Η φωνή της Ρένας Κουμιώτη υπήρξε για δεκαετίες ένα από τα πιο καθαρά ίχνη του μεταπολεμικού πενταγράμμου.
- Από τον Στέργιο Σαμαρτζή
Παρότι η φωνή της σημάδεψε ολόκληρες εποχές, εκείνη προτιμούσε να στέκεται ένα βήμα πίσω από τα φώτα, να μιλά λίγο, να αφήνει τα τραγούδια της να λένε όσα εκείνη δεν ήθελε να εξηγήσει. Οι συνεντεύξεις της ήταν σπάνιες και το προφίλ της χαμηλό, σαν να προστάτευε με αυτόν τον τρόπο κάτι πολύ προσωπικό. Κάτι που έκανε έως και τις 3 Απριλίου του 2023, ημέρα που έκλεισε για πάντα τα μάτια της!
Σήμερα ο γιος της αείμνηστης ερμηνεύτριας Αλέξανδρος Πόζιος με τρόπο τρυφερό και ουσιαστικό μιλά στην «Espresso» πρώτη φορά για τη μητέρα του!
Οχι για να αποκαλύψει μυστικά, αλλά για να φωτίσει τον άνθρωπο πίσω από τη φωνή που αγαπήσαμε, ξεδιπλώνοντας το πορτρέτο όχι μόνο μιας μεγάλης ερμηνεύτριας αλλά και μιας γυναίκας που έζησε με τον δικό της, χαμηλόφωνο και παράλληλα επαναστατικό τρόπο.
Η μητέρα σας δεν ανήκε στους καλλιτέχνες που επέλεγαν τα φώτα της δημοσιότητας. Η στάση αυτή ήταν μια συνειδητή επιλογή ζωής;
Η μητέρα μου δεν ήταν άνθρωπος της τηλεόρασης και των δημοσιογράφων, της άρεσε να κρατάει την προσωπική της ζωή για τον εαυτό της. Θεωρούσε πολύ «φτηνό» να μιλάει στα κανάλια. Πρόσεχε πάρα πολύ τη δημόσια εικόνα της, γι’ αυτό δεν έδινε συνεντεύξεις, φοβόταν μην κάνει κάποιο λάθος. Διάβαζε πάντα όσα γράφονταν για εκείνη, την ένοιαζε. Η μητέρα μου δεν βασίστηκε ποτέ στις δημόσιες σχέσεις, πάρα μόνο στη φωνή της.
Η διαδρομή της μητέρας σας στη δισκογραφία δεν ξεκίνησε με προνόμια αλλά με μεγάλες δυσκολίες ζωής. Πώς βρέθηκε τελικά αυτό το κορίτσι από την Κοκκινιά να κάνει το πρώτο του καθοριστικό βήμα στον χώρο του τραγουδιού;
Η μητέρα μου γεννήθηκε σε μια πολύ φτωχική γειτονιά. Την τάιζαν οι γείτονες. Η μητέρα της πέθανε όταν ήταν εννέα μηνών και ο πατέρας της δέκα χρόνια μετά από φυματίωση. Ουσιαστικά τη μεγάλωσε η γιαγιά της. Παντρεύτηκε πρώτη φορά όταν ήταν ακόμα ανήλικη κι έκανε έναν γιο, τον Γιάννη. Μου έχει πει τα πάντα για το ξεκίνημά της. Περίπου 20 χρόνων άρχισε να τραγουδά στην Απανεμιά, στην Πλάκα.
Μια μέρα την άκουσε ο Αλέκος Πατσιφάς από τη Lyra μαζί με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο και της πρότειναν να κάνει οντισιόν για κάποιο δίσκο, χωρίς να ξέρει λεπτομέρειες.\
Φτάνοντας εκεί η μητέρα μου είδε 30 κοπέλες να περιμένουν για την οντισιόν και πήγε να φύγει. Τη βλέπει ο Πατσιφάς και την περνάει μπροστά στη σειρά για να μην περιμένει. Μπαίνοντας μέσα στην αίθουσα όπου γινόταν η οντισιόν βλέπει τον Γιάννη Πουλόπουλο και τον Μίμη Πλέσσα. «Μου κόπηκαν τα πόδια» μου έλεγε κάθε φορά που διηγούνταν την ιστορία. Τραγούδησε με την ψυχή της και έδωσαν τα χέρια κατευθείαν, διώχνοντας τις υπόλοιπες κοπέλες που περίμεναν. Εκείνο το βράδυ η μητέρα μου υπέγραψε συμβόλαιο 46.000 δραχμών. Ετσι βγήκε ο δίσκος «Ο δρόμος», ο οποίος μέχρι τώρα είναι ο νούμερο 1 δίσκος σε πωλήσεις στην Ελλάδα. Από κει και πέρα έγινε μεγάλη και τρανή.
