Τα πειράματα με «φρέσκο» αίμα που πραγματοποίησε η ερευνήτρια και γεννούν ελπίδες για την αντιμετώπιση της φθοράς του χρόνου αλλά και ανίατων ασθενειών
Ενα βήμα πιο κοντά στο μυθικό ελιξήριο της νεότητας βρίσκεται η επιστήμη μετά τις σημαντικές ανακαλύψεις Ελληνίδας ερευνήτριας! Η νευροβιολόγος δρ Λήδα Κατσιμπάρδη και οι συνεργάτες της από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ κατάφεραν να βελτιώσουν τη νοητική λειτουργία ηλικιωμένων ποντικιών με τη χορήγηση αίματος από νεαρά άτομα και μιας «νεανικής» πρωτεΐνης. Αν αποδειχτεί ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει και στους ανθρώπους, ανοίγει ο δρόμος για νέες επαναστατικές θεραπείες για παθήσεις του εγκεφάλου, αλλά και για τη γήρανση γενικότερα.
Τα αποτελέσματα των πειραμάτων που πραγματοποίησε η Ελληνίδα επιστήμονας δημοσιεύτηκαν στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό «Science» κι έκαναν τον γύρο του κόσμου μέσα από τα μεγαλύτερα ειδησεογραφικά δίκτυα, καθώς γεννούν ελπίδες για την αντιμετώπιση ανίατων έως σήμερα ασθενειών, όπως το Αλτσχάιμερ, καθώς και της ίδιας της φθοράς του χρόνου στο νευρικό σύστημα του ανθρώπου. Με αφορμή δύο ομιλίες της στο Ινστιτούτο Παστέρ και στην Ακαδημία Αθηνών, η δρ Κατσιμπάρδη βρέθηκε στην Ελλάδα και μίλησε στην «Espresso» για τα ευρήματά της.
Η πρώτη φάση των ερευνών επικεντρώθηκε στην επίδραση του αίματος από νέα ποντίκια στον εγκέφαλο των ηλικιωμένων. Για να το πετύχουν αυτό, η δρ Κατσιμπάρδη και οι συνεργάτες της δημιούργησαν ζεύγη, ενώνοντας μέσω του ιστού του δέρματος ένα νεαρό ποντίκι με ένα ηλικιωμένο.
Συμπεράσματα
«Επειδή εκεί υπάρχουν περιφερικά αγγεία, μεταφέρεται το αίμα από το ένα ποντίκι στο άλλο, οπότε έχουν κοινή κυκλοφορία αίματος» εξηγεί.
Τα συμπεράσματα που προέκυψαν είναι εντυπωσιακά. «Το ένα συμπέρασμα είναι ότι το νέο αίμα μπορεί να ανανεώσει τον εγκέφαλο και συγκεκριμένα δύο περιοχές του που έχουν τα βλαστικά κύτταρα και δίνουν νέους νευρώνες, οι οποίοι στο ποντίκι θα συμμετάσχουν είτε στη μνήμη και τη μάθηση είτε στην όσφρηση. Βλέπουμε ότι το νέο αίμα στο ηλικιωμένο ποντίκι προκαλεί ανανέωση των βλαστικών κυττάρων και των νευρώνων και αυξάνει την οσφρητική του ικανότητα».
Εκτός από τη βελτίωση της νοητικής λειτουργίας, το νέο αίμα έχει ευεργετική δράση στα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου, τα οποία ξαναγίνονται νέα! «Κι επειδή τα αγγεία παίζουν σημαντικό ρόλο στην αιμάτωση του εγκεφάλου, πιστεύουμε ότι αυτό είναι σημαντικό και για τις νευροεκφυλιστικές ασθένειες, για εγκεφαλικά και γενικά ασθένειες του εγκεφάλου που σχετίζονται με το γήρας» συμπληρώνει η ίδια. Η τρίτη παρατήρηση της δρος Κατσιμπάρδη είναι ότι με την ίδια μέθοδο αυξάνεται η ροή του αίματος στον εγκέφαλο, γεγονός πολύ σημαντικό, καθώς η αιμάτωση του εγκεφάλου είναι αλληλένδετη με τη νοητική λειτουργία.
Η πρωτεΐνη
Η δεύτερη ανακάλυψη αφορά την επίδραση ενός μορίου που υπάρχει στο νέο αίμα, αλλά με τον καιρό φθίνει, δηλαδή, της πρωτεΐνης GDF11. «Γνωρίζαμε από προηγούμενη δημοσίευση ότι το μόριο αυτό αναστρέφει την υπερτροφία της καρδιάς που παρατηρείται στα ηλικιωμένα ποντίκια και αποφασίσαμε να δούμε τον ρόλο του στον εγκέφαλο». Οπως αποδείχτηκε, η χορήγηση GDF11 έχει την ίδια ανανεωτική επίδραση στον εγκέφαλο με το νεανικό αίμα, δηλαδή, αυξάνει τη νευρογένεση, τα εγκεφαλικά αγγεία και τη ροή του αίματος. Οπως επισημαίνει η δρ Κατσιμπάρδη, τα καλύτερα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν με τη μέθοδο του νέου αίματος. Η ίδια πιστεύει πάντως ότι με την κατάλληλη προσαρμογή του χρόνου θεραπείας και της δοσολογίας, η GDF11 μπορεί να έχει εξίσου καλά αποτελέσματα.
Μέσα στα επόμενα χρόνια αναμένεται να ξεκινήσουν κλινικές έρευνες σε ανθρώπους, οι οποίες θα δείξουν αν η χορήγηση GDF11 έχει ανανεωτική δράση και στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Στην ερώτηση αν η συγκεκριμένη πρωτεΐνη είναι το… ελιξήριο της νεότητας, η Ελληνίδα ερευνήτρια απαντά: «Δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα. Χρειάζεται ακόμη πολλή μελέτη, γιατί ακόμη δεν ξέρουμε πώς ακριβώς λειτουργεί, τι επιπτώσεις μπορεί να έχει κ.λπ.». Η ίδια συνεχίζει την έρευνά της με επίκεντρο πλέον τον μηχανισμό λειτουργίας της GDF11 κι εμφανίζεται αισιόδοξη για το μέλλον του εγκεφάλου μας: «Πιστεύω ότι είμαστε σε πολύ καλό δρόμο, πραγματικά. Οχι μόνο λόγω της συγκεκριμένης έρευνας, αλλά για όλα αυτά που γίνονται από πολλούς ερευνητές σε όλο τον κόσμο».
Η επιστήμονας που τιμά διεθνώς την Ελλάδα
Η ΛΗΔΑ Κατσιμπάρδη γεννήθηκε στον Μονπελιέ της Γαλλίας από Ελληνες γονείς και μεγάλωσε στην Αθήνα. Μετά το σχολείο, η επιστήμονας που τιμά διεθνώς την Ελλάδα επέστρεψε στο Μονπελιέ όπου πήρε πτυχίο Μοριακής και Κυτταρικής Βιοχημείας και μεταπτυχιακό Μοριακής και Κυτταρικής Ενδοκρινολογίας, ενώ στη συνέχεια ξαναγύρισε στην Αθήνα όπου έκανε το διδακτορικό της στο Εργαστήριο Κυτταρικής και Μοριακής Νευροβιολογίας του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Παστέρ στο Παρίσι και το Πανεπιστήμιο του Μονπελιέ. Εδώ και πέντε χρόνια εργάζεται ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Βλαστικών Κυττάρων και Αναγεννητικής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.
