Ο κινηματογράφος ήρθε ορμητικά στην Ελλάδα. Ήταν φτηνότερος από το θέατρο και ως νέο είδος λατρεύτηκε από τους θεατές που έγιναν… κινηματογραφόφιλοι. Τα παιδιά ήταν οι καλύτεροι πελάτες του. Ο Σαρλό τους χάριζε γέλιο που δεν μπορούσαν να βρουν στο θέατρο κι οι μεγαλύτεροι απολάμβαναν δράση με τους αστυνομικούς να κυνηγούν στους κακούς και άφθονο πιστολίδι. Τέτοιες σκηνές, κωμικές ή δράσης δεν μπορούσαν να παρουσιαστούν σε μια ζωντανή παράσταση.
Βρισκόμαστε στα 1924. Στη γωνία της Γ’ Σεπτεμβρίου με τη Χαλκοκονδύλη λειτουργεί ο κινηματογράφος Πανόραμα. Η μεγάλη χωρητικότητά του δίνει τη δυνατότητα να βάλει φτηνό εισιτήριο. Με 2,5 δραχμές έβλεπες την ταινία από τον εξώστη και με 3,5 από την πλατεία.
Ήταν Δευτέρα 19 Οκτωβρίου έχουν προγραμματιστεί τρεις βουβές ταινίες: Διάβολοι του βορρά, αστυνομικό δράμα, Οι Καπετάνισσες, περιπέτεια και στο τέλος κωμωδία με τον Σαρλό.
Ο κινηματογράφος γεμάτος, ασφυκτικά στην απογευματινή παράσταση. Κι όπως συνήθιζαν τότε έκοβαν και παραπάνω εισιτήρια. Απ’ έξω ουρά για την επόμενη προβολή. Μόνο που αυτή δεν έγινε.
Την ώρα που η μεγάλη οθόνη έδειχνε τους αστυνομικούς να έχουν περικυκλώσει μια καλύβα κι όλοι περιμένουν να αρχίσει το πιστολίδι ακούγεται μια φωνή:
Φωτιά, καιγόμαστε…
Επικράτησε πανικός. Ο κόσμος έτρεξε προς την έξοδο. Κι εκεί έγινε το μοιραίο. Από τον συνωστισμό τσαλαπατήθηκαν εκατοντάδες άνθρωποι. Τα περισσότερα ήταν παιδιά αφού ως πιο αδύναμα δεν μπορούσα να σταθούν όρθια από το τρομαγμένο πλήθος.
Στον κινηματογράφο δεν ήταν απλά υπεράριθμοι, αλλά ακριβώς οι διπλάσιοι, κάπου χίλια άτομα ενώ η άδεια ήταν για πεντακόσια. Επιπλέον οι πόρτες κινδύνου ήταν κλειστές γιατί από εκεί έμπαιναν λαθραία θεατές, κυρίως παιδιά.
Όταν έφθασαν οι αστυνομικοί δεν μπορούσαν να μπουν στον κινηματογράφο. Υπήρχαν πεσμένοι, άλλοι νεκροί, άλλοι τραυματίες. Γκρέμισαν έναν διπλανό τοίχο για να τα καταφέρουν.
Οι νεκροί έφθασαν τους τριάντα, παιδιά στην συντριπτική τους πλειοψηφία. Οι τραυματίες περισσότεροι από εκατό. Κοντά υπήρχαν δύο νοσοκομεία, η Πολυκλινική στην Ομόνοια και το Πολιτικό Νοσοκομείο, το σημερινό Ελπίς που τότε στεγαζόταν στην οδό Ακαδημίας, εκεί που βρίσκεται σήμερα το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων. Μεταφέρθηκαν με κάθε μέσο, ακόμα και με σούστες, τα ασθενοφόρα ήταν είδος εν ανεπαρκεία.
Πριν στεγνώσει το δάκρυ για τους νεκρούς άρχισε το γνωστό γαϊτανάκι αποποίησης ευθυνών. Υπουργός Εσωτερικών ήταν ο στρατηγός Γεώργιος Κονδύλης. Είχε υψηλές φιλοδοξίες και έπρεπε να πετάξει από πάνω του κάθε σκιά. Θυσίασε τον Αστυνομικό Διευθυντή Αθηνών που θεώρησε υπεύθυνο για τους υπεράριθμους.
