Η Ζώγια Σεβαστιανού «ταξιδεύει» την «Espresso» σε μια καλλιτεχνική πορεία με υποκλίσεις, παύσεις και επιστροφές
Από τον Ηλία Μαραβέγια
Δεν μάσησε ποτέ τα λόγια της. Ούτε στη ζωή ούτε στη σκηνή. Η Ζώγια Σεβαστιανού αφηγείται στην «Espresso» το καλλιτεχνικό ταξίδι της, μιλά για τις παύσεις στην καριέρα της, τη φυγή της στη Σέριφο, τη μητρότητα που την άλλαξε, τον γάμο που δεν θέλησε ποτέ και τα «σπασμένα τακούνια» που έχει φορέσει και η ίδια στη ζωή της.
Η αγαπημένη ηθοποιός θυμάται τα πρώτα της βήματα στο Θέατρο Τέχνης, τη φράση-μάθημα του Κάρολου Κουν που την καθόρισε, την τηλεοπτική επιτυχία που τη σύστησε στο ευρύ κοινό, αλλά και τη στιγμή που είπε «δεν θέλω να είμαι άλλο ηθοποιός». Σήμερα, έχοντας επιστρέψει πιο συνειδητοποιημένη από ποτέ, εξομολογείται όλα όσα την έκαναν να πέσει, να αντέξει και να ξανασηκωθεί, όπως ακριβώς και τις γυναίκες στην παράσταση «Σπασμένα τακούνια» όπου πρωταγωνιστεί.
Πού γεννηθήκατε, κυρία Σεβαστιανού;
Γεννήθηκα στο Μοσχάτο και μεγάλωσα στου Ρέντη, όπου ζω μέχρι και σήμερα.
Τι αναμνήσεις έχετε από τα παιδικά σας χρόνια σε σχέση με την υποκριτική;
Πολλές, ειδικά από τις παραστάσεις που ανεβάζαμε στο σχολείο στις εθνικές επετείους. Θυμάμαι έντονα μια φορά που έκανα τη Δέσπω Τζαβέλλα σε ένα τέτοιο θεατρικό, πρέπει να ήμουν περίπου δέκα ετών. Στη σκηνή μού έφερναν την είδηση ότι σκοτώθηκε ο γιος μου και εγώ έλεγα «σταματήστε, ωρέ, τα κλάματα! Οι Σουλιώτισσες δεν κλαίνε».
Κοιτάζοντας προς το κοινό εκείνη την ώρα, βλέπω έναν παππού από τη γειτονιά μας δακρυσμένο. Πραγματικά αισθάνθηκα παράξενα που τον συγκίνησα.
Στην ίδια παράσταση συνέβη και κάτι κωμικό. Όταν, ως Δέσπω Τζαβέλλα, μάθαινα ότι ο γιος μου δεν είχε σκοτωθεί τελικά και επέστρεφε, έπρεπε να τον υποδεχθώ από μια συγκεκριμένη κουίντα λέγοντας «παιδί μου». Όταν το έκανα, μου έκαναν νόημα ότι τελικά θα έβγαινε από την απέναντι πλευρά. Έτσι έκανα μεταβολή και είπα «παιδί μου» και προς την άλλη μεριά, με τους θεατές να ξεσπούν σε γέλια.
Πώς θα περιγράφατε τον εαυτό σας ως έφηβη; Ηρεμη δύναμη ή… επαναστάτρια;
Ηρεμη δύναμη δεν ήμουν σε καμία περίπτωση. Μάλλον το δεύτερο. Τα χρόνια που πήγαινα στο γυμνάσιο ήταν ιδιαίτερα πολιτικοποιημένα, υπήρχε γενικός αναβρασμός. Θα έλεγα πως ήμουν έντονα επαναστατική ως έφηβη.
Ηθοποιός λέγατε πως θα γίνετε από μικρή;
Ναι, από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Το ραδιόφωνο υπήρχε έντονα στη ζωή μας εκείνη την εποχή και με θυμάμαι να ακούω θεατρικά έργα στα ερτζιανά. Μου άρεσε πάρα πολύ, τρελαινόμουν. Κάπως έτσι μου γεννήθηκε μάλλον και η ανάγκη να γίνω ηθοποιός. Δεν θυμάμαι να είπα ποτέ ότι ήθελα να γίνω κάτι άλλο.
