Οι τρεις προσωπικότητες που συναντήσαμε στο Βρετανικό Μουσείο λένε με μια φωνή για τον επαναπατρισμό των μνημείων μας: «Τώρα ή ποτέ»
Αποστολή στο Λονδίνο – Βρετανικό Μουσείο: Μαρία Ανδρέου
Ώρα Λονδίνου 10.00, έξω από το Βρετανικό Μουσείο: Λίγες ημέρες μετά τον ερχομό του 2026 και πριν καν ανοίξουν οι πόρτες του μουσείου, η ουρά με τους επισκέπτες από όλο τον κόσμο είναι τεράστια. Η βροχή δυνάμωνε και στο μυαλό μου ήρθε μια θλιβερή εικόνα από το μακρινό 2004: «Το καλύτερο μέρος για τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι το Βρετανικό Μουσείο» είχε πει ο τότε διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νιλ Μακ Γκρέγκορ, στους διαπιστευμένους συντάκτες του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού, μπροστά στα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο, υπό το έκπληκτο βλέμμα του τότε Έλληνα υπουργού Πολιτισμού, Ευάγγελου Βενιζέλου, ο οποίος είχε διοργανώσει την πρώτη επίσημη αποστολή με αίτημα τον επαναπατρισμό των κλεμμένων Γλυπτών.
Από τότε πέρασαν 22 χρόνια και, εν έτει 2026, καθώς ανέβαινα και πάλι τα σκαλιά του Βρετανικού Μουσείου για να συναντήσω Βρετανούς και Έλληνες που μάχονται για την επανένωση των Γλυπτών στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης, θυμήθηκα την απογοήτευση που είχα νιώσει ως νεαρή τότε συντάκτρια Πολιτισμού, εκεί στην ημιφωτισμένη, παγερή αίθουσα των Γλυπτών του Παρθενώνα, με ένα ταβάνι να στάζει…
Και τώρα, τρία πρόσωπα, η ταλαντούχα ηθοποιός Κυριακή Μήτσου, που κάνει σημαντική καριέρα στο Λονδίνο, ο τραπεζικός Γιώργος Σωτηρόπουλος, που ζει και εργάζεται στο Λονδίνο, και ο Βρετανός καθηγητής στο London School of Economics, Κέβιν Φέδερστοουν, που πρόσφατα έλαβε την ελληνική ιθαγένεια από τα χέρια του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, έρχονται να με βγάλουν από εκείνες τις μακρινές μαύρες σκέψεις.
«Τώρα ή ποτέ» μου είπαν και οι τρεις τους, με την Κυριακή να κρατά την μπλούζα με τη λέξη «επανένωση», καθώς το θέμα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα είναι πολύ ψηλά στη διεθνή ατζέντα, αφού η βρετανική κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ δεν είναι αρνητική, αλλά και το Βρετανικό Μουσείο, υπό την προεδρία πλέον του Τζορτζ Οσμπορν, δείχνει μια ευελιξία και μιλά αρχικά ακόμη και για επαναφορά των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, με τη μορφή δανεισμού.
ΚΕΒΙΝ ΦΕΔΕΡΣΤΟΟΥΝ
Ο Κέβιν Φέδερστοουν, κάτοχος της έδρας σύγχρονων ελληνικών σπουδών «Ελευθέριος Βενιζέλος» και καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής στο London School of Economics and Political Science, όπου και διευθύνει το Ελληνικό Παρατηρητήριο (Hellenic Observatory), χαιρετώντας μας με θέρμη στην Αίθουσα των Γλυπτών του Παρθενώνα, μας τόνισε ότι το Βρετανικό Μουσείο πρέπει επιτέλους να ξεφύγει από μια «σχεδόν αποικιακού τύπου» θέση για τα Γλυπτά του Παρθενώνα και να αλλάξει την αλαζονική του στάση με τη δικαιολογία ότι τα Γλυπτά είναι ασφαλέστερα μέσα στο Βρετανικό Μουσείο, αφού πλέον αυτό μπορεί να αμφισβητηθεί με τη δημιουργία του εξαιρετικού Νέου Μουσείου Ακρόπολης.