Μόνο που αυτός πριν μετατεθεί έδειξε μια… σύσταση προηγούμενου υπουργού που καλούσε τα αστυνομικά όργανα να μην κάνουν αυστηρούς ελέγχους σε αυτές τις περιπτώσεις επειδή το κράτος εισέπραττε φόρο με τα έσοδα να αυξάνονται από υπεράριθμα εισιτήρια!
Το ίδιο το κράτος δηλαδή κέρδιζε από τα ρίσκα που έπαιρναν οι ιδιοκτήτες βάζοντας σε κίνδυνο ακόμα και τη ζωή των ανυποψίαστων θεατών!
Η έρευνα έδειξε ότι δεν υπήρξε φωτιά στον κινηματογράφο. Κάποιος έκανε φάρσα που αποδείχτηκε τραγική. Πολλοί πάντως από τους θεατές, ένδειξη του πανικού, ιδίως παιδιά που τραυματίστηκαν διαβεβαίωναν ότι είδαν την οθόνη στις φλόγες. Μόνο που αυτό δεν συνέβη.
Πέρασε στα ψιλά μια δήλωση των ιδιοκτητών του κινηματογράφου των Κ. Σαμαρτζή και Α. Χαλκιόπουλου που απέδωσαν την τραγωδία σε σαμποτάζ ανταγωνιστών. Ο κινηματογράφος τους ήταν μεγάλος κι έκανε… ζημιά με το φτηνό εισιτήριο στους ανταγωνιστές.
Ποτέ δεν έμαθε κανείς τι έγινε. Όπως συμβαίνει συχνά σε τραγωδίες όλοι τον πρώτο καιρό αναζητούν τους ενόχους. Έπειτα έρχονται οι ανακρίσεις που δεν βγάζουν άκρη και στο τέλος ο φάκελος κλείνει.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση ο φάκελος έκλεισε νωρίτερα. Δευτέρα έγινε η τραγωδία, Σάββατο λειτουργούσε και πάλι!
- Η κεντρική φωτογραφία είναι μεταγενέστερη της δεκαετίας του ‘50 όταν και πάλι ο κινηματογράφος έχει καεί.
Γεννήσεις
1784: Θεόφιλος Καΐρης: Ιερέας και φιλόσοφος. Ανέπτυξε έντονη εθνική δράση, εκλέχτηκε βουλευτής, ήρθε σε σύγκρουση με την Εκκλησία, καθαιρέθηκε, εξορίστηκε, φυλακίστηκε. Πέθανε στις 13 Ιανουαρίου 1853.
1885: Τσαρλς Μέριλ, Αμερικανός τραπεζίτης, ιδρυτής της μεγαλύτερης χρηματιστηριακής εταιρείας των ΗΠΑ. Πέθανε στις 6 Οκτωβρίου 1956.
1917: Αλέκα Κατσέλη, ηθοποιός και διπλωματούχος χορεύτρια. Πέθανε στις 11 Σεπτεμβρίου 1994.
1929: Λίτσα (Έλσα) Παπαστεργίου Φωκίδου, δημοσιογράφος, φιλόλογος, πρώτη παρουσιάστρια της ελληνικής τηλεόρασης, ραδιοφωνική παραγωγός. Το 1960 στις πειραματικές τηλεοπτικές εκπομπές της ΔΕΗ στην Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης είχε τον ρόλο της τηλεπαρουσιάστριας καταγράφοντας μια ιστορική πρωτιά. Στη ιστορική εκείνη εκπομπή παρουσίασε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή που απηύθυνε χαιρετισμό και το καλλιτεχνικό ζευγάρι Νίκος Γιάκοβλεφ – Μαίρη Λω. Πέθανε στις 25 Ιανουαρίου 2008.
1931: Τζον Λε Καρέ, Άγγλος συγγραφέας κατασκοπευτικών μυθιστορημάτων, το πραγματικό του όνομα ήταν Ντέιβιντ Κόρνγουελ. Πέθανε στις 12 Δεκεμβρίου 2020
1936: Ανδρέας Ντούζος, ηθοποιός, θιασάρχης, σκηνοθέτης και κινηματογραφικός παραγωγός. Στην χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου ερμήνευσε ρόλους ζαν πρεμιέ. Πέθανε στις 29 Απριλίου 2013.
