Η επιχωμάτωση του τάφου από τους κατασκευαστές κράτησε μακριά τυμβωρύχους και αρχαιολόγους
Ακόμη κρατάει κρυφό το μυστικό του ο τρίτος θάλαμος στον επιβλητικό τάφο της Αμφίπολης, καθώς τα μέτρα ασφαλείας που είχαν λάβει οι κατασκευαστές του μνημείου για να κρατήσουν μακριά τους τυμβωρύχους κρατούν μακριά και τους… αρχαιολόγους!
«Από την κατασκευαστική δομή του μνημείου προκύπτει ότι ήταν επιχωσμένο με ποταμίσια άμμο, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η σύληση. Η τυμβωρυχία στην αρχαιότητα ήταν ευρύτατα διαδεδομένη. Σε αυτά τα μέτρα πρόνοιας οφείλεται και η ανάγκη υποστύλωσης του μνημείου. Η ανασκαφή είναι μια επιστημονική διαδικασία που μπορείς να επιταχύνεις, λαμβάνοντας όμως συγκεκριμένα μέτρα προστασίας. Εχει στηθεί λοιπόν ένα πλήρες και σύγχρονο εργοτάξιο» ανέφερε η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
Σχετικά με τις νέες αποκαλύψεις για τις Καρυάτιδες, την ύπαρξη σκάλας που οδηγεί σε τέταρτο, υπόγειο θάλαμο, αλλά και τον νέο… κύκλο σεναρίων για τη χρονολόγηση του μνημείου και την ταυτότητα του νεκρού, η κυρία Μενδώνη τόνισε ότι θα χρειαστεί να περάσει αρκετός χρόνος για να αποκαλυφθούν τα «μυστικά» της Αμφίπολης και απέφυγε να μπει στο παιχνίδι της ονοματολογίας για τον «ένοικο» του τάφου. «Ακόμα δεν ξέρουμε τι κρύβεται στον τρίτο θάλαμο, ώστε να πάμε στον τέταρτο. Η ανασκαφή γίνεται με τα χέρια, με τη σέσουλα, το νυστέρι και το σκουπάκι. Το χώμα πρέπει να κοσκινιστεί και αυτό παίρνει χρόνο» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι δύο επιγραφές
Την ώρα που αρχαιολόγοι και ερευνητές σε κάθε γωνιά του πλανήτη αναζητούν ένα «σημάδι», το οποίο θα αποκαλύψει την ταυτότητα του «ενοίκου» του τάφου της Αμφίπολης, τοπική ηλεκτρονική εφημερίδα της Καβάλας επαναφέρει το σενάριο του εντοπισμού δύο επιγραφών ακριβώς μπροστά από τις Καρυάτιδες. Μάλιστα δηλώνει ότι αναμένεται το πόρισμα ειδικού γραφολόγου που θα καταλήξει σύντομα σε συμπεράσματα προσφέροντας στην ανασκαφική ομάδα πολύτιμες πληροφορίες για το μνημείο.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.xronometro.com, τα κείμενα που βρέθηκαν σε πλάκες μπροστά από τις Καρυάτιδες είναι γραμμένα σε ελληνιστική γλώσσα, γεγονός που επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς της επικεφαλής της ανασκαφής, αρχαιολόγου Κατερίνας Περιστέρη, ότι πρόκειται για μνημείο του 4ου αιώνα π.Χ.
«Οι δύο Κόρες εκθέτουν την ομορφιά τους και πάλι στο φως, ύστερα από 2.300 χρόνια, παραμένοντας ωστόσο “σφίγγες”, καθώς δεν δίνουν κανένα νέο στοιχείο για τον ένοικο ή τους ενοίκους του νεκρικού θαλάμου. Εκτός βέβαια αν τις επόμενες ημέρες επιβεβαιωθεί αυτό που γράψαμε εδώ και δέκα ημέρες σχετικά με την ύπαρξη δύο επιγραφών, κάτι που έχει διαψευσθεί από το υπουργείο Πολιτισμού με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο… Ισως αυτός να είναι ο λόγος που δηλώνει με τόσο κατηγορηματικό τρόπο ότι ο τάφος είναι των ελληνιστικών χρόνων και δεν είναι σε καμία περίπτωση ρωμαϊκός» αναφέρει η ιστοσελίδα.
