❱❱ Αλήθειες και μύθοι για τα δίδυμα όργανα και ο καθοριστικός ρόλος τους στην επιβίωσηΣυχνά ακούμε και διαβάζουμε τι πρέπει να κάνουμε για να προστατεύσουμε την υγεία της καρδιάς μας, σπάνια όμως τι πρέπει να κάνουμε για να κρατήσουμε υγιείς τους νεφρούς μας, όργανα που παίζουν εξίσου καθοριστικό ρόλο στην επιβίωση και την υγεία μας.
Υπολογίζεται ότι περίπου το 10% των ανθρώπων στις δυτικές κοινωνίες εμφανίζει διαφορετικού βαθμού χρόνια νεφρική νόσο. Στην Ελλάδα περίπου 10.000 ασθενείς έχουν νεφρική νόσο τελικού σταδίου και υποβάλλονται σε κάποιο είδος εξωνεφρικής κάθαρσης ή είναι μεταμοσχευμένοι.
Οι νεφροί λειτουργούν σαν 24ωρο μηχάνημα καθαρισμού για το αίμα. Πρόκειται για δίδυμα όργανα σε σχήμα φασολιών, τα οποία συνδέονται με την ουροδόχο κύστη, μέσω των ουρητήρων που μεταφέρουν τα ούρα.
«Οι νεφροί φιλτράρουν το αίμα και παράγουν ούρα. Συγκεκριμένα, απομακρύνουν τα απόβλητα από το αίμα, την περίσσεια νερού και εξισορροπούν σημαντικά μεταλλικά στοιχεία και χημικές ουσίες στο σώμα, όπως το νάτριο, το κάλιο, το ασβέστιο και ο φώσφορος. Επίσης, βοηθούν στην παραγωγή ορμονών που έχουν σχέση με την τιμή του αιματοκρίτη και της αιμοσφαιρίνης, ενώ παράγουν ορμόνες που βοηθούν στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης» εξηγεί ο νεφρολόγος Ιωάννης Γριβέας, MD, PhD, καθηγητής – σύμβουλος στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, διευθυντής νεφρολογικής κλινικής.
Οι παράγοντες
Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία των νεφρών, οι οποίοι σχετίζονται άμεσα με την καρδιαγγειακή υγεία.
«Οι νεφροί σχετίζονται άμεσα με την καρδιά, γι’ αυτό και η χρόνια νεφρική νόσος αντιμετωπίζεται και ως αγγειακό πρόβλημα. Το μοντέλο του παχύσαρκου ατόμου που σχετίζεται με το μεταβολικό σύνδρομο επηρεάζει τόσο την υγεία της καρδιάς όσο και την υγεία των νεφρών. Οι σημερινοί 30άρηδες θα έχουν 30 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν χρόνια νεφρική νόσο λόγω του τρόπου ζωής στα επόμενα 30 χρόνια» επισημαίνει ο κ. Γριβέας.
Η παχυσαρκία, η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, τα αυξημένα λιπίδια στο αίμα και η πλούσια σε ζωικά λιπαρά διατροφή αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες για την υγεία των νεφρών. Σχεδόν όλα τα φάρμακα μπορεί να γίνουν νεφροτοξικά όταν γίνεται αλόγιστη χρήση, αλλά ιδιαίτερα επιβαρυντικά μπορεί να είναι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ιδιαίτερα σε ευπαθείς πληθυσμούς), που λαμβάνουν συνήθως οι γυναίκες νεαρής ηλικίας για τον πονοκέφαλο ή τους πόνους περιόδου, κάποια ενδοφλέβια αντιβιοτικά και οι σκιαγραφικές ουσίες που χρησιμοποιούν οι ακτινολόγοι, αλλά και οι καρδιολόγοι, για να σκιαγραφούν τα μεγάλα αγγεία.
Οι περισσότεροι έχουμε την εντύπωση ότι το νερό «καθαρίζει» τα νεφρά μας και, εάν πίνουμε πολύ νερό την ημέρα, θα προλάβουμε ένα μελλοντικό νεφρολογικό πρόβλημα.
Ωστόσο τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι.
Χωρίς υπερβολές
«Πρόκειται για έναν μύθο. Πρέπει να πίνουμε όσο νερό χρειάζεται ο οργανισμός ανάλογα με την εποχή, το φύλο, την ηλικία και τις ανάγκες μας. Η αφυδάτωση και η υπερυδάτωση μπορεί να επιτείνουν ένα ήδη υπάρχον νεφρολογικό πρόβλημα. Εκείνοι που χρειάζονται λίγο παραπάνω νερό, αλλά πάλι χωρίς υπερβολές, είναι όσοι έχουν πέτρες στα νεφρά» σχολιάζει ο κ. Γριβέας.
Από την άλλη, υπάρχουν διάφορες ασθένειες και καταστάσεις που μπορεί να βλάψουν τους νεφρούς και να οδηγήσουν σε χρόνια νεφρική νόσο. Σύμφωνα με τον κ. Γριβέα, ο σακχαρώδης διαβήτης και η υπέρταση είναι οι πιο κοινές αιτίες της νόσου. Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι υπεύθυνος για το 44% των ασθενών που αρχίζουν αιμοκάθαρση στις Ηνωμένες Πολιτείες και για το 38% των ασθενών που έχουν διαγνωστεί σε οποιοδήποτε άλλο στάδιο της χρόνιας νεφρικής νόσου.
«Αυτό δεν σημαίνει ότι καθένας που έχει διαβήτη ή υπέρταση θα αναπτύξει χρόνια νεφρική νόσο. Σημαίνει όμως ότι οποιοσδήποτε ασθενής με διαβήτη ή υπέρταση οφείλει να παρακολουθεί τα θέματα της υγείας του κάτω από την επιτήρηση του ειδικού» τονίζει ο ίδιος.
Τέλος, οι αυτοάνοσες ασθένειες, όπως ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, μπορεί να προκαλέσουν φλεγμονή σε όλα τα όργανα του σώματος, συμπεριλαμβανομένων των νεφρών.
