«Υπάρχουν ακόμη “σκοτεινά” σημεία στην πτώση του ελικοπτέρου στα Ιμια, το ηχητικό δεν ήταν ολόκληρο και το πόρισμα δεν έδωσε σαφή απάντηση για τις ευθύνες εκείνης της νύχτας» λέει ξεκάθαρα στην «Espresso» ο βουλευτής Α’ Πειραιώς της Ν.Δ. Νίκος Βλαχάκος για τη νύχτα που χάθηκε ο αδερφός του στα Ιμια, δηλαδή, τη νύχτα που άλλαξε ριζικά τη ζωή του.
Της Βίβιαν Μπενέκου
Τριάντα χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, τα ερωτήματα δεν έχουν σιγήσει. Για κάποιους η υπόθεση έκλεισε με ένα πόρισμα. Για άλλους, όμως, όπως η οικογένεια του Νίκου Βλαχάκου, παραμένει ανοιχτή πληγή.
Ο βουλευτής της Ν.Δ. δεν μιλά ως πολιτικός, αλλά μιλάει κυρίως ως ο αδελφός του Παναγιώτη Βλαχάκου, του Τάκη, όπως αποκαλούσε ο ίδιος τον αδικοχαμένο αδελφό του, που ήταν ένας από τους τρεις αξιωματικούς οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους εκείνη τη νύχτα στα Ιμια.
Η μαρτυρία του δεν περιορίζεται σε αναφορές μνήμης, αλλά αφήνει σαφείς αιχμές για «σκοτεινά σημεία» στην πτώση του ελικοπτέρου, αμφισβητεί την πληρότητα του πορίσματος και θέτει, εμμέσως αλλά καθαρά, ζήτημα πολιτικής ευθύνης. Μιλά για το ηχητικό, που όπως υποστηρίζει δεν ακούστηκε ολόκληρο, καθώς και για τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα, κυρίως για την οικογένειά του, που επί χρόνια ψάχνει την αλήθεια.
Παράλληλα τοποθετείται για το αν η χώρα διδάχθηκε από εκείνη τη νύχτα, που έφερε την Ελλάδα μια ανάσα από τον πόλεμο, και με λόγο αιχμηρό, προσωπικό αλλά και βαθιά πολιτικό επαναφέρει στον δημόσιο διάλογο ένα ζήτημα που για πολλούς δεν έκλεισε ποτέ.
Σε μια εποχή γεωπολιτικών εντάσεων και εθνικών διλημμάτων, ο Νίκος Βλαχάκος μιλά χωρίς περιστροφές για την άμυνα, τα Ελληνοτουρκικά, τις πολιτικές ευθύνες, αλλά και για το τι σημαίνει να υπηρετείς την πατρίδα, έχοντας ζήσει την απώλεια από τόσο κοντά.
Πώς είναι η έως τώρα εμπειρία σας από τη Βουλή; Νιώθετε καλά μέσα σε αυτήν;
Την εμπειρία μου έως τώρα στη Βουλή των Ελλήνων θα τη χαρακτήριζα ιδιαίτερα απαιτητική, αλλά και βαθιά τιμητική. Πρόκειται για έναν θεσμό με πολύ μεγάλη ευθύνη, όπου καθημερινά καλούμαστε να λαμβάνουμε αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή των πολιτών. Νιώθω καλά, γιατί αισθάνομαι ότι μπορώ να συμβάλω ουσιαστικά, έχοντας όμως πάντα πλήρη επίγνωση του βάρους που συνεπάγεται αυτή η αποστολή.
Πώς πιστεύετε ότι η Ν.Δ. μπορεί να υπερκεράσει τα προβλήματά της και την κυβερνητική φθορά στον δρόμο προς τις εκλογές;
Κάθε κυβέρνηση που αναλαμβάνει την ευθύνη της διακυβέρνησης φθείρεται. Αυτό είναι φυσιολογικό σε μια ζωντανή δημοκρατία. Το κρίσιμο ζήτημα όμως δεν είναι η φθορά, αλλά ο τρόπος με τον οποίο την αντιμετωπίζεις. Η Νέα Δημοκρατία μπορεί να υπερκεράσει τα προβλήματα με ειλικρίνεια απέναντι στους πολίτες, με αυτοκριτική, όπου απαιτείται, αλλά κυρίως με απτό έργο και συγκεκριμένες λύσεις στα ζητήματα που απασχολούν την κοινωνία. Στον δρόμο προς τις εκλογές, αυτά που έχουν ύψιστη σημασία είναι η αξιοπιστία, η συνέπεια και η ικανότητα να διορθώνεις λάθη και να προχωράς μπροστά.