Ο καθηγητής, που έδωσε τον όρκο του Έλληνα πολίτη σε τελετή που έγινε στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και ενώπιον του γενικού γραμματέα Ιθαγένειας, Αθανάσιου Μπαλέρμπα, ενώ διευθύνει το Ελληνικό Παρατηρητήριο, συνεργάζεται και αυτός στενά με τη Μιμή Ντενίση για την επαναφορά των Γλυπτών του Παρθενώνα. Ο ίδιος δεν είναι ένα τυχαίο πρόσωπο για τη χώρα μας. Να τονίσουμε ότι το 2013 τιμήθηκε με το παράσημο «Ταξιάρχης του Τάγματος του Φοίνικα» από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και το 2021 με το παράσημο του «Ανώτερου Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικα» για την προσφορά του στον ελληνικό πολιτισμό.
Ο ίδιος μιλά πότε στα ελληνικά, πότε στα αγγλικά, με θέρμη για την Ελλάδα που αγαπά και επισκέπτεται συχνά, όχι μόνο για τις καλοκαιρινές του διακοπές, αλλά και για την αγάπη που τρέφει στον ελληνικό πολιτισμό και στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης.
Κύριε Φέδερστοουν, πόσα χρόνια ασχολείστε με τον ιερό αγώνα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα και στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης;
Έχω υποστηρίξει το δίκαιο αίτημα της επαναφοράς των Γλυπτών του Παρθενώνα για πάρα πολλά χρόνια. Δεν ασχολήθηκα τόσο πολύ με την όλη καμπάνια, αλλά ήμουν παρών σε όλες τις εκδηλώσεις για την επιστροφή των Γλυπτών. Δεν ήμουν στην πρώτη γραμμή, αλλά υποστηρίζω την επαναφορά για πολλούς λόγους.
Ποιοι είναι αυτοί οι λόγοι;
Στο Ηνωμένο Βασίλειο όλο και πιο πολλοί άνθρωποι έχουν αρχίσει να πιστεύουν ότι κάτι στραβό και άδικο έγινε με τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Κάτι δεν πήγε σωστά. Βέβαια το βλέπουν και με γυμνό μάτι στην Ακρόπολη. Πρόκειται για μια ιστορική αδικία. Η αίσθησή μου είναι ότι ο Παρθενώνας θα πρέπει στο σύνολό του να έχει μια ενότητα, μια ακεραιότητα ως μνημείο, δεν μπορεί να είναι διαιρεμένος. Ο Παρθενώνας είναι οικουμενικός αλλά και βαθιά ελληνικός. Είναι η επιτομή του ελληνικού πολιτισμού. Δεν μπορούμε να δεχτούμε τον ακρωτηριασμό του αλλά μόνο την ακεραιότητά του. Είναι ένα μνημείο παγκόσμιας εμβέλειας. Δεν γίνεται να είναι μοιρασμένος ακόμη ενώ είμαστε στο 2026. Η κοινή γνώμη είναι μαζί με το αίτημα της Ελλάδας για επανένωση και έχει αλλάξει πολύ από ό,τι ήταν πριν από 20 χρόνια. Το αίτημα της Ελλάδας αντιμετωπίζεται διαφορετικά. Και γιατί να μην επιστραφούν; Γιατί να πηγαίνουμε ενάντια στην κοινή γνώμη; Δεν πιστεύω ότι η τωρινή βρετανική κυβέρνηση θα χάσει ψήφους, σε περίπτωση εκλογών, αν αποφασίσει να πείσει το Βρετανικό Μουσείο να δώσει τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Πρέπει επιτέλους να κάνουμε το σωστό.
