Τα νεανικά γέλια έγιναν κραυγές και μετά μια απόκοσμη σιωπή…
Από τον Στέργιο Σαμαρτζή
Υπάρχουν νύχτες που μένουν ανεξίτηλες στη μνήμη. Νύχτες που ο χρόνος μοιάζει να σταμάτησε, αφήνοντας πίσω μόνο πόνο και σιωπή. Η 28η Φεβρουαρίου 2023 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία, είναι μια ανοιχτή πληγή. Είναι 57 ονόματα που δεν ξεχνιούνται. Είναι 57 ζωές που σταμάτησαν βίαια, πριν προλάβουν να γεράσουν.
Τρία χρόνια πριν, στα Τέμπη, εκεί όπου οι ράγες διασχίζουν μια κοιλάδα αρχαία και επιβλητική, δύο τρένα βρέθηκαν στην ίδια γραμμή. Η σύγκρουση δεν διέλυσε μόνο βαγόνια, διέλυσε οικογένειες. Μέσα σε δευτερόλεπτα το σκοτάδι γέμισε φλόγες. Τα βαγόνια στράβωσαν σαν χαρτί. Τα γέλια έγιναν κραυγές. Και έπειτα, μια σιωπή που ακόμα αντηχεί.
Οι περισσότεροι ήταν νέοι. Παιδιά που γύριζαν στα πανεπιστήμια μετά το τριήμερο της Αποκριάς. Με σακίδια γεμάτα ρούχα και όνειρα. Με ακουστικά στ’ αυτιά και μηνύματα που δεν πρόλαβαν να απαντήσουν. Κάποιοι μιλούσαν στο τηλέφωνο λίγα λεπτά πριν. Κάποιοι έστελναν «φτάνω σε λίγο». Κάποιοι γελούσαν. Εκείνο το βράδυ 57 άνθρωποι μπήκαν σε ένα τρένο για να φτάσουν σπίτι τους. Κανείς τους δεν περίμενε αυτό το τέρμα της διαδρομής.
Στις 23 Μαρτίου αρχίζει επιτέλους η δίκη για την απόδοση ευθυνών στη φονική σύγκρουση στα Τέμπη. Οι οικογένειες των θυμάτων και οι επιζώντες περιμένουν με αγωνία κάθε συνεδρίαση, αναζητώντας απαντήσεις για το γιατί χάθηκαν 57 ζωές και γιατί τόσα λάθη οδήγησαν σε αυτή την ανείπωτη τραγωδία.
Και όσο υπάρχουν μητέρες που στρώνουν τραπέζι για έναν που δεν θα έρθει, όσο υπάρχουν σύζυγοι που κοιμούνται στη μισή πλευρά του κρεβατιού, όσο υπάρχουν αδέλφια που κοιτούν το κινητό περιμένοντας ένα μήνυμα που δεν θα σταλεί ποτέ, τα Τέμπη δεν θα είναι παρελθόν. Θα είναι παρόν. Και οι 57 θα είναι οι αιώνιοι πρωταγωνιστές μιας χώρας που οφείλει να θυμάται.
«Τρία χρόνια τώρα πηγαίνω εκεί και νιώθω τον Μιμάκο κοντά μου»
Τρία χρόνια μετά, οι 57 νεκροί δεν είναι απλώς αριθμός. Είναι ιστορίες. Είναι η φοιτήτρια που ήθελε να γίνει γιατρός. Είναι ο νεαρός που ταξίδευε για να δει την οικογένειά του ύστερα από μήνες. Είναι η μητέρα που επέστρεφε στο παιδί της. Είναι το ζευγάρι που καθόταν δίπλα δίπλα και μοιραζόταν τα ακουστικά.
Ανάμεσά τους, ο 28χρονος Δημήτρης Οίκου από τη Θεσσαλονίκη. Ήταν μηχανοδηγός, αλλά εκείνη την ημέρα ταξίδευε ως επιβάτης. Είχε μόλις ολοκληρώσει το δρομολόγιό του στο Λιανοκλάδι και για να μη μείνει το βράδυ στη Λάρισα, αποφάσισε να μπει στην επιβατική αμαξοστοιχία για να γυρίσει σπίτι του. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτό το καθημερινό ταξίδι θα γινόταν το τελευταίο του.
«Με τον Μιμάκο μου ήμασταν πολύ δεμένοι. Πηγαίνω συχνά στο σημείο της σύγκρουσης. Εγώ το λέω “το σημείο μηδέν”. Σε αυτό το μέρος οι άνθρωποί μας δεν πέθαναν απλώς, αλλά μαρτύρησαν. Σε αυτό το μέρος όμως ο Μιμάκος μου έζησε την τελευταία του στιγμή και γι’ αυτό τον λόγο με ελκύει αυτός ο τόπος. Τρία χρόνια τώρα συνεχίζω να πηγαίνω εκεί και τον νιώθω κοντά μου» λέει συγκινημένη στην «Espresso» η αδελφή του Σμαρώ Οίκου.
