Βένια Σταυροπούλου: «Τυφλόμυγα» – Ένα ντοκιμαντέρ γεμάτο ελπίδα και φως

Είναι φορές που η ζωή δοκιμάζει τους ανθρώπους με τρόπους που δεν χωράει ο νους. Κι όμως, κάποιοι από αυτούς, ακόμη κι όταν όλα γύρω τους σκοτεινιάζουν, βρίσκουν τρόπο να κρατούν το φως.

Από τον Ηλία Μαραβέγια

Η Βένια Σταυροπούλου είναι χωρίς αμφιβολία ένας τέτοιος άνθρωπος. Μια γυναίκα που έχασε την όρασή της, πάλεψε για χρόνια με την αιμοκάθαρση, υπέστη σοβαρά κατάγματα που λίγο έλειψε να της στερήσουν τη δυνατότητα να περπατά και, όταν ο έρωτας μπήκε στη ζωή της, δέχτηκε από τον άνθρωπό της ένα από τα μεγαλύτερα δώρα που μπορεί να προσφέρει κανείς: το ένα του νεφρό. Κι όμως, όταν μιλά σήμερα για όλα αυτά, δεν θέλει να τη θυμούνται ως μια γυναίκα που νίκησε την αναπηρία της, αλλά ως έναν άνθρωπο που προσπαθεί να ζήσει, να δημιουργήσει, να αγαπήσει και να ονειρευτεί.

Η απίστευτη διαδρομή της έγινε η «Τυφλόμυγα», το βιογραφικό ντοκιμαντέρ μικρού μήκους της Λιάνας Αζίμα Χαβρέ, που μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη όχι μόνο τις σκληρές δοκιμασίες της Βένιας, αλλά κυρίως την ανθρώπινη πλευρά της ιστορίας της. Μιας ιστορίας που δημιουργήθηκε για να τονίσει το μεγαλείο της αγάπης, της τέχνης, της φιλίας και της ανθρώπινης θέλησης.

«Στο άκουσμα και μόνο ότι ήθελαν να κάνουν τη ζωή μου ταινία πήρα μεγάλη χαρά!» αναφέρει στην «Espresso» η Βένια. «Με τη Λιάνα είχαμε βρεθεί λίγες φορές στο παρελθόν, αφού ήξερα πριν από εκείνη τον άντρα της, τον ηθοποιό Δημήτρη Χαβρέ. Πραγματικά, όμως, γνωριστήκαμε και αγαπηθήκαμε μέσα από αυτή την ταινία» συμπληρώνει. Η πρώτη τους κοινή προβολή ήταν μια στιγμή που δύσκολα περιγράφεται. «Πρώτη φορά είδαμε την “Τυφλόμυγα” οι δυο μας. Θυμάμαι ότι τα δάκρυα της συγκίνησης δεν μπορούσα να τα σταματήσω» περιγράφει. Για τη Βένια, το να βλέπει την ίδια της τη ζωή να αποκτά κινηματογραφική μορφή ήταν μια παράξενη, σχεδόν αποκαλυπτική εμπειρία. «Σιγά σιγά και όσο πλησίαζε η πρεμιέρα στη μεγάλη οθόνη, άρχισα να συνειδητοποιώ ότι σχεδόν ολόκληρη τη ζωή μου θα τη δουν πολλά μάτια!» Και αυτή η ζωή είχε αρχίσει να δυσκολεύει πολύ νωρίς.

Στα 12 χρόνια της διαγνώστηκε με νεανικό διαβήτη τύπου 1, όταν ο παιδίατρος ανησύχησε επειδή, παρότι έτρωγε και έπινε υπερβολικά, έχανε βάρος. «Θυμάμαι ακόμα τις φωτογραφίες μου από εκείνη την ηλικία και ήταν τρομακτικές…» Η διάγνωση έγινε η αρχή μιας μακράς διαδρομής με σοβαρές επιπλοκές, χωρίς ωστόσο να ανακόψει τα καλλιτεχνικά της όνειρα. Αμέσως μετά το σχολείο, η Βένια ξεκίνησε σπουδές υποκριτικής και τραγουδιού. Η τέχνη ήταν για εκείνη ένας τρόπος να αισθάνεται ολόκληρη, ελεύθερη και ζωντανή. Ακόμη και όταν η υγεία της επιδεινώθηκε, δεν εγκατέλειψε το τραγούδι.

