Μετά τη Σταύρωση του Κυρίου μας, αξίζει να ξενυχτήσετε απόψε το βράδυ για να παρακολουθήσετε, στη 01.00, στον Alpha, το καθηλωτικό οδοιπορικό «Φως Καππαδοκίας: Αγιος Αρσένιος και Αγιος Παΐσιος»!
To θρησκευτικό ντοκιμαντέρ, σε σενάριο και σκηνοθεσία της Κωνσταντινουπολίτισσας Ειρήνης Σαρίογλου, που θα προβληθεί και αύριο, Μεγάλη Παρασκευή, στις 10 το πρωί, θα σας ταξιδέψει σε ιερά χώματα και πατρογονικές εστίες στα βάθη της Τουρκίας, στην όμορφη Καππαδοκία, και συγκεκριμένα στο χωριό Φάρασα, εκεί όπου γεννήθηκε ο Αγιος Παΐσιος. Πρόκειται για ένα κινηματογραφικό οδοιπορικό στα βήματα δύο εκ των πιο πρόσφατων Αγίων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, του Αγίου Αρσενίου του Καππαδόκου και του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτη – ο πρώτος ήταν ο νονός του μικρού Αρσενίου, που μετέπειτα έμελλε να γίνει ο λαοφιλής Αγιος Παΐσιος.
Το ντοκιμαντέρ, που αποτελεί παραγωγή του Ελληνικού Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών, σε συνεργασία με την Ιερά Μονή Οσίου Αρσενίου, ακολουθεί τις γεωγραφικές και πνευματικές διαδρομές που χάραξαν στη ζωή τους οι δύο φωτεινοί μοναχοί, αναδεικνύοντας την αντοχή της πίστης μέσα από την προσευχή, τις δοκιμασίες, τον ξεριζωμό και τα θαύματα.
Συνδυάζοντας αρχειακό υλικό, μαρτυρίες πιστών και μοναχών, καθώς και εντυπωσιακές κινηματογραφικές λήψεις από τη μαγευτική Καππαδοκία, το ντοκιμαντέρ καταγράφει την πνευματική πορεία των δύο Αγίων από τα Φάρασα έως την Κέρκυρα, την Κόνιτσα αλλά και το Αγιον Ορος.
Οσοι ξενυχτήσετε θα έχετε την ευκαιρία να έρθετε σε πνευματική επαφή με τον ασκητικό βίο του Αγίου Αρσενίου, καθώς και να ακολουθήσετε τα βήματα του Αγίου Παϊσίου από την Ηπειρο, μετά τον ξεριζωμό της οικογένειάς του από τα άγια χώματα της Καππαδοκίας. Η μουσική του ντοκιμαντέρ είναι του Γιώργου Παπαχριστούδη, η διεύθυνση φωτογραφίας και οι εναέριες λήψεις των Ersin Caliskan, Αλέξανδρου Σικαλιά, Ευάγγελου Κάλοου και Βαγγέλη Πυρπύλη.
Οι «Πρωταγωνιστές» σε ιστορικές μονές
«Ο μοναχισμός είναι κι αυτός ένα μυστήριο, όπως ο γάμος. Και δεν μπορεί κανείς, σε κάποιον που δεν το έχει ζήσει, να το εξηγήσει με λόγια» λέει η αδελφή Ευφημία, η οποία συγκαταλέγεται στις γυναίκες που φόρεσαν τα ράσα για να αφιερώσουν τη ζωή τους στον Χριστό! Πριν λοιπόν από την προβολή του ντοκιμαντέρ για τον Αγιο Παΐσιο, στις 23.30 ο Alpha και οι «Πρωταγωνιστές» του Σταύρου Θεοδωράκη ανοίγουν τις πόρτες δύο ξεχωριστών γυναικείων αδελφοτήτων στη Βέροια και στις Σέρρες: της Μονής της Αγίας Κυριακής και του μοναστηριού του Προφήτη Ηλία, αντίστοιχα!
Η Μονή της Αγίας Κυριακής πριν από μερικά χρόνια ήταν ένα μοναστήρι που ερήμωνε, με δύο μόνο καλόγριες. Ομως, το 2013, ο πόλεμος στη Συρία έφερε εκεί μια αδελφότητα από το Χαλέπι. Αυτές τις μοναχές συναντά ο Σταύρος Θεοδωράκης, ακούγοντας τις συγκινητικές ιστορίες τους, καθώς -όλες τους σπουδασμένες στα πανεπιστήμια της Συρίας (από Καλών Τεχνών μέχρι Οικονομικά) και οι περισσότερες με μεταπτυχιακά στην Ελλάδα- αφοσιώθηκαν στον Θεό, με τον πόλεμο να τις ξεριζώνει από τον τόπο τους και να βρίσκουν πνευματικό καταφύγιο στη Ελλάδα, συνεχίζοντας να πιστεύουν πως ο μητροπολίτης Χαλεπίου, Παύλος, που τέτοιες μέρες πριν από 13 χρόνια απήχθη από τζιχαντιστές του ISIS, είναι ακόμα ζωντανός και πως μια ημέρα θα τον αντικρίσουν ξανά!
