Μάνος Χατζιδάκις, γεννήθηκε πριν 101 χρόνια, αλλά είναι πάντα εδώ…

Μπορεί να πέρασαν 101 χρόνια από τη μέρα που γεννήθηκε ο Μάνος Χατζιδάκις (23 Οκτωβρίου 1925), 32 από τότε που πήρε το δρόμο για το μεγάλο ταξίδι (1994), αλλά παραμένει επίκαιρος και κυρίως ανεξερεύνητος.

Όλο και πιο συχνά σε κρίσιμες στιγμές στα σόσιαλ χρήστες δημοσιεύουν αποσπάσματα από τις συνεντεύξεις του, αντιπαραθέσεις και διαβάζοντάς τα νομίζεις ότι μίλησε πριν από λίγο…

Ακούς τα τραγούδια του, τα λιγότερο γνωστά, κι ανακαλύπτεις νέα στοιχεία. Και φυσικά υπάρχει το έργο του, μεγάλο μέρος του οποίου εκτιμήθηκε χρόνια αργότερα.

Φυσικά, στον πρόλογο του Ληξιαρχείου δεν μπορούμε να κάνουμε ανάλυση του έργου του που παλεύουν να την ολοκληρώσουν οι ειδικοί, ούτε να εστιάσουμε στα έργα και τις ημέρες του αφού και πολυπράγμων ήταν και παραγωγικός μουσικά και ασταμάτητος στο να στήνει καυγάδες υποστηρίζοντας τις απόψεις του απέναντι και σε καλούς του φίλους ή συνεργάτες.

Ο κινηματογραφικός Χατζιδάκις δεν ήταν απλά ένας συνθέτης που έντυνε με τις μελωδίες τις ταινίες του. Συμμετείχε σε αυτές με τη μουσική του.

Θεωρούσε ότι το κάθε τραγούδι ήταν αναπόσπαστο μέρος της ταινίας.

Αυτός ήταν και ο λόγος που αρνήθηκε το Όσκαρ για τα Παιδιά του Πειραιά. από την ταινία Ποτέ την Κυριακή που έγινε διάσημη κυρίως μέσα από τη μουσική της και το Όσκαρ (κάτι ανάλογο έγινε και με τους Δρόμους της Φωτιάς που εάν δεν υπήρχε η μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου θα ήταν μια ταινία όπως όλες οι άλλες). Το αποκήρυξε γιατί ένοιωσε ότι δεν ήταν πια δικό του όταν μεταφραζόταν σε άλλες γλώσσες με εντελώς άλλους στίχους και ενορχηστρωνόταν με χαβάζες αντί για λατέρνα ή μπουζούκι.

Ήταν ο πρώτος πραγματικά κινηματογραφικός συνθέτης, τουλάχιστον στην Ελλάδα.

Το ίδιο έγινε και στο θέατρο. Εκεί όμως οι κύκλοι των τραγουδιών του συγκροτούσαν μια παράσταση. Οι ήχοι προκαλούσαν τον ακροατή.

Η μεγάλη προσφορά του δεν είναι μουσική, αλλά ραδιοφωνική. Το Γ’ Πρόγραμμα. Για όσους έζησαν εκείνα τα χρόνια άκουσαν κάτι διαφορετικό. Ήρθαν σε επαφή με ένα άλλο είδος ραδιοφωνικού λόγου. Ήταν ένα πρόγραμμα εκπλήξεων. Συνυπήρχαν η Λιλιπούπολη με τα όμορφα τραγούδια της, η… βαριά κλασσική μουσική, το γαλλικό τραγούδι, οι μουσικές του Νίνο Ρότα.

Φυσικά και ήρθε σε σύγκρουση με την ΕΡΤ. Κι αν δεν υπήρχε ο Καραμανλής η ραδιοφωνική αυτή άνοιξη θα είχε τελειώσει ακόμη νωρίτερα.  Τα σχόλια του Τρίτου τα μεσημέρια της Κυριακής δεν τα διάβαζε ένας εκφωνητής με τέλεια άρθρωση και βροντερή φωνή, αλλά ο ίδιος με τα μισά ρο. Κι όμως ήταν εντυπωσιακά γιατί ήταν αληθινά. Δεν τα έβγαζε από το μυαλό του, αλλά από την ψυχή του.