Λίγες θέσεις πιο πίσω καθόταν η 55χρονη Βασιλική Χλωρού, μητέρα τεσσάρων παιδιών από τη Θεσσαλονίκη. Η αδικοχαμένη γυναίκα είχε ταξιδέψει στη Λάρισα μαζί με την οικογένειά της για το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας. Ο σύζυγός της και τα παιδιά της αποφάσισαν να επιστρέψουν με το αυτοκίνητο στη Θεσσαλονίκη, αλλά εκείνη παρέμεινε στην πόλη, καθώς είχε προγραμματισμένο ραντεβού με έναν γιατρό. Έτσι μπήκε στο μοιραίο τρένο, παίρνοντας θέση σε ένα από τα πρώτα βαγόνια.
Ο σύζυγός της Χρήστος Κωνσταντινίδης μιλώντας στην «Espresso» εξομολογείται πως τρία χρόνια μετά την τραγωδία η συνείδησή του είναι ο μοναδικός «οδηγός» στο αβάσταχτο πένθος που βιώνει.
«Το μέλημά μου και το καθήκον μου τώρα είναι να υπερασπιστώ τη σύζυγό μου και τους υπόλοιπους 56 ανθρώπους που χάθηκαν άδικα. Ακολουθώ τη συνείδησή μου. Πρέπει να σταματήσει η ατιμωρησία. Οι δικαστικοί λειτουργοί δεν είναι δίπλα μας, αλλά βρίσκονται απέναντί μας, διότι είναι ελεγχόμενοι» λέει προβληματισμένος. Δεν ζητά εκδίκηση. Ζητά απαντήσεις. Γιατί εκείνο το βράδυ δεν χάθηκε μόνο η σύζυγός του. Χάθηκε η καθημερινότητα. Το «καλημέρα». Το «πρόσεχε». Η ζωή όπως την ήξερε.
Βασιλική: «Άκουγα παιδιά να ουρλιάζουν»! Έβλεπα χέρια να κουνιούνται μέσα στις φλόγες»
Η νύχτα εκείνη δεν άφησε πληγές μόνο σε όσους θρήνησαν τους αγαπημένους τους, σημάδεψε και τις ψυχές των επιζώντων. Η Βασιλική Κόκκαλη εκείνη την ημέρα ήταν στο τρίτο βαγόνι. Όπως εξομολογείται στην «Espresso», θυμάται το φως της καμπίνας να τρεμοπαίζει. Έναν εκκωφαντικό θόρυβο. Το σώμα της να εκσφενδονίζεται έξω από το βαγόνι και να εγκλωβίζεται. Θυμάται φωτιά. Καπνό. Κραυγές.
«Δεν έχω καταφέρει να το αφήσω πίσω μου όλο αυτό. Είδα ανθρώπους να καίγονται ζωντανοί. Ήμουν στο τρίτο βαγόνι, έζησα ξεκάθαρα από τύχη. Εκεί που εγκλωβίστηκα, ακριβώς πάνω από το κεφάλι μου έβλεπα το βαγόνι που φλεγόταν. Έβλεπα χέρια να κουνιούνται μέσα στις φλόγες. Άκουγα παιδιά να ουρλιάζουν και να ζητούν βοήθεια. Ήμουν εγκλωβισμένη ανάσκελα και τους έβλεπα να χαροπαλεύουν. Φώναζαν “βοηθήστε μας, είμαστε εγκλωβισμένοι στο βαγόνι”, μέχρι που έσβησαν οι φωνές τους. Δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα για να βοηθήσουμε. Πώς μπορώ να συνεχίσω να ζω με αυτές τις σκέψεις;» λέει η επιζώσα επιβάτιδα και προσθέτει:
«Γιατί δεν υπάρχει δικαιοσύνη; Γιατί τρία χρόνια μετά είναι όλοι οι υπεύθυνοι ελεύθεροι; Υπάρχουν άνθρωποι που ευθύνονται για τον θάνατο 57 ανθρώπων και είναι ελεύθεροι. Μπήκε φυλακή η τελευταία τρύπα της φλογέρας. Έχει γίνει το Σύνταγμα κουρελόχαρτο» καταλήγει οργισμένη.
Στο ίδιο βαγόνι επέβαινε και η Ευδοκία Τσαγκλή. Τρία χρόνια μετά, η μνήμη εκείνης της νύχτας παραμένει ζωντανή μέσα της, μαζί με την ανάγκη να θυμόμαστε και να απαιτούμε δικαιοσύνη. Η φωτιά είχε κυριεύσει τα βαγόνια γύρω της, οι φλόγες χόρευαν απειλητικά πάνω στα συντρίμμια από μέταλλα και σίδερα. Το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να πιάσει το σώμα της, ώστε να βεβαιωθεί ότι ήταν ολόκληρη, ότι κανένα κομμάτι της δεν είχε χαθεί στην κόλαση που μόλις είχε ζήσει.
Σκαρφάλωσε πάνω από συντρίμμια που έκαιγαν, ισορρόπησε με κάθε δύναμη του σώματός της και ξυπόλυτη πήδηξε από μεγάλο ύψος για να σωθεί, με την καρδιά της να χτυπάει σαν τρελή και την ψυχή της σημαδεμένη από την απόλυτη φρίκη που είχε δει.