1936: Μίμης Στεφανάκος, ποδοσφαιριστής, ηθοποιός. Αγωνίστηκε στον Ολυμπιακό. Για πολλούς δεν έκανε την καριέρα που υπόσχονταν οι δυνατότητές του εξαιτίας της εξωγηπεδικής του ζωής. Ωραίος, αθλητικός άρεσε στις γυναίκες, δοκίμασε τις ικανότητές του καις τον κινηματογράφο. Υπήρξε σύζυγος της Μάρθας Καραγιάννη. Πέθανε στις 17 Δεκεμβρίου 2021.
1943: Τάκης Οικονομόπουλος, ποδοσφαιριστής, για χρόνια τερματοφύλακας της εθνικής και του Παναθηναϊκού, έγινε εξίσου καλός προπονητής τερματοφυλάκων προσφέροντας μερικούς από τους καλύτερους σε αυτή τη θέση στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Τον ονόμαζαν Πουλί για τις εντυπωσιακές του εκτινάξεις. Ασχολήθηκε και με τη ζωγραφική. Πέθανε στις 10 Φεβρουαρίου 2025.
1944: Βασίλης Μποτίνος, ποδοσφαιριστής, Σπάνιο ταλέντο, αέρινος στις κινήσεις. Από τους πιο φαντεζί παίκτες που εμφανίστηκαν στα ελληνικά γήπεδα. Ένας σοβαρός τραυματισμός στα 27 χρόνια του σημάδεψε την καριέρα του. Είχε ιταλική καταγωγή από την πλευρά του πατέρα του. Πέθανε στις 16 Φεβρουαρίου 2022.
1952: Χάρης και Πάνος Κατσιμίχας, συνθέτες, μουσικοί, τραγουδιστές. Ο πατέρας τους ήταν στρατιωτικός και στα παιδικά τους χρόνια έζησαν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και την Κύπρο. Στο κοινό τους σύστησε ο Μάνος Χατζιδάκις με τους Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού.
1979: Βάσω Λασκαράκη, ηθοποιός με συχνή παρουσία σε πετυχημένες τηλεοπτικές σειρές.
Θάνατοι
1216: Ιωάννης Ακτήμων (49 χρ.), Βασιλιάς της Αγγλίας, από τους πιο αδίστακτους μονάρχες στην Ευρώπη. Το 1215 υποχρεώθηκε να παραχωρήσει το πρώτο Σύνταγμα στην Ευρώπη, την Μάγκνα Κάρτα.
1745: Τζόναθαν Σουίφτ (77 χρ.), Ιρλανδός συγγραφέας, αρθρογράφος, ποιητής, κληρικός. Έγραψε τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ. Σόκαρε τους συγχρόνους του καθώς είχε σχέση με δύο νεότερές του γυναίκες.
1916: Ιωάννης Φραγκούδης (53 χρ.), Κύπριος αξιωματικός του ελληνικού στρατού. Ολυμπιονίκης στη σκοποβολή στους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες (1896) ήταν αυτόπτης μάρτυς της δολοφονίας του Βασιλιά Γεωργίου Α’ στη Θεσσαλονίκη. Στάλθηκε στις ΗΠΑ για να κάνει αυτοψία σε αγορά πυρομαχικών και πέθανε από ηλεκτροπληξία. Πολλοί συσχετίζουν τον θάνατό του με τα όσα ήξερε για τον δολοφονημένο Βασιλιά.
1983: Μορίς Μπίσοπ (39 χρ.), μαρξιστής πρωθυπουργός της Γρανάδα, ανέτρεψε με σχεδόν αναίμακτο πραξικόπημα τον Έρικ Γκέιρι που κυβερνούσε απολυταρχικά. Ανέλαβε πρωθυπουργός, καλλιέργησε σχέσεις με την Κούβα, προσπάθησε να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο των 100.000 της χώρας του, δέχτηκε βοήθεια για την κατασκευή αεροδρομίου προκαλώντας την μήνι του Ρόναλντ Ρίγκαν που θεώρησε ότι θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή για τις ΗΠΑ σε περίπτωση που στάθμευαν εκεί σοβιετικά πολεμικά αεροπλάνα,. Άρχισε ο πόλεμος φθοράς του, ανατράπηκε από τον αντιπρόεδρό του, φυλακίστηκε, απελευθερώθηκε από οπαδούς του, συνελήφθη ξανά και εκτελέστηκε. Έξι μέρες αργότερα οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στο νησί για να επιβάλλουν την τάξη!