Στο λιμάνι της Αμφίπολης (σήμερα) «κατοικούν» καβούρια και αφρόψαρα
ΣΕ ΑΠΟΣΤΑΣΗ μόλις 2,5 χιλιομέτρων από το μνημείο στον λόφο Καστά, όπου η αρχαιολογική σκαπάνη δίνει εναγώνια μάχη προκειμένου να ανακαλύψει τι και ποιος κρύβονται στα ενδότερα του τάφου, οι επισκέπτες ανακαλύπτουν το ξεχασμένο λιμάνι της περιοχής, στο οποίο «κατοικούν» πλέον… καβούρια και αφρόψαρα. Πρόκειται για το λιμάνι της περιοχής, το οποίο έζησε ημέρες δόξας κατά το παρελθόν και κρατήθηκε ζωντανό και επικερδές για την Ελλάδα έως και λίγο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το άλλοτε πολυσύχναστο λιμάνι της Αμφίπολης αποτελούσε σημαντικό εμπορικό κόμβο, λόγω της σύνδεσής του με το σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας, αλλά εγκαταλείφθηκε στην τύχη του μετά το 1969, όταν ξηλώθηκαν οι ράγες του σταθμού του ΟΣΕ που είχαν στηθεί το 1940 για τη μεταφορά οικοδομικών υλικών για τα στρατιωτικά οχυρά.
Το 2008 έγινε προσπάθεια να «αναστηθεί» και να αξιοποιηθεί ως λιμένας τουριστικών σκαφών από την Ελλάδα και τη Βουλγαρία, αλλά τα χρόνια πέρασαν και το λιμάνι της Αμφίπολης έμεινε αναξιοποίητο, με αποτέλεσμα οι σύγχρονες αντλίες νερού, βενζίνης και ρεύματος να σκουριάζουν και ο φωτισμός -μετά τις αλλεπάλληλες διακοπές ρεύματος λόγω χρεών- να είναι σχεδόν ανύπαρκτος. Μόνιμοι επισκέπτες του λιμανιού είναι… τρεις κάτοικοι που καλλιεργούν μύδια. Η χαμηλή στάθμη του νερού στην είσοδο του λιμανιού, αποτέλεσμα της εγκατάλειψης, καθιστά απαγορευτική την προσέγγιση μεγάλων σκαφών.
Απαντήσεις στο δεύτερο δάχτυλο των Καρυάτιδων
Η χρήση του λεγόμενου «ελληνικού ποδιού» από τον γλύπτη των εντυπωσιακών Καρυάτιδων πυροδοτεί νέο γύρο εκτιμήσεων σχετικά με την ελληνική ή ρωμαϊκή καταγωγή τους και κάνει τους αρχαιολόγους να αναζητούν στα… δάχτυλα των ποδιών των αγαλμάτων τις απαντήσεις στον «γρίφο» της Αμφίπολης!
Οι Κόρες της Αμφίπολης διαθέτουν ένα χαρακτηριστικό που ονομάζεται «πους ο ελληνικός» και σύμφωνα με ορισμένους επιστήμονες, χρησιμοποιούνταν ευρέως στη γλυπτική την εποχή της ακμής των Μακεδόνων. Ειδικότερα, στα πόδια των Καρυάτιδων το δεύτερο δάχτυλο είναι μακρύτερο του πρώτου, στοιχείο που θεωρείται δείγμα ευγενούς καταγωγής και προσφέρει μια σαφή διάκριση από το κοινό «αιγυπτιακό πόδι» (με το μεγάλο δάχτυλο να προεξέχει) που παραπέμπει στο 70-80% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Αλλη μερίδα αρχαιολόγων υποστηρίζει πάντως ότι το «ελληνικό πόδι» («Morton’s toe», όπως λέγεται στην Ιατρική) εμφανίστηκε πρώτη φορά στην αρχαία ελληνική γλυπτική, διατηρήθηκε στα ρωμαϊκά χρόνια και αποτέλεσε στοιχείο όχι μόνο της μακεδονικής, αλλά ακόμα και της αιγυπτιακής τέχνης, γεγονός που αφήνει «παράθυρο» για την επιβεβαίωση σεναρίων περί ρωμαϊκού τάφου στην Αμφίπολη. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η τεχνική του «ελληνικού ποδιού» έχει χρησιμοποιηθεί και στο Αγαλμα της Ελευθερίας, ενώ οι Γάλλοι τού έχουν δώσει την ονομασία «pied de Néanderthal» (πόδι του Νεάντερταλ), που υπενθυμίζει τη «συγγένεια» του ανθρώπινου είδους με τους πιθήκους.