«Στο τραγούδι, η σπουδή θεωρώ ότι είναι κάτι που δεν τελειώνει ποτέ, κι έτσι δεν σταμάτησα ούτε στιγμή, ακόμα κι όταν ήμουν στην αιμοκάθαρση» λέει, αποκαλύπτοντας πως μόλις τρεις εβδομάδες μετά τη μεταμόσχευση είχε ήδη κανονίσει μάθημα! «Κατά τη διάρκεια ενός μικρού θεατρικού δρώμενου ή ενός τραγουδιού δεν νιώθω καμιά ασθένεια!» εξηγεί.

Από τα τέλη του 2003, η όρασή της άρχισε να χάνεται σταδιακά, ώσπου τον Αύγουστο του 2004 η απώλεια έγινε ολοκληρωτική. Μια αποτυχημένη επέμβαση στο ένα μάτι την έκανε να φοβηθεί να χειρουργήσει και το δεύτερο. Προτίμησε να κρατήσει όσο φως τής είχε απομείνει, μέχρι που το έχασε κι αυτό. Δεν περιγράφει, ωστόσο, εκείνη την περίοδο με δραματικά λόγια.

«Με τον τρόπο που εξελίχθηκε, δεν ήταν τόσο θέμα συνειδητοποίησης, αλλά πρακτικό. Ζούσα μόνη μου, έπρεπε να βρω τρόπο να τα καταφέρνω κάθε στιγμή». Αυτό ήταν το πραγματικό της στοίχημα: να συνεχίσει να ζει αυτόνομα, να βρει ξανά τις ισορροπίες της και να μην εγκαταλείψει τα όνειρά της. «Αυτός ήταν και ο φόβος μου, αν θα μπορέσω να τα καταφέρω, αν θα τα βγάλω πέρα με την πιθανότητα τα καλλιτεχνικά μου όνειρα να μην πραγματοποιηθούν πια…»

Σαν να μην έφτανε η απώλεια της όρασης, ο διαβήτης τής προκάλεσε νεφρική ανεπάρκεια και την οδήγησε σε αιμοκάθαρση για 13 χρόνια. Κι ύστερα ήρθαν τα κατάγματα… Δύο σοβαρές κρίσεις υπογλυκαιμίας είχαν ως αποτέλεσμα να υποστεί κατάγματα στη μέση και, αργότερα, στις κοτύλες και των δύο ισχίων. Αυτή τη φορά, οι γιατροί τής είπαν πως δεν θα περπατούσε ξανά. «Η πρώτη φορά που λύγισα πραγματικά ήταν όταν μου ανακοινώθηκε το πόρισμα των ορθοπεδικών…» θυμάται. Η στιγμή που μετέφερε τηλεφωνικά τα νέα στον νεφρολόγο της, τον γιατρό Κωνσταντίνο Παντελιά, έμεινε χαραγμένη στη μνήμη της. «Εβαλα τα κλάματα, και εκείνος το ίδιο…»

Ομως, η ιστορία της δεν τελειώνει εκεί… Σε μια επανεξέταση, ένας καθηγητής ορθοπεδικός διαπίστωσε ότι, παρά τα κατάγματα, η Βένια είχε μυϊκή δύναμη και ανταποκρινόταν στις κλινικές δοκιμασίες. Της έδωσε οδηγίες να μην πατήσει τα πόδια της για τρεις μήνες, εκτός αν βρισκόταν μέσα στο νερό. Για εκείνη, ήταν η δυνατότητα να διεκδικήσει ξανά κάτι που όλοι θεωρούσαν χαμένο. Και τα κατάφερε!