Ήταν πάλι Ο μουσικός Αύγουστος, οι Αγώνες Ελληνικού τραγουδιού στην Κέρκυρα, όλη αυτή η παρέλαση νέων δημιουργών που εξελίχτηκαν, τουλάχιστον κάποιοι από αυτούς, σε πετυχημένους συνθέτες ή τραγουδιστές.

Ήταν η Ορχήστρα των χρωμάτων και τόσα άλλα.

Ο Χατζιδάκις δεν έγραψε μόνο μουσική, προσπάθησε να μας μάθει μουσική. Κι όπως συχνά συμβαίνει λοιδορήθηκε για την προσπάθειά του αυτή.

Όπως το 1948 όταν μίλησε για πρώτη φορά για το ρεμπέτικο. Χρειάστηκε να περάσουν χρόνια, όχι μόνο για να εκτιμηθεί η αξία των δημιουργών και των τραγουδιστών του, αλλά και να γίνει αποδεκτό το μπουζούκι. Μην ξεχνάμε ότι μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ΄70 το Α΄ Πρόγραμμα της ραδιοφωνίας της ΕΡΤ δεν μετέδιδε τραγούδια με μπουζούκι!

Ο Χατζιδάκις υπήρξε διαχρονικός. Η μουσική και οι ιδέες του θα επιζούν

Δεν ήταν μοντέρνος στην εποχή του, τότε ήταν πρωτοπόρος. Μοντέρνος είναι σήμερα…

Γεννήσεις

1811: Πιέρ Λαρούς, Γάλλος λεξικογράφος, έργο του ήταν το 17τομο Μεγάλο Παγκόσμιο Λεξικό του 19ου αιώνα. Πέθανε στις 3 Ιανουαρίου 1875.

1890: Στέφανος Σαράφης, στρατιωτικός. Συμμετείχε στους Βαλκανικούς Πολέμου, στο Κίνημα της Θεσσαλονίκης, στο Μικρασιατικό Μέτωπο. Συμμετείχε στο κίνημα της 1ης Μαρτίου 1935 και καθαιρέθηκε. Στην Κατοχή το ένοπλο σώμα που είχε ιδρύσει αιχμαλωτίστηκε από τον ΕΛΑΣ, αλλά στη συνέχεια προσχώρησε σε αυτόν. Εκλέχτηκε βουλευτής, αλλά στις 30 Μαΐου 1957 έπεσε θύμα τροχαίου από αυτοκίνητο της αμερικανικής αποστολής.

1901: Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος (Ιωάννης Μιχαήλ), συγγραφέας, δοκιμιογράφος, ποιητής, εκπαιδευτικός. Πέθανε στις 17 Απριλίου 1982.

1911: Αντώνης Μηγιάκης, ποδοσφσιριστής του Παναθηναϊκού (1928-44). Μια ζωή βρισκόταν δίπλα στο ποδόσφαιρο, είτε ο παίκτης, είτε ως προπονητής, στην Εθνική ομάδα και σε συλλόγους. Έχει παίξει και στον κινηματογράφο στην πρώτη ταινία του Βασίλη Γεωργιάδη «Κυριακάτικοι Ήρωες» με… συμπρωταγωνιστές» τα μεγάλα ποδοσφαιρικά αστέρια της εποχής (1956) Ανδρέα Μουράτη, Λάκη Πετρόπουλο, Στάθη Μανταλόζη, Κώστας Λινοξυλάκης, Κώστας Πούλης κ.ά. Πέθανε στις 19 Νοεμβρίου 1999.

1919: Μανώλης Ανδρόνικος, αρχαιολόγος. Αφιέρωσε όλη του ζωή στις ανασκαφές στο χώρο της Βεργίνας όπου ανακάλυψε την νεκρόπολη των Μακεδόνων Βασιλέων. Πέθανε στις 20 Μαρτίου 1992.

1925: Μάνος Χατζιδάκις, συνθέτης, στιχουργός, πιανίστρας, μαέστρος. Απενοχοποίησε τη λαϊκή μουσική κι έγραψε θαυμάσια τραγούδια. Πέθανε στις 15 Ιουνίου 1994.