Οι γονείς σας συμφώνησαν;
Δεν συνάντησα έντονες αντιδράσεις. Φυσικά καταλάβαινα ότι θα προτιμούσαν να είχα σπουδάσει κάτι άλλο, για παράδειγμα Ιατρική ή Φιλολογία. Ήμουν όμως τόσο αποφασισμένη, που δεν μου έβαλαν εμπόδια.
Μάλιστα, ήθελα να σταματήσω το σχολείο στη γ’ γυμνασίου, γιατί το αισθανόμουν πολύ πιεστικό, και να ασχοληθώ από τότε με το θέατρο. Ευτυχώς, μου είπαν πως «για να πας σε δραματική σχολή πρέπει να έχεις απολυτήριο λυκείου» και έτσι δεν το έκανα. Αν μου είχαν μιλήσει για τις εξαιρέσεις ειδικών ταλέντων, μπορεί και να μην είχα τελειώσει το λύκειο.
Στη σχολή του Θεάτρου Τέχνης «Κάρολος Κουν», όπου σπουδάσατε, συναντήσατε δυσκολίες; Τι θυμάστε;
Δυσκολίες όχι, δεν θα το έλεγα. Ήμασταν και μια πάρα πολύ καλή τάξη. Την ίδια χρονιά φοιτήσαμε εκεί εγώ, η Μαρία Καβογιάννη, η αξέχαστη Καίτη Κωνσταντίνου, η Μαρία Γεωργιάδου, ο Κλέων Γρηγοριάδης, ο Πέτρος Φιλιππίδης, ο Γιάννης Καπετάνιος κ.ά.
Το 70% των ηθοποιών εκείνης της χρονιάς ζει μέχρι σήμερα από αυτή τη δουλειά, κάτι όχι και τόσο συνηθισμένο. Ο ίδιος ο Κάρολος Κουν, παρόλο που δεν δίδασκε τότε στη σχολή, μας είχε πει «βλέποντάς σας, με κάνετε να θέλω να διδάξω ξανά. Είστε μια τάξη πρωταγωνιστών!».
Αυτό σας έδωσε αυτοπεποίθηση ή σας φόρτωσε βάρος;
Αυτοπεποίθηση, και μάλιστα μεγάλη. Στο Θέατρο Τέχνης υπήρχε η αίσθηση ότι, από τη στιγμή που βρίσκεσαι εκεί, έχεις κάτι ξεχωριστό. Μας το καλλιεργούσαν αυτό και από τη σχολή.
Συνεργαστήκατε με τον Κάρολο Κουν;
Επειδή έπαιρνε μαθητές από τη σχολή το καλοκαίρι σε Χορούς αρχαίου δράματος ή κωμωδίας, είχα την τύχη να βρίσκομαι σε πρόβες μαζί του. Θυμάμαι μια φράση του που αποτέλεσε για μένα βασικό μάθημα υποκριτικής: «Άμα ακούς σωστά, θα τα πεις και σωστά».
Ήμουν στον Χορό της «Ηλέκτρας» στο πρώτο έτος της σχολής. Δεν είχα καμία ατάκα, μόνο κινούμουν στη σκηνή. Στις πρόβες βαριόμουν, δεν ήξερα τι να κάνω. Όταν όμως άκουσα αυτή τη φράση, συνειδητοποίησα πως δεν έχει σημασία αν έχεις λόγια, αλλά πώς στέκεσαι πάνω στη σκηνή, αν ακούς πραγματικά τον άλλον. Από τότε άρχισα να ακούω και σταμάτησα να βαριέμαι.
Βγήκατε γρήγορα στη δουλειά μετά τη σχολή;
Ναι, αλλά δεν μπόρεσα να βιοποριστώ αμέσως από το επάγγελμα του ηθοποιού. Δούλεψα αρκετά χρόνια στην εστίαση, μπαρ και σέρβις, για να επιβιώσω. Το ίδιο έκαναν πολλοί ηθοποιοί τότε. Τα ωράρια της σχολής μάς βόλευαν για νυχτερινή εργασία. Έτσι μπορούσα να νοικιάζω σπίτι, να πληρώνω τη σχολή και να ζω μόνη μου. Με πέντε μεροκάματα κάλυπτα τότε το ενοίκιό μου.