Υπήρξαν επιλογές στη ζωή της που ήταν αποτέλεσμα πάθους και όχι λογικής;
Ναι. Στις αρχές της δεκαετίας του ’70 πήγε στη Νέα Υόρκη να τραγουδήσει στη Σπηλιά. Εκεί γνώρισε τον πατέρα μου. Ο πατέρας μου ήταν πολύ μεγάλος επιχειρηματίας στο Τορόντο. Γνωρίστηκαν, ερωτεύτηκαν και η μητέρα μου αποφάσισε να τα παρατήσει όλα και να μείνει εκεί για 12 χρόνια. Στο διάστημα αυτό γεννήθηκα κι εγώ. Μια μέρα σηκώθηκε κι έφυγε, χωρίς να έχει συμβεί κάτι. Οταν γύρισε όμως στην Ελλάδα, ήταν πολύ διαφορετικά τα πράγματα για εκείνη, είχαν αλλάξει οι εποχές.
Στο σπίτι ήταν η μεγάλη τραγουδίστρια που γνώρισε το κοινό ή εκεί κυριαρχούσε ο ρόλος της μητέρας;
Δεν ήταν καθόλου τραγουδίστρια στο σπίτι, ήταν μια μαμά της διπλανής πόρτας. Ημασταν πολύ δεμένοι και μου μιλούσε για τα πάντα. Ηταν πολύ καλή μαμά, δεν μου έλειψε τίποτα. Βέβαια δεν ήταν πολύ καλή στη διαχείριση των οικονομικών. Εκανε πολλά έξοδα. Πολύ σπάνια τραγουδούσε στο σπίτι, επίσης δεν άκουγε ελληνικά τραγούδια. Ακουγε Beatles, Abba και Queen. Το σπίτι μας ήταν συνέχεια ανοιχτό για τους φίλους της. Είχε πάρα πολλούς φίλους και πολλούς που τους θεωρούσε φίλους χωρίς να είναι. Πραγματικοί της φίλοι, μεταξύ άλλων, ήταν η Μαίρη Λίντα και ο Γιάννης Πουλόπουλος.
Πότε καταλάβατε πρώτη φορά το μέγεθος και το αποτύπωμα που είχε η μητέρα σας στις ζωές των ανθρώπων;
Οταν είχα πάει φαντάρος στη Λήμνο, το 95’, μπαίνω σε ένα ταξί. Στο ραδιόφωνο έπαιζε το «Καινούργιο μου φεγγάρι». Με το που είπα στον ταξιτζή ότι το τραγουδά η μητέρα μου έβαλε τα κλάματα από συγκίνηση. Μου είπε ότι ερωτεύτηκε τη γυναίκα του με τα τραγούδια της μητέρας μου. Τότε κατάλαβα ποια ήταν η μητέρα μου για τον κόσμο…
Οταν σκέφτεστε τη μητέρα σας, ποια γεγονότα ή εικόνες έρχονται πρώτα στο μυαλό σας;
Εγώ πάντα ως παιδάκι την ακολουθούσα στα μαγαζιά όπου τραγουδούσε και κοιμόμουν στο καμαρίνι της. Θυμάμαι, μια φορά είχαμε πάει στην Καστοριά για να τραγουδήσει και φύγαμε στις 4 τα ξημερώματα, μέσα στα χιόνια. Εγκλωβιστήκαμε μέσα στο αυτοκίνητο όλη τη νύχτα μέχρι να έρθουν να μας ανοίξουν τον δρόμο. Θυμάμαι, ακόμα, το 2000 είχε κανονίσει συναυλία σε κάποιο νησί και θα ταξίδευε με το μοιραίο «Express Σαμίνα» την ημέρα που βυθίστηκε. Είχε εισιτήριο και ήταν έτοιμη να ταξιδέψει, τελικά κάτι άλλαξε τελευταία στιγμή και ευτυχώς δεν μπήκε στο πλοίο.