Μήπως φοβάται το Βρετανικό Μουσείο ότι αν επιστρέψει τα Γλυπτά του Παρθενώνα, και οι άλλες χώρες θα ζητήσουν τα δικά τους έργα τέχνης από το Βρετανικό Μουσείο;
Μπορεί να φοβούνται και αυτό. Αλλά ο Παρθενώνας είναι ένα ολόκληρο μνημείο, είναι μια ειδική περίπτωση, δεν είναι ένα μεμονωμένο έργο τέχνης. Μακάρι να υπάρξει μια συμφωνία μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και του Νέου Μουσείου Ακρόπολης και του υπουργείου Ελληνικού Πολιτισμού και της ελληνικής κυβέρνησης. Πιστεύω ότι η βρετανική κυβέρνηση πρέπει να δείξει πυγμή, σθένος, δύναμη. Να πάρει μια απόφαση που να διευκολύνει την επαναφορά των Γλυπτών του Παρθενώνα. Το παράθυρο αυτήν τη στιγμή είναι ανοιχτό, δεν είναι κλειστό. Η βρετανική κυβέρνηση δέχεται κριτική για τα Γλυπτά. Πρέπει να γίνει επιτέλους μια συμφωνία με την ελληνική κυβέρνηση, έχει έρθει ο χρόνος.
Θα επιστρέψουν, πιστεύετε, τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα;
Ναι, είμαι ακόμη αισιόδοξος. Μπορεί και με τη μορφή ενός μακροχρόνιου δανεισμού, και ποιος ξέρει στο μέλλον. Υπάρχουν πολλά σενάρια. Η τελευταία θέση του Οσμπορν ήταν πολύ θετική για την επαναφορά.
Σας έχουν πολεμήσει για αυτήν την αγάπη σας για την Ελλάδα;
Ωραία ερώτηση. Ξέρετε κάτι; Δεν έχω έρθει σε επαφή μαζί τους (γέλια), να καθίσω στο ίδιο τραπέζι. Ο καθένας έχει την άποψή του. Στο πέρασμα των χρόνων έχω πάρει πολλούς Βρετανούς από το χέρι και τους έχω ανεβάσει στην Ακρόπολη. Και τους έχω βάλει να δουν με τα ίδια τους τα μάτια τι έχει γίνει στην Ακρόπολη και τι ευθύνη έχουν και εκείνοι για αυτό. Πολλοί Βρετανοί βλέπουν πια με συμπάθεια το ζήτημα της επαναφοράς των Γλυπτών, δεν σκέφτονται σαν αποικιοκράτες μιας μεγάλης αυτοκρατορίας. Πολλοί Βρετανοί δεν είδαν με καλό μάτι το δείπνο με φόντο τα Γλυπτά. Και αναρωτιέμαι, αν έδωσαν το ΟΚ για αυτήν την εκδήλωση, γιατί να μη δώσουν στο μέλλον το ΟΚ και σε άλλες; Αν έκαναν δείπνο, γιατί να μην κάνουν και πάρτι; Σε ποιο σημείο θα πουν «όχι»; Όλο αυτό δεν βοήθησε το Βρετανικό Μουσείο και το πρεστίζ του.
Πώς νιώθετε ως Έλληνας;
Ήταν η μεγαλύτερη τιμή της ζωής μου η ελληνική ιθαγένεια. Με συγκίνησε πάρα πολύ. Όταν ήμουν φοιτητής, κάποιοι μου είπαν «α, εσύ αγαπάς πολύ την Ελλάδα». Τους απάντησα «αγαπάω το κορίτσι μου», και «ναι, μου αρέσει η Ελλάδα». Τώρα που το σκέφτομαι, θα πω «αγαπάω πολύ την Ελλάδα». Την αγάπησα με τα χρόνια. Έμαθα να την αγαπώ.
ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΗΤΣΟΥ
Θεωρητική και υπέρμετρα ταλαντούχα -χαίρει μεγάλης εκτίμησης στο εξωτερικό- η ηθοποιός – σκηνοθέτης Κυριακή Μήτσου μάς δίνει μια συνέντευξη ψυχής μέσα στην καφετέρια του Βρετανικού Μουσείου με το γυάλινο ταβάνι και μας αναφέρει τους αγώνες των Ελλήνων που μένουν στο Λονδίνο για την επαναφορά των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα.