1985: Αντώνης Χριστοφορίδης (68 χρ.), πυγμάχος, Παγκόσμιος πρωταθλητής στα ημιβαρέα και πρωταθλητής Ευρώπης στα μέσα βάρη. Στα 17 χρόνια ήταν ήδη ολοκληρωμένος πυγμάχος. Μάζεψε χρήματα και ταξίδεψε στο Παρίσι αναζητώντας τη διεθνή καριέρα που τελικά βρήκε. Πέθανε από συγκοπή μέσα στο αυτοκίνητό του στην Αθήνα όπου ζούσε τα τελευταία του χρόνια.
1987: Ζακλίν Ντιπρέ (47 χρ.), Αγγλίδα τσελίστρια. Από παιδί – θαύμα εξελίχτηκε σε κορυφαία μουσικό. Η καριέρα της διακόπηκε απότομα από την σκλήρυνση κατά πλάκας. Ακόμα κι έτσι συνέχισε να διδάσκει να συμβουλεύει τους νέους μουσικούς.
2004: Ασημάκης Γιαλαμάς (95 χρ.), δημοσιογράφος, συγγραφέας, αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης. Μαζί με τον Κώστα Πρετεντέρη αποτέλεσαν αχτύπητο δίδυμο σε θεατρικές και κινηματογραφικές επιτυχίες. Στη διάρκεια της Κατοχής υπήρξε γραμματέας του ΕΑΜ δημοσιογράφων. Έργα του είναι τα έργα: Μιας Πεντάρας Νειάτα, η Κόμισα της Φάμπρικας, Δεσποινίς Διευθυντής, Ένας Ιππότης για τη Βασούλα.
2005: Γιώργος Ανεμογιάννης (89 χρ.), σκηνογράφος, ενδυματολόγος, διακοσμητής. Ξεπερνούν τα 500, τα θεατρικά, κινηματογραφικά και τηλεοπτικά έργα που φέρουν τη δική του σφραγίδα.
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή και διαβάστε πρώτοι τις ειδήσεις στο κινητό σας.
Ο Ολυμπιονίκης με τις δύο πατρίδες που δεν τον ήθελε καμία
Ήταν μεσημέρι της 18ης Οκτωβρίου 1959 στο Σεν Ντενί στο Παρίσι. Άγνωστοι εκτελούν έναν 61χρονο...
Το τίμημα της ομορφιάς που πλήρωσε η Μέμα Σταθοπούλου
Ήταν 17 Οκτωβρίου του 1999 όταν η Μέμα Σταθοπούλου άφησε την τελευταία της πνοή, στα...
Η μέρα που η Θεία Λένα είπε… καληνύχτα παιδάκια
Η θεία Λένα για δεκαετίες έλεγε από το ραδιόφωνο Καλημέρα παιδάκια μέσα από την ραδιοφωνική...
Ο Έλληνας σταρ του κρίκετ που ξέρουν όλοι στην Νότια Αφρική, αλλά κανείς στην Ελλάδα!
Στη Νότια Αφρική το κρίκετ είναι ένα από τα αγαπημένα αθλήματα των κατοίκων της. Το...
Η κλοπή που άνοιξε τον δρόμο για την μεγάλη καριέρα του Ρότζερ Μουρ
Στην ιστορία του θεάματος υπάρχουν πολλές περιπτώσεις αστέρων που ξεκίνησαν από… χαμηλά μέχρι να αρπάξουν...
Αυτή είναι η πιο αληθινή συνέντευξη του Γρηγόρη Μπιθικώτση
Στις 13 Οκτωβρίου 1976 κυκλοφόρησε το περιοδικό Γυναίκα με μια συνέντευξη που συζητήθηκε για καιρό....
Ο Λουτσιάνο Παβαρότι, ο άνθρωπος που έκανε την όπερα ξανά δημοφιλή
Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι το παιδάκι που γεννήθηκε τέτοια μέρα, στις 12 Οκτωβρίου...
Φοίβος Ταξιάρχης, η τελευταία παράσταση
Υπάρχουν ηθοποιοί που αποφεύγουν την… άσκοπη προβολή. Δεν έγιναν ποτέ σταρ, δεν είδαν τη φωτογραφία...