Πότε αισθανθήκατε ότι πατάτε γερά στα πόδια σας ως ηθοποιός;
Μετά το ’94. Βέβαια, εγώ έκανα κάποια στιγμή και μια παύση. Κακώς, αν με ρωτάτε τώρα. Δεν ήταν καλό για τη δουλειά την εποχή που έγινε, γιατί τότε είχα αρχίσει κιόλας να μπαίνω στα πράγματα. Για δύο χρόνια απείχα. Ήταν μια δική μου επιλογή, που αποδείχτηκε εκ των υστέρων λάθος.
Από το ’94 που ξαναμπήκα στον χώρο, εκεί είδα μια αλλαγή υποκριτικής σε μένα, άρχισα να αισθάνομαι πιο σίγουρη. Γιατί είχα πάντα μια αγωνία, είμαι και στη ζωή μου κάπως υπερβολική και αγχώδης, κάτι που έβγαινε στη σκηνή ως μια παραπάνω ένταση που δεν χρειαζόταν. Αυτό άρχισε σιγά σιγά να πέφτει.
Κάνατε ωστόσο ακόμα μία διακοπή από τον χώρο, αρκετά χρόνια μετά…
Ναι, η δεύτερη φορά ήταν το 2016. Τότε ένιωσα ότι δεν άντεχα άλλο. Ήταν η πρώτη φορά που είπα «δεν θέλω να είμαι ηθοποιός».
Η κρίση είχε επηρεάσει βαθιά τον χώρο, όχι μόνο οικονομικά, αλλά και σε επίπεδο προτάσεων και συμπεριφορών. Θυμάμαι έκανα πρόβες για τέσσερις δουλειές καθημερινά και τελικά προχώρησε μόνο η μία. Τα παράτησα και πήγα στη Σέριφο, όπου μου προτάθηκε μια άσχετη δουλειά.
Τα δύο πρώτα χρόνια έμεινα εκεί χειμώνα καλοκαίρι, δεν ήθελα να δω την Αθήνα, ούτε να ακούσω για θέατρο. Στη συνέχεια πήγαινα μόνο καλοκαίρια, με τελευταίο το 2023. Δούλευα σε επιχείρηση σεζόν και τον χειμώνα έκανα κάποιες θεατρικές δουλειές, χωρίς όμως να είμαι πλήρως διαθέσιμη. Τώρα που επέστρεψα, βλέπω ξανά τον εαυτό μου διαφορετικά πάνω στη σκηνή.
Στην τηλεόραση σας γνωρίσαμε και μέσα από μεγάλες επιτυχίες, όπως το «Ελλάς το μεγαλείο σου». Ήταν ο πιο επιδραστικός τηλεοπτικός σας ρόλος αυτός;
Ναι, ήταν και ο πρώτος μου πρωταγωνιστικός ρόλος στην τηλεόραση. Είχα ξανακάνει βασικούς ρόλους, αλλά πρωταγωνιστικό όχι. Δεν το περίμενα αυτό που συνέβη.
Καταρχάς δεν ήξερα ότι παρακολουθούσαν τόσα πιτσιρίκια αυτά τα σίριαλ. Επίσης δεν περίμενα πως ο κόσμος σε αντιμετωπίζει όπως ο ρόλος σου. Στο «Ελλάς το μεγαλείο σου» υποδυόμουν μια καταφερτζού που, ενώ ήταν παντρεμένη, διατηρούσε σχέση με τον κουμπάρο της. Με πλησίαζαν τότε γυναίκες άνω των πενήντα και μου έλεγαν «πες μου ότι είσαι έτσι και στη ζωή σου!». Με είχε εντυπωσιάσει το πόσο θυμωμένες ήταν αυτές οι γυναίκες με τους άντρες τους.
Η παράσταση με την οποία περιοδεύετε αυτή την εποχή είναι τα «Σπασμένα τακούνια», σε κείμενο Τάνιας Χαροκόπου. Ένα έργο που μιλά για γυναίκες που αντέχουν, πέφτουν και ξανασηκώνονται.