Πόσο έχει επηρεάσει τη ζωή σας και την πολιτική σας διαδρομή η απώλεια του αδελφού σας στα Ιμια;
Τριάντα χρόνια συμπληρώθηκαν φέτος από την απώλεια του αδερφού μου στην κρίση των Ιμίων το 1996, όμως ο πόνος παραμένει ίδιος. Η απώλεια του Τάκη ήταν ένα γεγονός που σημάδεψε βαθιά τη ζωή μου, τόσο σε προσωπικό όσο και σε αξιακό επίπεδο. Με έχει επηρεάσει ιδιαίτερα στον τρόπο που αντιλαμβάνομαι την ευθύνη και το χρέος απέναντι στους πολίτες. Συνειδητοποίησα, επίσης, μέσα από αυτή την απώλεια πόσο σημαντικές είναι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε κρίσιμες στιγμές.
Η απώλεια αυτή επηρέασε την απόφασή σας να μπείτε στην πολιτική; Νιώθετε ότι κουβαλάτε μια ιδιαίτερη ευθύνη απέναντι στη μνήμη του;
Η απώλεια του αδερφού μου δεν ήταν μία «πολιτική απόφαση». Ηταν και παραμένει μία βαθιά προσωπική πληγή. Πολιτεύομαι από πολύ νεαρή ηλικία, πολύ προτού η δημόσια συζήτηση επανέλθει γύρω από τα Ιμια. Η πορεία μου δεν χτίστηκε, ούτε χτίζεται, πάνω σε τραγωδίες. Δεν εκμεταλλεύτηκα ποτέ καταστάσεις, ούτε τη θυσία του αδελφού μου, για πολιτική ανέλιξη και αυτό είναι ξεκάθαρο σε όποιον γνωρίζει τη διαδρομή μου. Ομως, αναμφίβολα, νιώθω πως κουβαλάω μία ιδιαίτερη ευθύνη, όχι με τη λογική της πολιτικής εκμετάλλευσης, αλλά ως ηθική παρακαταθήκη.
Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η λέξη «πατρίδα», έπειτα από αυτήν την εμπειρία;
Για εμένα η λέξη «πατρίδα» είχε πάντοτε πολύ μεγάλη αξία και αίσθημα ευθύνης. Προερχόμενος από μία στρατιωτική οικογένεια, κατάλαβα από πολύ νωρίς ότι η πατρίδα δεν είναι μία αφηρημένη έννοια. Είναι οι άνθρωποί μας, οι οικογένειές μας, οι αξίες μας, που μας κρατούν όρθιους στις δύσκολες στιγμές. Για μένα πατρίδα σημαίνει καθήκον με ανθρωπιά, σοβαρότητα στις επιλογές και ενότητα, όταν οι συνθήκες το απαιτούν.
Υπάρχει κάποια στιγμή από εκείνες τις ημέρες που δεν θα ξεχάσετε ποτέ;
Υπάρχουν στιγμές που χαράσσονται μέσα σου και δεν σβήνουν ποτέ. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις ώρες αγωνίας που βιώσαμε με την οικογένειά μου, τη σιωπή, το βλέμμα των ανθρώπων γύρω μου. Κάποια πράγματα, όμως, τα κρατάω βαθιά προσωπικά και είναι η στιγμή που συνειδητοποιείς πως η ζωή σου δεν θα είναι ποτέ ξανά η ίδια.
Υπάρχει κάτι που δεν έχει ειπωθεί για εκείνη τη νύχτα και θα θέλατε να ακουστεί; Υπήρξαν πολιτικές ευθύνες τότε, που δεν αποδόθηκαν ποτέ;
Λίγο μετά την τραγική νύχτα των Ιμίων, έφτασε στον πατέρα μου, ο οποίος αναζητούσε πού οφειλόταν η πτώση του ελικοπτέρου, ότι το ηχητικό που εδόθη από το ελικόπτερο λίγο πριν από την απώλειά του δεν ήταν ολόκληρο. Σ’ αυτό, βέβαια, συνετέλεσε και το γεγονός ότι δεν ακούστηκε πουθενά «Πέφτουμε ή χάνουμε ύψος».
