Ο υφ. Πολιτισμού Ιάσονας Φωτήλας στα γραφεία της «Espresso»: «Ο πολιτισμός δίνει δουλειά σε χιλιάδες ανθρώπους»
Μια συνέντευξη από καρδιάς
«Η ζωή είναι work in progress (έργο σε εξέλιξη)» λέει στην «Espresso» ο υφυπουργός Πολιτισμού και βουλευτής Αχαΐας της Ν.Δ. Για τον Ιάσονα Φωτήλα τίποτα δεν έχει γραφτεί από πριν και καμία διαδρομή δεν είναι απαλλαγμένη από πρόβες, λάθη και διορθώσεις. Ίσως γι’ αυτό όταν μιλά για την πολιτική, δεν επιλέγει να αναφερθεί σε θυσίες, αλλά σε επιλογές.
Από τη Βίβιαν Μπενέκου
Ο υφυπουργός Πολιτισμού όχι μόνο επισκέφθηκε τα γραφεία της εφημερίδας μας, αλλά συγχρόνως απολαύσαμε μαζί του μια συνέντευξη «από καρδιάς» και στο τέλος της φωτογραφήθηκε με την άνεση ηθοποιού, καθώς, όπως είναι γνωστό, είναι η δεύτερη απασχόλησή του, και ο έρωτάς του, μετά την πολιτική.
«Δεν πιστεύω στις θυσίες. Πιστεύω στις επιλογές». Με αυτή τη φράση περιγράφει όχι μόνο τη σχέση του με την πολιτική, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη ζωή. Ο υφυπουργός μιλάει για τη δουλειά που έχει επιλέξει να κάνει, για την αγάπη του για το θέατρο, που εδώ και τριάντα χρόνια αποτελεί σταθερό κομμάτι της διαδρομής του, αλλά και για την ευθύνη που αισθάνεται απέναντι στους πολίτες που τον εμπιστεύτηκαν.
Δικηγόρος, άνθρωπος του θεάτρου και πολιτικός, βλέπει τη ζωή και την πολιτική ως μια συλλογική παράσταση, στην οποία κανείς δεν μπορεί να σταθεί μόνος του. Και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία ο πολιτισμός καλείται να αποδείξει ότι δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά αναγκαία επένδυση στο μέλλον. Στη συνέντευξή του μιλά για τις αγωνίες της πολιτικής διαδρομής του, τις δυσκολίες των νέων δημιουργών, την ανάγκη ο πολιτισμός να είναι προσβάσιμος σε όλους και το στοίχημα να αφήσει κάτι ουσιαστικό στον τόπο του. Κι όταν καλείται να διαλέξει μια εικόνα που θα ήθελε να κρατήσει από την προσωπική του ιστορία, δεν επιστρέφει στο παρελθόν. Φαντάζεται ένα παιδί της σημερινής Πάτρας να περνά την πόρτα του Σκαγιοπούλειου και να συναντά το μέλλον του. Ίσως εκεί βρίσκεται τελικά η πιο ανθρώπινη πλευρά της πολιτικής: όχι σε όσα λέγονται, αλλά σε όσα μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για τους επόμενους. Μια εικόνα που, όπως λέει, τον γεμίζει περισσότερο από κάθε ανάμνηση.
Όσον αφορά την προσωπική του ζωή, η σύζυγός του Κωνσταντίνα Ρουμελιώτη και τα δυο του παιδιά, ο 20χρονος Ασημάκης, φοιτητής του Παντείου Πανεπιστημίου, και η 19χρονη Αλίκη, φοιτήτρια στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής Αθηνών, είναι τα στηρίγματά του και οι προσωπικοί πυλώνες του.