Κυριακή, τι αγώνα έχετε κάνει για τα Γλυπτά του Παρθενώνα και πώς μπήκες και εσύ σε αυτήν τη μάχη της επιστροφής;
Ο αγώνας έχει ξεκινήσει πολλά χρόνια πριν. Πριν από εμάς. Και αν θέλεις, ιστορικά, ο πρώτος που έκανε αυτόν τον αγώνα ήταν ο Λόρδος Βύρωνας, ήταν και αυτόπτης μάρτυρας της κλοπής και του ακρωτηριασμού των Γλυπτών του Παρθενώνα. Μέσα στα χρόνια πήρε τη σκυτάλη η υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη, που έκανε ξεκάθαρο το αίτημα της επιστροφής των Γλυπτών. Στις μέρες μας η νεότερη γενιά έχει πάρει και αυτή την πρωτοβουλία της επανένωσης.
Εδώ και αρκετά χρόνια υπάρχει η Βρετανική Επιτροπή για την Επανένωση του Παρθενώνα, η οποία ουσιαστικά απαρτίζεται από τους ίδιους τους Βρετανούς, με πολύ σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης και των γραμμάτων, με πρόεδρο την Τζάνετ Σούσμαν και μέλη τον Κέβιν Φέδερστοουν και τη συγγραφέα Βικτόρια Χίσλοπ. Μέλημά μας είναι να γίνονται κάποιες δράσεις στο Βρετανικό Μουσείο προκειμένου να ενημερωθεί ο κόσμος για αυτήν τη μεγάλη αδικία που υφίσταται ο ελληνικός πολιτισμός.
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι ένα σύμβολο για όλο τον δυτικό πολιτισμό. Ο Παρθενώνας είναι ένα σύμβολο δημοκρατίας, ένα μνημείο, και αυτό που ζητάμε είναι την ακεραιότητά του στο σύνολο, δεν είναι ένα άγαλμα.
Έχετε και κάποια πολιτιστική οργάνωση, αν δεν κάνω λάθος, που εργάζεται πάνω σε αυτόν τον σκοπό…
Ακριβώς, την Culture in Action. Σε αυτήν την οργάνωση είμαι ιδρύτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια, και στεκόμαστε αρωγοί στην επαναφορά των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Έχουμε έρθει εδώ, έχουμε υψώσει τα πανό μας, έχουμε φωνάξει Έλληνες που δραστηριοποιούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο να συνδράμουν σε αυτές τις ειρηνικές διαμαρτυρίες.
Είναι ουσιαστικά μια ήσυχης ισχύος διπλωματία με σκοπό την επανένωση. Αυτές οι δράσεις γίνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα και κάναμε και μια μεγάλη εκδήλωση με αφορμή τα 13 χρόνια από τα εγκαίνια του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης.
Το Νέο Μουσείο Ακρόπολης έχει καταρρίψει το επιχείρημα των Άγγλων ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει μουσείο να στεγάσουμε τα Γλυπτά. Πλέον έχουμε. Και έχουμε πιο ωραία αίθουσα από αυτή του Βρετανικού Μουσείου, μακράν. Η αίθουσα είναι σκοτεινή και τα Γλυπτά δεν παίρνουν την αξία που έχουν, δεν αποτυπώνεται το μέγεθος της πολιτιστικής τους αξίας.
Η αίθουσα έχει πλημμυρίσει στο παρελθόν, είχαν βάλει κουβάδες, άρα δεν μιλάμε για μια ασφαλή αίθουσα. Στο Βρετανικό Μουσείο να τονίσουμε ότι εκτίθεται ένα τμήμα από τα Γλυπτά του Παρθενώνα, υπάρχουν άλλα 90 εκθέματα κλεμμένα από τον Παρθενώνα στις υγρές αποθήκες του Βρετανικού Μουσείου.
Στο πλαίσιο αυτό, το Νέο Μουσείο Ακρόπολης, από τα καλύτερα μουσεία στον κόσμο, είναι το κατάλληλο μέρος για τα Γλυπτά του Παρθενώνα.