Κι ενώ πάλευε να ξανασταθεί στα πόδια της, η ζωή τής επεφύλασσε μια απρόσμενη τρυφερότητα: τον Σπύρο, τον οδηγό ταξί που τη μετέφερε συχνά στις υποχρεώσεις της. Στην αρχή ήταν απλώς ένας άνθρωπος πρόθυμος να βοηθήσει. Με τον καιρό, οι διαδρομές έγιναν περισσότερες και η οικειότητα ανάμεσά τους μεγαλύτερη. «Εκείνος ήταν πάντα πρόθυμος, χαμογελαστός, υπομονετικός και έτοιμος να βοηθήσει, ό,τι κι αν χρειαζόμουν…» λέει η Βένια. Ο Σπύρος, από την πλευρά του, έβλεπε ένα κορίτσι χαμογελαστό και αληθινό. Η αγάπη τους δεν χτίστηκε πάνω στη λύπηση, αλλά στην καθημερινή παρουσία, στην αμοιβαία εκτίμηση και την αίσθηση ότι ο ένας μπορούσε να είναι ο άνθρωπος του άλλου.

Παντρεύτηκαν και συνέχισαν μαζί. Κάπου παρακάτω, εκείνος της πρότεινε να της δώσει το ένα του νεφρό. «Στο άκουσμα και μόνο της πρότασης αυτής, εγώ αρνήθηκα. Δεν ήθελα να κάνει κάτι τέτοιο, κάτι τόσο μεγάλο, από τη στιγμή που ήταν αρκετές οι πιθανότητες απόρριψης του μοσχεύματος». Η απόφαση συζητήθηκε με τους γιατρούς και η διαδικασία προχώρησε βήμα βήμα. Αυτό που την έπεισε, όμως, ήταν το χαμόγελό του ακόμη και στις πιο δύσκολες εξετάσεις. Η μεταμόσχευση πέτυχε και η Βένια απαλλάχθηκε από την αιμοκάθαρση. Μαζί με την ευτυχία ήρθε και η επίγνωση του μεγάλου δώρου που είχε δεχτεί. «Οχι, δεν ένιωσα ενοχές, αλλά μεγάλη ευθύνη, διότι πρέπει να κάνω τα πάντα για να προστατέψω αυτό το πολύτιμο που μου χάρισε! Νιώθω απέραντη ευγνωμοσύνη και φυσικά αγάπη!»

Η ίδια δεν θεωρεί ότι η τυφλότητά της την κάνει ξεχωριστή. «Θεωρώ τον εαυτό μου ξεχωριστό, όπως καθένας τον εαυτό του. Αν και νομίζω πως θα μπορούσα και καλύτερα» αναφέρει γελώντας δυνατά. Ούτε επιθυμεί να ξαναγράψει το παρελθόν της. «Το παρελθόν δεν αλλάζει – το ξέρω καλά, και είναι αυτό που με έφερε στο σήμερα». Αντί γι’ αυτό, θέλει να αλλάξει τη συνέχεια, να γίνει «λίγο πιο διεκδικητική, πιο αποφασιστική και πιο σίγουρη». Και κρατά μια πίστη που μοιάζει να συμπυκνώνει όσα έμαθε μέσα από τις δοκιμασίες της: «Πιστεύω πάντα πως σε αυτή τη Γη… ευτυχώς έχω πάντα δίπλα μου τους καλύτερους!»

«Είχα πεισμώσει τόσο, που θα έβρισκα τον τρόπο να παίξει σε μια παράσταση!»

Για τη Λιάνα Αζίμα Χαβρέ, η «Τυφλόμυγα» γεννήθηκε από την ανάγκη της να μοιραστεί με τον κόσμο τη διαδρομή μιας γυναίκας που δεν ορίζεται από όσα έχασε, αλλά από όλα όσα εξακολουθεί να έχει και να διεκδικεί.

Οι δυο τους είχαν βρεθεί την ίδια χρονιά στο εργαστήρι του Βασίλη Διαμαντόπουλου, μαζί με τους Δημήτρη Χαβρέ και Κωνσταντίνα Τάκαλου, αλλά οι δρόμοι τους δεν είχαν ουσιαστικά συναντηθεί. Χρειάστηκε να περάσουν χρόνια, μέχρι η Λιάνα να μάθει τι είχε συμβεί στη Βένια και να της τηλεφωνήσει αμέσως. «Μέσα στα χρόνια οι άνθρωποι μπορεί να χάνονται, στην “τρέλα” που έχουμε οικειοποιηθεί ως φυσιολογική, αλλά, αν υπάρχει κάτι να εκπληρώσουν παρέα στο “σχέδιο της ζωής” τους, θα βρεθούν! Αλλιώς, θα σπάσει το matrix!» λέει στην «Espresso» η δημιουργός της ταινίας. «Και από τότε όλα πήραν ξανά τον δρόμο τους!»