Η εκπομπή επισκέπτεται, όπως προαναφέραμε, και το Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία, τον μοναστικό θησαυρό των Σερρών! Στο Αγιο Πνεύμα Σερρών, σε έναν μικρό λόφο στέκει το μοναστήρι που το 1990 άρχισε να χτίζει μια γερόντισσα σε αναπηρικό αμαξίδιο με την ολιγάριθμη συνοδεία της κι ένας Αγιορείτης πνευματικός. Η γερόντισσα δεν είναι άλλη από την Καίτη Χρυσολωρά, στην οποία τη δεκαετία του 1960 ο Μίμης Πλέσσας είχε εμπιστευθεί τα τραγούδια του! Χρόνια μετά αποσύρθηκε από τη δισκογραφία για να φτιάξει κοντά στο χωριό Αγιο Πνεύμα Σερρών μια μοναστική κυψέλη!
Το οδοιπορικό της ESPRESSO
Η «Εspresso» τον Αύγουστο του 2024 βρέθηκε στα άγια χώματα της Καππαδοκίας, στα βουνά της Ανατολίας, στους άγριους τόπους όπου περπάτησαν άγιες μορφές της Ορθοδοξίας, ψάχνοντας να βρει το χωριό του Αγίου Αρσενίου του Καππαδόκη και του Αγίου Παϊσίου. Μάλιστα συνέπεσε εντελώς τυχαία με τους συντελεστές του ντοκιμαντέρ « Φως Καππαδοκίας : Αγιος Αρσένιος, Αγιος Παΐσιος» και συνομίλησε με τους τεχνικούς της παραγωγής στα Φάρασα.
Η δημοσιογράφος Μαρία Ανδρέου, έχοντας πάρει το πράσινο φως της εκδοτικής ομάδας, ταξίδεψε εκεί όπου ακούστηκε το κλάμα ενός βρέφους που έμελλε να γίνει μία από τις πιο συγκλονιστικές σύγχρονες μορφές της Ορθοδοξίας: του Αγίου Παϊσίου.
Η πρώτη εικόνα που αντίκρισε η «Εspresso» στο χωριό Φάρασα πέρα από σπίτια με τα ελενίτ, τις κοτούλες, τις αγελάδες και τα μποστάνια, ήταν το εξωτερικό της εκκλησίας των αγίων Βαραχησίου και Ιωνά, που πλέον έχει γίνει τζαμί. Στην είσοδο υπήρχε και η επιγραφή στην οποία αναγράφεται η χρονολογία (1927) κατά την οποία μετατράπηκε σε τζαμί.
Στα Φάρασα της Καππαδοκίας, σε υψόμετρο 1.500 μέτρων, δεσπόζει η σπηλιά της Παναγίας με το αγίασμα, τα φτωχικά σπιτάκια στον πάνω και τον κάτω μαχαλά. Μια καθαρά αγροτική περιοχή, με αμιγώς ελληνικό πληθυσμό στις αρχές του 20ού αιώνα, μετά την ανταλλαγή πληθυσμού το 1924 άλλαξε φυσιογνωμία. Η γλώσσα που μιλούσαν οι κάτοικοι ήταν ένα τοπικό ιδίωμα, προερχόμενο από την αρχαία ελληνική γλώσσα.
Αυτό το μοναδικό ελληνόφωνο χριστιανικό χωριό, περιτριγυρισμένο από δεκάδες άλλα τουρκικά χωριά, είδε στον ξεριζωμό 650 οικογένειες να μαζεύουν τα υπάρχοντά τους και να παίρνουν τον δρόμο για τη μαμά πατρίδα, την Ελλάδα.
Στην εκκλησία Βαραχησίου και Ιωνά βαφτίστηκε από τον άγιο Αρσένιο τον Καππαδόκη ο Αρσένιος Ενζεπίδης, δηλαδή ο άγιος Παΐσιος! Το όνομα Αρσένιος μόνο τυχαίο δεν ήταν, μια και ο νονός του μωρού ήθελε με αυτόν τον τρόπο να αφήσει πίσω του τον διάδοχό του! Πώς να περιγραφούν με λόγια η συγκίνηση και το δέος που νιώσαμε ξέροντας μόνο και μόνο ότι εκεί, σε αυτό το τζαμί πλέον, ο μικρούλης Αρσένιος έμπαινε στην κολυμπήθρα για να βαφτιστεί;
Στον χώρο του τζαμιού μάς πλησίασαν τότε κάποιοι κάτοικοι ρωτώντας μας αν ψάχνουμε κάτι. Ξάφνου μπροστά μας εμφανίζεται ένας κύριος. Μας συστήνεται ως Αρσένιος εκ Βουλγαρίας και λέγοντάς μας ότι είναι κινηματογραφιστής, μας προσκαλεί στο σπίτι ενός ντόπιου.
Ο ιδιοκτήτης του μποστανιού όπου μας πήγε ο Βούλγαρος τεχνικός είναι ο άνθρωπος που έχει πλέον τα χαλάσματα του σπιτιού της οικογένειας Ενζεπίδη, της φαμίλιας του Αγίου Παΐσίου. Ο ιδιοκτήτης μάς ανοίγει το πορτάκι στο μποστάνι του και κοιτώντας τα χαλάσματα μας λέει: «Αυτό ήταν το σπίτι του αγίου Παϊσίου. Αυτός ο τοίχος με τις πέτρες. Αυτό έμεινε». Και μας έπιασαν τα κλάματα από τη συγκίνηση…
Ο τελευταίος μάς υποδέχεται στο σπίτι, μας βγάζει από τσάι μέχρι μέλι, ψωμί και ελιές. Οταν ο Βούλγαρος κινηματογραφιστής μάς αποκαλύπτει ότι γίνεται εδώ και έναν χρόνο μια ταινία για τον βίο του Αγίου Παϊσίου και του Αγίου Αρσενίου, τα δάκρυα αναβλύζουν από τα μάτια μας από την ευλογημένη σύμπτωση.