Η μητέρα σας δεν δίσταζε να τραγουδήσει τραγούδια που εκφράζουν αντίσταση και επανάσταση. Υπήρξαν στιγμές που αυτά τα τραγούδια την έφεραν σε δύσκολη θέση;
Η μητέρα μου ήταν προσωπική φίλη με τον Γεώργιο Παπαδόπουλο. Κι όμως, το «Μίλα μου για τη λευτεριά» καταργήθηκε επί Παπαδόπουλου. Μάλιστα κάποια στιγμή που το τραγουδούσε την κατέβασαν από τη σκηνή και της απαγόρεψαν να το ξανατραγουδήσει. Την εξέφραζαν τα τραγούδια αυτά. Ηταν άνθρωπος της επανάστασης. Θα μπορούσε να είναι μια σύγχρονη Μπουμπουλίνα.
Τι γνώμη είχε η μητέρα σας για τη σύγχρονη δισκογραφία και τους νέους τραγουδιστές;
Την ενοχλούσε τα τελευταία χρόνια που «ανέβαιναν» τραγουδιστές χωρίς να έχουν ταλέντο και χωρίς να το αξίζουν. Λίγες σύγχρονες τραγουδίστριες μπορούν να ερμηνεύσουν τα τραγούδια της μητέρας μου. Σήμερα η μητέρα μου δεν θα μπορούσε να κάνει καριέρα, όχι γιατί δεν είχε προσόντα, αλλά επειδή δεν είχε τον χαρακτήρα. Δεν χαριζόταν. Δεν μιλούσε με δημοσιογράφους. Δεν έκανε πράγματα για να εντυπωσιάσει.
Της άρεσε να βλέπει τα τραγούδια της να τραγουδιούνται από άλλους καλλιτέχνες ή την ενοχλούσε η σύγκριση;
Δεν της άρεσε καθόλου που επανεκτέλεσαν τα τραγούδια της η Νατάσα Θεοδωρίδου και ο Γιάννης Κότσιρας. Της καθόταν σαν αγκάθι. Δεν φοβόταν τη σύγκριση, αλλά δεν της άρεσε που ο κόσμος ταύτιζε τα τραγούδια της με άλλους καλλιτέχνες.
Υπήρχαν συνήθειες ή πλευρές του χαρακτήρα της μητέρας σας που θεωρούσε αδυναμία ή της κόστιζαν;
Η μητέρα μου κάπνιζε όλη της τη ζωή, ήταν το μεγάλο της πάθος. Το 2015 χειρούργησε τις φωνητικές της χορδές. Της είχε πει ο γιατρός να κάνει αφωνία και να κόψει το τσιγάρο, γιατί είχε πληγές στις φωνητικές της χορδές. Δεν άκουγε κανέναν, αυτό ήταν το μεγάλο της ελάττωμα. Και όταν άκουγε, άκουγε τους λάθος ανθρώπους. Συνέχισε να καπνίζει, οι φωνητικές της χορδές δεν έφτιαξαν ποτέ, είχε γρέζι η φωνή της. Εκείνη πίστευε μέχρι τέλους ότι θα μπορέσει να ξανατραγουδήσει. Αυτό ήταν που τη διέλυσε ψυχολογικά, ότι έχασε τη φωνή της.
Η μητέρα σας πέρασε δύσκολα τα τελευταία χρόνια της ζωής της. Πώς διαχειριστήκατε τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε;
Τη μητέρα μου την είχε χτυπήσει η άνοια, δεν μπορούσε να μείνει μόνη της στο σπίτι. Της είχα βρει μια γυναίκα να τη βοηθά στο σπίτι. Η μητέρα μου την έδιωξε με τις κλοτσιές. Υστερα έμεινε για ενάμιση χρόνο με την κολλητή της φίλη. Η γυναίκα την αγαπούσε πολύ, αλλά δυσκολεύτηκε. Εγώ δεν μπορούσα να τη βοηθάω, λόγω της δουλειάς μου, και αναγκάστηκε να πάει στο Γηροκομείο Αθηνών.
Εκεί την πρόσεξαν πάρα πολύ. Στο γηροκομείο ήταν δίπλα δίπλα με την Μαίρη Λίντα, αλλά δεν ήταν εύκολο να κάνουν παρέα πια, λόγω της κατάστασής τους. Δεν ήθελα να είναι στο γηροκομείο, αλλά δεν μπορούσαμε να κάνουμε κάτι άλλο. Ημουν με την πλάτη στον τοίχο. Τον αδερφό μου τον χάσαμε τον Ιούλιο του 2022 και επειδή η μητέρα μου ήταν συγχυσμένη, δεν μπορούσε να καταλάβει πολλά πράγματα και θεώρησα σωστό να μη της το πω. Δεν ήθελα να την αναστατώσω.