Η αίθουσα με την Καρυάτιδα γιατί είναι κλειστή;
Αυτό μόνο το Βρετανικό Μουσείο μπορεί να σας το απαντήσει. Δεν αφήνουν εδώ και καιρό την πρόσβαση. Δεν γίνεται καμία εργασία στην αίθουσα ή στο γλυπτό. Προφανώς την έχουν κλειστή την αίθουσα γιατί η δημοτικότητα της Καρυάτιδας είναι μεγάλη και θέλουν να χαμηλώσουν τα φώτα.
Εγώ έχω δει πολλές φορές την Καρυάτιδα στο παρελθόν, τι να σας πω για την ομορφιά της, θα σας δώσω φωτογραφίες. Ξέρω ότι η Μιμή Ντενίση κάνει ένα ντοκιμαντέρ που θα συζητηθεί πολύ παγκοσμίως, γιατί είναι ιστορικά τεκμηριωμένο. Ωστόσο, δεν είναι μόνο η Ντενίση που αγωνίζεται.
Πρόσφατα προβλήθηκε η ταινία «The Marbles» του David Wilkinson, που αναφέρεται στην επανένωση των Γλυπτών και έχει μεγάλη σπουδαιότητα, γιατί την ταινία την υπογράφει Βρετανός δημιουργός! Στην ταινία βλέπουμε τον Έλγιν να παίρνει τα Γλυπτά γιατί ήθελε να διακοσμήσει το καινούργιο του σπίτι. Ο Έλγιν ως πρέσβης της Αγγλίας στην Κωνσταντινούπολη έκανε ό,τι ήθελε. Η Ελλάδα τότε ήταν κάτω από τουρκικό ζυγό.
Κίνησε με έξυπνες διαδικασίες την αφαίρεση των Γλυπτών από το αέτωμα του Παρθενώνα. Αυτός, ως λάτρης του αρχαίου ελληνικού κάλλους, τα ακρωτηρίασε τα Γλυπτά και μετά τα πούλησε στο βρετανικό κράτος.
Πώς είδες το δείπνο στην αίθουσα των Γλυπτών του Παρθενώνα;
Με ενόχλησε και δεν θα ήθελα να γίνει.
Πιστεύεις ότι μέσα στο 2026 θα επιστρέψουν τα Γλυπτά στην Ελλάδα;
Δεν ξέρω τι έχει στο μυαλό του ο κ. Οσμπορν όταν μιλάει για δανεισμό των Γλυπτών στην Ελλάδα. Η ανταλλαγή εκθεμάτων ανάμεσα στα μουσεία γίνεται κατά κόρον. Ωστόσο, στην Ελλάδα δεν θέλουμε ανταλλαγή, θέλουμε επαναφορά. Είναι ξεκάθαρη η θέση των Ελλήνων περί επιστροφής.
Οι Βρετανοί φιλέλληνες αντιλαμβάνονται την αδικία της κλοπής. Η ελίτ της βρετανικής κοινωνίας θέλει να επιστρέψουν τα Γλυπτά στην Ελλάδα, αλλά και το 51% του βρετανικού λαού. Γενικά, η κοινή γνώμη είναι αντίθετη στο πείσμα του Βρετανικού Μουσείου για κατοχή των Γλυπτών.
Ως Ελληνίδα, τους ευγνωμονώ τους Βρετανούς φιλέλληνες. Γιατί οι αγώνες τους θέλουν χρόνο, προσπάθεια, είναι αξιέπαινοι. Ο καθηγητής Φέδερστοουν, ως πρόεδρος της Αγγλοελληνικής Ένωσης, έχει κάνει μεγάλο αγώνα για τα Γλυπτά, σε συνεργασία πάντα με τη βρετανική επιτροπή για την ένωση των Γλυπτών.