«Με την μαύρη επέτειο των τριών ετών καλούμαστε να θυμηθούμε πώς μια τόσο λαμπρή χώρα, σαν την Ελλάδα, κατέπεσε τόσο χαμηλά, ώστε να μη νοιάζεται πια ούτε για τη βασική ασφάλεια των πολιτών της και στη συνέχεια, όπως όλοι είδαμε, ακολούθησε πλήρης ατιμωρησία ως προς τα πολιτικά πρόσωπα. Δυστυχώς, συνήθως ο Έλληνας ξεχνάει, ευτυχώς όμως η τραγωδία στα Τέμπη δεν έχει ξεχαστεί και δεν πρέπει να ξεχαστεί» λέει στην «Espresso» η Ευδοκία Τσαγκλή.
Οι επιζώντες της τραγωδίας κουβαλούν μια αόρατη βαλίτσα, γεμάτη εικόνες που δεν σβήνουν. Τρία χρόνια μετά, τα Τέμπη δεν είναι μόνο τόπος, είναι σύμβολο. Είναι οι 57 πρωταγωνιστές μιας ιστορίας που δεν έπρεπε να γραφτεί. Είναι η υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε θεσμική αποτυχία, πίσω από κάθε παράλειψη υπάρχουν άνθρωποι με όνομα και οικογένεια.
Αρνείται να παραδοθεί ο μαχητής Γεράσιμος!
Ο 23χρονος Γεράσιμος Γεωργιάδης, φοιτητής του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, ήταν ο μοναδικός επιζών από το πρώτο βαγόνι της μοιραίας αμαξοστοιχίας.
Το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023, η ζωή του μετατράπηκε σε εφιάλτη που κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί. Κατά τη φονική σύγκρουση, το σώμα του εκτοξεύτηκε με τρομακτική ορμή στα διπλανά χωράφια. Η φωτιά ξέσπασε γύρω του σαν άγριο θηρίο, τα μέταλλα στράβωσαν, τα σιδερένια συντρίμμια γίνονταν παγίδα για κάθε κίνηση.
Ο Γεράσιμος κατάφερε να επιβιώσει, αλλά τα τραύματα στο κεφάλι του ήταν σοβαρά, βαθιά, αδιανόητα, αφήνοντας το σώμα του να κουβαλάει τη σκληρότητα εκείνης της νύχτας για πάντα.
Ξεκίνησε τότε ένας μακρύς, άνισος και αβάσταχτος «γολγοθάς» νοσοκομείων, χειρουργείων και κέντρων αποκατάστασης. Από την Ελλάδα στην Ευρώπη και την Αμερική, ο Γεράσιμος πάλεψε με την πιο σκληρή εκδοχή της μοίρας, με κάθε κύτταρο του σώματός του να «φωνάζει» τον πόνο του και κάθε στιγμή να δοκιμάζει την ψυχή του.
Η ζωή του μετατράπηκε σε καθημερινό αγώνα ανάμεσα στην ελπίδα και την απόγνωση, ανάμεσα στην αγωνία και την πίστη, ανάμεσα στον πόνο και την ακατάβλητη θέληση να ζήσει.
Σήμερα, τρία χρόνια μετά, συνεχίζει αυτή τη συγκλονιστική μάχη για τη ζωή του σε κέντρο αποκατάστασης στη Λάρισα. Κάθε ανάσα του είναι θρίαμβος, κάθε χτύπος της καρδιάς του ένα μικρό θαύμα, μια ηρωική νίκη απέναντι στην καταστροφή που γνώρισε.
Με συνοδοιπόρους του την πίστη, την ελπίδα και τη δύναμη της Παναγίας, ο Γεράσιμος πολεμά για να σταθεί ξανά όρθιος και να αποδείξει πως, ακόμα και μέσα από την απόλυτη φρίκη, η ζωή μπορεί να ανθήσει.
Ο πατέρας του, Διονύσης Γεωργιάδης, με την καρδιά του να σπαράζει από τον αβάσταχτο πόνο, στέλνει μήνυμα στους Έλληνες εν όψει των συλλαλητηρίων για τη μνήμη των θυμάτων των Τεμπών.
«Εύχομαι η σκέψη και η προσευχή όλων να γίνει η φωνή του Γεράσιμου» λέει, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η αγάπη και η συμπαράσταση του κόσμου μπορεί να φτάσουν έως το κρεβάτι του γιου του και να του δώσουν δύναμη, ενώ περιγράφει το παιδί του ως έναν λεβέντη που αγωνίζεται σε κάθε στιγμή της ζωής του και συνεχίζει να παλεύει ακόμη και τώρα.
Ο αγώνας του, όπως λέει, είναι τόσο σκληρός, που είναι σχεδόν αδύνατον να τον αντιληφθεί κανείς και να τον περιγράψει.
Το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό βρίσκεται διαρκώς στο πλευρό του, νύχτα και μέρα, δίνοντάς του κάθε στιγμή δύναμη και στήριξη.