Η απόφαση να κάνει την ιστορία της Βένιας ταινία προέκυψε μέσα από την καθημερινή επαφή τους. «Η καθημερινότητα μαζί της με έκανε να θυμώνω για κάποια πράγματα, να νιώθω παράπονο. Ομως, θέλω να μετουσιώνω τον θυμό σε κάτι δημιουργικό» εξηγεί η σκηνοθέτρια (που είναι κόρη της αξέχαστης ηθοποιού Βέτας Μπετίνη).

«Πιστεύω πως, αν θέλεις να κάνεις τη δική σου “μικρή επανάσταση”, η απάντηση σε ό,τι σε “χαλάει” πρέπει να έρχεται όχι με λόγια, αλλά με δράση». Και η δική της δράση ήταν να δώσει στη Βένια τον χώρο να ακουστεί ως καλλιτέχνιδα και ως γυναίκα. «Η Βένια είναι έμπνευση, δεν “συστήνεται” μέσα από την “αναπηρία” της – δεν είναι η τυφλότητα που την κάνει ξεχωριστή. Είναι μια γυναίκα που η αληθινή της ιστορία και το χαμόγελό της μπορούν να δώσουν δύναμη σε όσα σε “γονατίζουν”, αν θέλεις πραγματικά να “σηκωθείς”!»

Η ιδέα της «Τυφλόμυγας» ξεκαθάρισε στο μυαλό της δημιουργού τον Σεπτέμβριο του 2022. Για τρεις μήνες, οι δύο γυναίκες μιλούσαν καθημερινά, προσπαθώντας να οργανώσουν την πολυτάραχη ζωή της Βένιας σε μια συνεκτική κινηματογραφική αφήγηση. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν στα τέλη Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Μια φράση, ωστόσο, είχε μείνει βαθιά χαραγμένη στη μνήμη της Λιάνας. Οταν η Βένια έχασε την όρασή της, ένας γνωστός σκηνοθέτης τής είχε πει: «Ευτυχώς που τραγουδάς κιόλας, γιατί στο θέατρο δεν πρόκειται να ξαναπαίξεις». Η Λιάνα δεν μπορούσε να αποδεχτεί αυτή την καταδίκη… «Είχα πεισμώσει τόσο, που θα έβρισκα τον τρόπο να παίξει στο θέατρο!» Τον Μάιο του 2024, η Βένια επέστρεψε στη σκηνή, στο «Τσίρκο Ψυχών», στο θέατρο Αλκμήνη, σε έναν ρόλο γραμμένο για εκείνη. Παράλληλα, οι δύο γυναίκες ανέπτυξαν μουσικές performances, δράσεις σε σχολεία και τις «Singing Sundays». Το τελικό μοντάζ της ταινίας ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2026, έπειτα από αμέτρητες ώρες δουλειάς.

Πίσω από το ντοκιμαντέρ βρίσκεται, πάνω απ’ όλα, μια δυνατή φιλία. Η Λιάνα θυμάται πως η Βένια αστειεύεται ότι την εμπιστεύτηκε «τυφλά», ενώ σήμερα οι δυο τους μοιράζονται τόσες προσωπικές στιγμές που, όπως λέει, «σε μία ζωή δεν χωράνε!». Το όνειρό της, όμως, ξεπερνά την ταινία: «Εύχομαι σεναριογράφοι, σκηνοθέτες, παραγωγές να ελευθερωθούν από τον φόβο να επιλέγουν ταλαντούχους καλλιτέχνες όπως η Βένια στα γεννήματά τους – όχι για τη συμπερίληψη, αλλά για την κανονικότητα!»

Διαβάστε ακόμη

HOLLYWOOD

Γνωστή 40χρονη κυρία της σόουμπιζ ποζάρει τόπλες! Οι φωτογραφίες που «έριξαν» το Instagram

Πασίγνωστη 40χρονη κυρία της σόουμπιζ ποζάρει τόπλες, ενώ τη βοηθούν να φορέσει το δερμάτινο παντελόνι της. Οι τολμηρές φωτογραφίες στο Instagram και η προσωπική…