1925: Τζόνι Κάρσον. Έγινε διάσημος με το τηλεοπτικό πρόγραμμα Σήμερα. Πέθανε στις 23 Ιανουαρίου 2005.

1940: Παντελής Βούλγαρης, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός. Από τους σημαντικούς δημιουργούς με πλήθος επιτυχιών, όπως Το προξενιό της Άννας, Πέτρινα Χρόνια, Ελευθέριος Βενιζέλος, Ψυχή βαθιά κ.ά.

1940: Πελέ (Έντσον Αράντες ντο Νασιμέντο), ποδοσφαιριστής. Από πολλούς θεωρείται βασιλιάς του ποδοσφαίρου κι ήταν μέχρι την στιγμή που την πρωτοκαθεδρία του απείλησε ο Ντιέγκο Μαραντόνα. Πέθανε στις 29 Δεκεμβρίου 2022.

1947: Κάζιμιρ Ντέϊνα, Πολωνός ποδοσφαιριστής, ο αποκαλούμενος Στρατηγός, οδήγησε την εθνική της χώρας του στα Παγκόσμια Κύπελλα το 1974 και 1978. Κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1972 στο Μόναχο. Σκοτώθηκε σε τροχαίο το 1989 στο Σαν Ντιέγκο ενώ ήταν προπονητής της ομάδας Νόμαντς.

Θάνατοι

42 π.Χ.: Μάρκος Ιούλιος Βρούτος (40 χρ.), ένας από τους δολοφόνους του Ιούλιου Καίσαρα. Έχασε στη μάχη των Φιλίππων από τον Μάρκο Αντώνιο και τον Οκταβιανό χάνοντας το όνειρό του για μια Ρωμαϊκή δημοκρατία. Έδωσε τέλος στη

1921: Τζον Μπόιτ Ντάνλοπ (80 χρ.), Σκωτσέζος εφευτέτης. Το 1888 ανακάλυψε τη σαμπρέλα. Το 1885 ο Έντουαρντ Μισελέν (Eduard Michelen) είχε κατασκευάσει τα πρώτα ελαστικά.

1939: Ζέιν Γκρέϊ (67 χρ.), Αμερικανός συγγραφέας. Παράτησε την οδοντιατρική για να γράψει 80 μυθιστορήματα για την αμερικανική δύση καθιερώνοντας το είδος του γουέστερν.

1909: Δήμος Σταρένιος (75 χρ.), ηθοποιός που έγινε γνωστός για τους ρόλους κακού και τσιγγούνη στο σινεμά και στο θέατρο.

1984: Όσκαρ Βέρνερ (62 χρ.), Αυστριακός ηθοποιός. Έκανε καριέρα στη Γαλλία και στην Αμερική.

1988: Χένρι Άρμστρονγκ (76 χρ.), Αμερικανός πυγμάχος. Ο μοναδικός που αναδείχτηκε παγκόσμιος πρωταθλητής σε τρεις κατηγορίες. Πτερού (1937), ελαφρών (1938) και ημιμεσαίων (1938). Ως επαγγελματίας έδωσε 172 αγώνες και κέρδισε τους 142.

1997: Δημήτρης Δαρζέντας (82 χρ.), ζωγράφος, υπήρξε μαθητής του Κώστα Παρθένη.

1998: Έρικ Αμπλέρ (89 χρ.), Βρετανός συγγραφέας, σεναριογράφος, ηθοποιός. Το μυθιστόρημά του Τοπ Καπί διασκευάστηκε για τον κινηματογράφο σε σκηνοθεσία του Ζιλ Ντασέν και πρωταγωνίστρια την Μελίνα Μερκούρη.

Διαβάστε ακόμη

HOLLYWOOD

Αναστατώνει με το γυμνασμένο σώμα της στα 46 - Δε θα πιστέψετε για ποια ηθοποιό πρόκειται

Στα ύψη ανέβασε τη θερμοκρασία γνωστή ηθοποιός ποζάροντας με μπικίνι με κορμί «φέτες». Στα 46 της διατηρεί ένα ιδιαίτερα καλογυμνασμένο σώμα καθώς «λιώνει» καθημερινά…