Αλλά και η Βικτόρια Χίσλοπ, που έγινε και πρόσφατα διδάκτορας Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλοσοφικής στην Πάτρα, είναι ένα θετικό πρότυπο συγγραφέως που αγαπά την Ελλάδα. Είναι και οι δύο πρωτεργάτες μαζί με την πρόεδρο της Βρετανικής Επιτροπής για την Επανένωση των Γλυπτών, Τζάνετ Σούσμαν. Μάλιστα, η Χίσλοπ έπειτα από μια εκδήλωσή μας είχε δώσει και ένα υπόμνημα στον Οσμπορν για την επανένωση των Γλυπτών.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ
Τον Γιώργο Σωτηρόπουλο τον συναντάμε στο αναγνωστήριο -βιβλιοθήκη του Βρετανικού Μουσείου. Μαζί με τον λαμπρό Έλληνα οικονομολόγο, που εργάζεται εδώ και 11 χρόνια στην Κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας, είδαμε με υπερηφάνεια και συγκίνηση τα ακρωτηριασμένα Γλυπτά του Παρθενώνα.
Ο Γιώργος μάς μιλάει για τους αγώνες που δίνει μέσα από τον φορέα «Culture in Action» για την επαναφορά των Γλυπτών στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης.
Γιώργο, πώς μπήκες ενεργά στον αγώνα για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα;
Όλα ξεκίνησαν από το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στο Λονδίνο, όπου είχαμε ενεργό ρόλο τόσο η Κυριακή όσο και εγώ σε εκδηλώσεις, εκθέσεις πάνω στον ελληνικό πολιτισμό. Έτσι έγινα και μέλος στον σύλλογο Culture in Action. Μας συνδέει το κοινό πάθος για την επαναφορά των Γλυπτών στη χώρα μας. Στο Λονδίνο έχουμε μια ζωντανή ελληνική κοινότητα 200.000 Ελλήνων.
Αυτήν τη στιγμή τα Γλυπτά του Παρθενώνα και η επανένωσή τους είναι στο πικ τους, στην κορυφή των πολιτιστικών ειδήσεων, ιδίως μετά το δείπνο που έγινε στο Βρετανικό Μουσείο με φόντο τα Γλυπτά. Μάλιστα, η σύζυγος του πρωθυπουργού, η Μαρέβα Μητσοτάκη, έκανε μια δήλωση-καταπέλτη περί ασέβειας…
Το γεγονός ότι συνεχίζουμε να διαπραγματευόμαστε αν θα πρέπει να συνεχίσει να είναι ακρωτηριασμένο ένα μνημείο με οικουμενική αξία αντιβαίνει σε κάθε λογική. Οι Έλληνες αντιδρούμε. Θα προσπαθήσουμε τα μέγιστα. Η κοινή γνώμη στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι υπέρ της επαναφοράς των Γλυπτών και αυτό είναι μεγάλο συν. Η βρετανική κυβέρνηση φοβάται την κοινή γνώμη.
Το επιχείρημα του Βρετανικού Μουσείου ότι δεν υπάρχει μουσείο στην Ελλάδα για τα Γλυπτά έχει καταρριφθεί. Όχι μόνο υπάρχει μουσείο, αλλά είναι και σε κοινή οπτική με την Ακρόπολη. Ποιο μουσείο στον κόσμο το έχει καταφέρει αυτό;
Ήσουν και εσύ στις διαμαρτυρίες που έγιναν μαζί με τη Βικτόρια Χίσλοπ στο Βρετανικό Μουσείο;
Ναι, και χαίρομαι πολύ. Ο Ελληνισμός της διασποράς έχει συνδυάσει τις προσπάθειές του με αυτές της ελληνικής κυβέρνησης, προκειμένου να επιστραφούν τα Γλυπτά. Υπήρξε μεγάλη κινητοποίηση. Παρακολουθούμε τις εξελίξεις της ελληνικής κυβέρνησης και είμαστε στην ίδια γραμμή.
Το Βρετανικό Μουσείο μαζί με άλλα 13 μουσεία στη Βρετανία, με βάση μια νέα νομοθετική ρύθμιση από τη βρετανική κυβέρνηση, έχουν πλήρη αυτονομία. Άρα το κάθε μουσείο στη Βρετανία έχει δική του οντότητα. Που σημαίνει ότι το Βρετανικό Μουσείο θα αποφασίσει αν θέλει να επιστρέψει τα Γλυπτά.