Εύλογα, λοιπόν, αναζητούσε επί σειρά ετών και με βάση τις ενημερώσεις που είχε, ποια είναι η συνέχεια του ηχητικού μηνύματος. Στο συγκεκριμένο γεγονός έρχεται να προστεθεί και η προσπάθεια να του δώσουν ένα κράνος, που, βέβαια, δεν ήταν του αδερφού μου, γεγονός που ενίσχυσε τα ερωτήματα ότι υπάρχουν «σκοτεινά σημεία» για την πτώση του ελικοπτέρου. Τα ίδια ερωτήματα παραμένουν έως σήμερα.
Θεωρείτε ότι έχει δοθεί πλήρης εικόνα για τις συνθήκες πτώσης του ελικοπτέρου;
Το πόρισμα που περιήλθε στην κυριότητά μας προς ενημέρωσή μας δεν αποτύπωνε με σαφήνεια πού οφειλόταν η πτώση του ελικοπτέρου.
Μπορεί να μην υπήρξε ποτέ βέρτιγκο και να το έριξαν;
Το βέρτιγκο που ειπώθηκε είναι μία εικασία, που δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί.
Πιστεύετε ότι η Ελλάδα έχει διδαχθεί επαρκώς από την κρίση των Ιμίων;
Η κρίση των Ιμίων ήταν από τις μεγαλύτερες κρίσεις που πέρασε η χώρα μας, φτάνοντας πολύ κοντά στην έναρξη πολέμου. Θεωρώ ότι η Ελλάδα έλαβε ένα βαθύ και οδυνηρό μήνυμα εκείνη τη νύχτα. Εδειξε τη μεγάλη σημασία που έχουν οι σωστές πολιτικές αποφάσεις, την ανάγκη για υπευθυνότητα και συντονισμό σε όλα τα επίπεδα. Σίγουρα, έχουν γίνει σημαντικά βήματα ώστε να αποφευχθούν ανάλογες καταστάσεις, αλλά η Ιστορία μάς υπενθυμίζει ότι η επιτήρηση, η στρατηγική πρόβλεψη και η εθνική ενότητα είναι συνεχής υποχρέωση.
Τι σημαίνει για εσάς δικαίωση;
Δικαίωση για εμάς τους συγγενείς αλλά και όλον τον ελληνικό λαό θα είναι να ειπωθεί πού πραγματικά οφειλόταν η πτώση του ελικοπτέρου.
Ποιος θυμάται ακόμη τον Παναγιώτη, από τους ανθρώπους που αγάπησε και τον αγαπούσαν;
Τον Τάκη τον θυμάται όλος ο ελληνικός λαός, που τον αγάπησε για την ηρωική του θυσία. Φυσικά, τον θυμούνται κι όλοι αυτοί που αγάπησε αλλά και τον αγάπησαν, οι οποίοι ακόμη και σήμερα συγκινούνται, όταν αναφέρεται η προσωπικότητά του στην κοινωνία αλλά και η αφοσίωσή του, που υπηρέτησε ως στρατιωτικός και εκτέλεσε το καθήκον του έχοντας υψηλό φρόνημα του έργου που επιτελούσε.
Σήμερα, με τις εντάσεις στο Αιγαίο, αισθάνεστε ότι η χώρα είναι πιο έτοιμη από το 1996; Ποια είναι η δική σας θέση για τη στρατηγική αποτροπής απέναντι στην Τουρκία;
Σήμερα, που οι ισορροπίες στο Αιγαίο αλλάζουν, η μνήμη των τριών ηρώων μας δεν είναι απλώς ιστορική. Είναι βαθιά επίκαιρη. Οι Ενοπλες Δυνάμεις παραμένουν οι αθόρυβοι φρουροί της χώρας. Σε μια εποχή αυξημένων προκλήσεων στο Αιγαίο, η Ελλάδα απαντά με επαγρύπνηση και αποφασιστικότητα.
Δεν είναι αυτονόητος ο εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων. Πρόκειται για αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών, που δίνουν προτεραιότητα στην εθνική ασφάλεια, στη στήριξη των στελεχών και στην αποτρεπτική ισχύ της χώρας. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αγωνίζεται συστηματικά για να ενισχύει συνεχώς και να εκσυγχρονίζει το Πολεμικό μας Ναυτικό.