Ακριβώς, είναι μια παράσταση που θίγει γυναικεία ζητήματα μέσα από τις ιστορίες τεσσάρων διαφορετικών γυναικών. Μας σκηνοθετεί ο Βασίλης Θωμόπουλος και είμαστε μια πολύ ωραία παρέα: Ελένη Βαΐτσου, Βάσω Γουλιελμάκη, Βίκυ Κάβουρα και Άγγελος Ανδριόπουλος. Είμαστε μια ωραία παρέα και έχουμε εξαιρετική συνεργασία.
Εσείς νιώσατε ποτέ τα… τακούνια σας να σπάνε;
Βέβαια. Έχω ζήσει χειριστικές συμπεριφορές, όπως, νομίζω, οι περισσότεροι άνθρωποι. Στις παλαιότερες γενιές γυναικών ήταν ακόμα πιο έντονο.
Η κοινωνία τείνει να επιβραβεύει την «αρσενική» πλευρά των πραγμάτων, όχι με όρους φύλου, αλλά στάσης ζωής. Αν θέλεις να θεωρείσαι παραγωγικός, καλλιεργείς την αιχμηρή, ανταγωνιστική πλευρά σου. Δεν ευνοείται η κατανόηση ή η τρυφερότητα. Έτσι και οι γυναίκες αναγκάστηκαν να αναπτύξουν αυτήν την πλευρά για να επιβιώσουν.
Έχετε πει πως ήσασταν πάντα αντίθετη με τον γάμο…
Ναι, ισχύει αυτό. Ναι, ποτέ δεν ονειρεύτηκα να παντρευτώ. Έχω υπάρξει σε μακροχρόνιες σχέσεις, με τον πατέρα του γιου μου ήμασταν μαζί έξι χρόνια. Δεν είναι ότι δεν μου αρέσει η συμβίωση. Απλώς τον γάμο τον ένιωθα σαν θηλιά. Αν παντρευόμουν, φοβόμουν ότι την επόμενη στιγμή θα ήθελα να φύγω.
Η μητρότητα σας άλλαξε;
Σαφέστατα. Η εγκυμοσύνη είναι ένα θαύμα. Αυτό που λένε, ότι το βράδυ στο μαξιλάρι του ο καθένας είναι μόνος του, στους εννέα μήνες της κύησης μιας γυναίκας αυτό δεν ισχύει, είσαι πάντα με κάποιον.
Είναι μεγάλο μάθημα η μητρότητα, γιατί σταματάς να εστιάζεις αποκλειστικά στον εαυτό σου και δίνεις προτεραιότητα σε κάποιον άλλο.
Τι σας ανησυχεί πιο πολύ για το μέλλον του γιου σας;
Είναι άσχημο να μεγαλώνουν γενιές που ξέρουν ότι θα ζήσουν χειρότερα από τους γονείς τους. Αυτό κόβει φτερά. Εμείς μεγαλώσαμε με την αίσθηση ότι θα ζήσουμε καλύτερα από τους δικούς μας.
Αυτό που θέλω να ευχηθώ είναι να υπάρξει μια αυγή μιας νέας εποχής, γιατί αυτή που διανύουμε τελειώνει. Εκείνο που φοβάμαι πιο πολύ είναι οι συγκρούσεις, ένας πόλεμος. Αυτήν την εποχή αλλάζει χέρια η δύναμη, και οι πόλεμοι πάνω εκεί γίνονται, όταν η ελίτ δεν συμφωνεί.
Εδώ και λίγο καιρό βρίσκεστε σε περιοδεία. Σας έχει συμβεί να περιοδεύσετε ξανά χειμώνα;
Μία φορά, αμέσως μετά τη σχολή, σε περιοδεία με τον Γιάννη Μόρτζο. Το καλοκαίρι είναι πιο εύκολο λόγω καιρού, αλλά και ο χειμώνας μια χαρά μάς έχει πάει φέτος. Συνεχίζουμε δυναμικά. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στην Κρήτη.
Οι παραστάσεις του έργου «Σπασμένα τακούνια» είναι προγραμματισμένες έως την Κυριακή των Βαΐων, 5 Απριλίου, και ακολουθεί ακόμα μία στις 26/4.
Όσο για τα τηλεοπτικά μου νέα, μετά το γκεστ που έκανα στα «Φαντάσματα» του Star, θα εμφανιστώ σε κάποια επεισόδια στους «Σούπερ ήρωες», που ξεκινούν σύντομα στον ΑΝΤ1.