Η βρετανική κυβέρνηση δεν μπορεί να κάνει κάτι, έχει πετάξει το μπαλάκι στο Βρετανικό Μουσείο. Το Βρετανικό Μουσείο λέει, από τη μεριά του, «εγώ νόμιμα πήρα τα Γλυπτά από τον Ελγιν». Ναι, νόμιμα τα πήρες, με την πρακτική του Ελγιν όμως να τα κλέψει συμφωνείς; Ας μας απαντήσει σε αυτό.
Η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν υφίσταται πλέον ως κρατική οντότητα. Πάντως, το να βλέπεις τον αναβάτη από τη μετόπη του Παρθενώνα στην Ελλάδα και το άλογό του στο Βρετανικό Μουσείο πονάει. Πόσο ακόμη θα τα βλέπουμε ακρωτηριασμένα;
Όμως το «Κίνημα των Γλυπτών» έχει και αρχιστράτηγο! Η είδηση που αποκαλύπτουμε σήμερα αφορά τον σπουδαίο σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή! Μετά την επιτυχημένη ταινία «Καποδίστριας», λοιπόν, όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, θα εργαστεί κινηματογραφικά πάνω στην υπόθεση των κλεμμένων Γλυπτών του Παρθενώνα!
Όπως μας είπε στενός συνεργάτης του, η νέα ταινία του Σμαραγδή θα επικεντρώνεται στην αναίσχυντη κλοπή και λεηλασία του Έλγιν. Ο Γιάννης Σμαραγδής θα βάλει, λοιπόν, οικουμενικά, μέσω του κινηματογράφου, το λιθαράκι του για να έρθουν τα Γλυπτά στην Ελλάδα, στην άδεια αίθουσα του Νέου Μουσείου Ακρόπολης που τα περιμένει πώς και πώς, με φόντο τον Παρθενώνα…
Τον δικό της αγώνα, όμως, κάνει και η Μιμή Ντενίση, με το πρώτο τρέιλερ της σειράς ντοκιμαντέρ που έχει αναλάβει η ίδια προσωπικά και η ΕΡΤ με τίτλο «Η γυναίκα πίσω από τον Έλγιν» να βλέπει το φως της δημοσιότητας λίγο μετά τον φετινό εορτασμό των Θεοφανίων! Το σχετικό βίντεο, που προβλήθηκε στην ΕΡΤ1, μας έδωσε μια γεύση από όλα όσα θα δούμε το προσεχές διάστημα στη δημόσια τηλεόραση, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί η ημερομηνία που θα αρχίσει να προβάλλεται το ντοκιμαντέρ.
Η παραγωγή αποκαλύπτει το χρονικό της κλοπής των Γλυπτών του Παρθενώνα με μία άλλη μάτια, όπως αποτυπώθηκε μέσα από την ιδιωτική αλληλογραφία του Λόρδου Έλγιν και της συζύγου του. Έτσι, για πρώτη φορά, θα πέσει φως στη μεγαλύτερη αρπαγή πολιτιστικής κληρονομιάς ενός έθνους μέσα από προσωπικές συνομιλίες και αυθεντικά έγγραφα.
Μάλιστα, το ντοκιμαντέρ θα αναδείξει τα πραγματικά κίνητρα πίσω από τη βάρβαρη αποκαθήλωση των Γλυπτών, που χρωματίζονται από την άμετρη αναίδεια και την παντελή έλλειψη σεβασμού ενός Άγγλου αριστοκράτη και της συζύγου του, που μέσα στις επιστολές τους αναφέρονται στις Καρυάτιδες ως… «Κάρυ something».
Να σημειωθεί ότι η Μιμή Ντενίση βρισκόταν στο Λονδίνο, στη Βουλή των Λόρδων, για γυρίσματα, όταν στις 7 Δεκεμβρίου 2025 ο Τζορτζ Οσμπορν, πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, δήλωνε σταθερά αισιόδοξος για εξεύρεση λύσης και συμφωνίας με την Ελλάδα για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, χαρακτηρίζοντας το θέμα το πιο δύσκολο των τελευταίων 200 ετών, αλλά τονίζοντας την ανάγκη για ανοιχτό μυαλό και εποικοδομητικές συζητήσεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινής επιστροφής (landing strip) για τη συμφωνία.
