο παραμυθένιο σκηνικό συμπληρώνουν κούκλες ντυμένες με ρούχα εποχής, τις οποίες έχουν βρει ο κ. Μπουντούρης και το ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό του.

«ΚΕΡΔΟΣ ΜΑΣ ΤΑ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΠΑΙΔΙΑ»

Καθημερινά το πάρκο επισκέπτονται πολλοί μαθητές με τους γονείς τους και τα σχολεία τους, αλλά και φοιτητές Ελληνικής Ιστορίας και Λαογραφίας από διάφορα πανεπιστήμια της Ευρώπης.

«Για μας αυτό είναι το κέρδος. Το να βλέπουμε παιδιά όλων των ηλικιών μαζί με τους γονείς τους να ξεναγούνται στο πάρκο. Διαθέτουμε μάλιστα τρενάκι, αλλά και καλά συντηρημένα ρετρό ποδήλατα που βοηθούν τους επισκέπτες να δουν όλο το πάρκο. Εντύπωση προκαλούν και οι λίμνες μας, το ποτάμι αλλά και τα πουλιά που βρίσκουν καταφύγιο σε όλο το κτήμα. Η μία λίμνη έχει πάπιες και η άλλη, που τραβά ιδιαίτερα την προσοχή, είναι γεμάτη νούφαρα και ψάρια. Τα παιδιά φτιάχνουν φωλιές και πρόσφατα βρήκαμε εκεί μικρές νεροχελώνες» καταλήγει ο κ. Μπουντούρης, ο οποίος ασχολείται καθημερινά με το πάρκο, μαζί με το προσωπικό του.


ΘΑΝΟΣ ΜΑΚΡΟΓΑΜΒΡΑΚΗΣ
Φωτ.: ΓΟΥΙΛΙΑΜ ΦΕΪΘΦΟΥΛ

Το παραδοσιακό μπαρμπέρικο με όλα τα εργαλεία του.
Τα εργαλεία ενός μαραγκού.
Παραδοσιακό ελαιοτριβείο.
Η θρυλική ραπτομηχανή Singer.
Ο ράφτης με το παμπάλαιο σίδερό του.
Ο αγαπητός καλλιτέχνης Ηλίας Μπουντούρης στην είσοδο του μουσείου ελληνικής λαογραφίας.
Η «Μάκινα», η μηχανή που χρησιμοποιούσαν για την επιλογή σταφίδας, κατέχει ξεχωριστή θέση στο μουσείο.