Με φρεγάτες, όπως ο «Κίμων», ο «Νέαρχος», ο «Φορμίων» και ο «Θεμιστοκλής», με στελέχη άριστα εκπαιδευμένα και έτοιμα να προστατεύσουν τα κυριαρχικά μας δικαιώματα».
Πώς πρέπει να λειτουργεί η πολιτική ηγεσία σε στιγμές εθνικής κρίσης;
Σε στιγμές εθνικής κρίσης η χώρα και η πολιτική ηγεσία οφείλουν να λειτουργούν με ψυχραιμία, καθαρή στρατηγική και, φυσικά, με πλήρη συντονισμό με τις Ενοπλες Δυνάμεις. Ο ρόλος της είναι να παίρνει αποφάσεις, οι οποίες διασφαλίζουν την ασφάλεια της χώρας και ταυτόχρονα να ενημερώνει τους πολίτες με πλήρη διαφάνεια.
Τι θα θέλατε να πείτε στους νέους που σκέφτονται να υπηρετήσουν στις Ενοπλες Δυνάμεις;
Σε κάθε νέο που σκέφτεται να υπηρετήσει στις Ενοπλες Δυνάμεις θέλω να πω ότι πρόκειται για μια πράξη υπέρτατης ευθύνης και αγάπης για την πατρίδα. Το χρέος μας είναι να μεταδίδουμε την ιστορική επίγνωση στις νεότερες γενιές και να στηρίζουμε έμπρακτα τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Η ουσιαστική τιμή προς όσους χάθηκαν αποδεικνύεται, όταν διασφαλίζουμε ότι όσοι υπηρετούν σήμερα διαθέτουν την κατάλληλη εκπαίδευση, τον απαραίτητο εξοπλισμό και το θεσμικό υπόβαθρο που απαιτεί η αποστολή τους.
Είσαστε επί χρόνια χειρουργός στο πεδίο των νοσοκομείων. Τι έχετε ζήσει που ίσως σας συγκλόνισε στα νοσοκομεία;
Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής μου πορείας ως χειρουργός βίωσα πολλά περιστατικά που με συγκλόνισαν. Για εμένα όλες οι ανθρώπινες ζωές έχουν τεράστια αξία και δεν τίθεται ζήτημα ιεραρχίας. Οι στιγμές όμως όπου νέοι άνθρωποι έχαναν τη ζωή τους σε τροχαία ατυχήματα, μη τηρώντας τους κανόνες ασφαλείας και τη σωστή οδηγική συμπεριφορά, μου προκαλούσαν πάντα ένα τεράστιο συναισθηματικό σοκ.
Ηταν δύσκολο να βλέπεις τη ζωή να χάνεται τόσο άδικα και πρόωρα, αν και η επιστήμη και η χειρουργική τέχνη μας προσπαθούσαν να προσφέρουν κάθε δυνατό μέσο για τη διάσωσή τους.
Ποιος, κατά τη γνώμη σας, είναι ο καλύτερος υπουργός Υγείας που πέρασε;
Κατά την προσωπική μου άποψη, ένας από τους υπουργούς Υγείας που ξεχώρισε είναι ο Αδωνις Γεωργιάδης. Πρόκειται για έναν άνθρωπο που εργάζεται σκληρά για τον τομέα της Υγείας, είναι ευέλικτος και έχει λύσεις για τα πολυπλοκότερα. Αυτό, φυσικά, δεν αναιρεί ή υποτιμά το έργο των προηγούμενων υπουργών, οι οποίοι επίσης συνέβαλαν σημαντικά στη βελτίωση του συστήματος Υγείας και στην αντιμετώπιση κρίσεων.
Γιατρός ή πολιτικός;
Γιατρός για πάντα. Πολιτικός είσαι για όσο έχεις την αποδοχή του κόσμου, που εκτιμά αυτό που κάνεις και το έργο που προσφέρεις για μία καλύτερη καθημερινότητα.
Ποιοι είναι οι άνθρωποί σας στη ζωή;
Η οικογένειά μου, που με έχει στηρίξει σε όλα μου τα βήματα και στις επιλογές που έχω κάνει, και πρόσφατα ο υπέροχος εγγονός μου, ο οποίος ήρθε να χαρίσει ένα νέο, φωτεινό χρώμα στην καθημερινότητά μας.