Ξεφυλλίζοντας την «Espresso» στην αίθουσα συσκέψεων
Ποιες είναι οι τρεις βασικές προτεραιότητές σας για τον σύγχρονο πολιτισμό στην Ελλάδα;
Οι τρεις προτεραιότητές μας είναι απλές: εξωστρέφεια, ολιστική προσέγγιση, πολιτισμός χωρίς διακρίσεις. Εξωστρέφεια σημαίνει ότι ο ελληνικός πολιτισμός ταξιδεύει και συναντά τον κόσμο. Από τα μνημεία και τα μουσεία μέχρι το θέατρο, τον κινηματογράφο και το βιβλίο, η χώρα μας έχει κάτι να πει και το λέει δυνατά. Ολιστική προσέγγιση σημαίνει ότι δεν χωρίζουμε το αρχαίο από το σύγχρονο. Ο σχεδιασμός της Λίνας Μενδώνη στηρίζεται σε ένα αφήγημα όπου ο κλασικός πολιτισμός προστατεύεται και προβάλλεται, και την ίδια στιγμή πυροδοτεί τη φαντασία και την έμπνευση των δημιουργών. Η παράδοση τροφοδοτεί το καινούργιο. Το καινούργιο δίνει ζωή στην παράδοση. Πολιτισμός χωρίς διακρίσεις σημαίνει ότι ανήκει σε όλους. Στην Αθήνα και στην περιφέρεια. Στον νέο και στον ηλικιωμένο. Σε όποιον έχει εύκολη πρόσβαση και σε όποιον δεν έχει.
Και οι δημιουργοί; Προστατεύονται και στηρίζονται με κανόνες και διαφάνεια. Επαναλαμβάνω, με κανόνες και διαφάνεια. Γιατί η στήριξη χωρίς διαφάνεια δεν είναι στήριξη. Και όσοι μου λένε ότι ο πολιτισμός είναι πολυτέλεια; Κατά την άποψή μου, κάνουν λάθος. Ο πολιτισμός δίνει δουλειά σε χιλιάδες ανθρώπους. Φέρνει επισκέπτες, κινεί την οικονομία, στηρίζει τοπικές κοινωνίες. Δίνει νόημα και ταυτότητα, ιδιαίτερα όταν οι καιροί είναι δύσκολοι. Η ακρίβεια και η στεγαστική κρίση είναι υπαρκτά προβλήματα και τα αντιμετωπίζουμε με σοβαρότητα. Δεν λύνονται, όμως, αν αφήσουμε πίσω την πολιτιστική μας υποδομή. Ποιος λαός έχτισε το μέλλον του γυρνώντας την πλάτη στην ιστορία του;
Τι απαντάτε στους νέους καλλιτέχνες που δυσκολεύονται να επιβιώσουν οικονομικά από το επάγγελμά τους;
Δεν λέμε. Κάνουμε. Οι νέοι καλλιτέχνες χρειάζονται κίνητρα, παροχές και ανοιχτούς δρόμους. Αυτό κάνουμε. Ανοίγουμε τον δρόμο και διαλύουμε αδιέξοδα. Το πρώτο αδιέξοδο ήταν η ανυπαρξία τριτοβάθμιας σχολής στις παραστατικές τέχνες. Σπουδαστές, ακόμα και των σχολών με το υψηλότερο επίπεδο, έβλεπαν τον κόπο τους να μην αναγνωρίζεται. Παρά τη σπουδαία προσπάθεια που έκαναν, δεν έβλεπαν μέλλον. Το αδιέξοδο αυτό το είχε δημιουργήσει το ίδιο το κράτος. Η Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών, που σύντομα ολοκληρώνεται και θα υποδεχθεί τους πρώτους φοιτητές της, έρχεται να το λύσει. Το λύνει το ίδιο το κράτος που το δημιούργησε.
Το δεύτερο παράδειγμα είναι το ΕΚΚΟΜΕΔ, φορέας που δημιουργήσαμε για τον κινηματογράφο και τα οπτικοακουστικά. Δεκάδες προγράμματα, με λύσεις και προοπτικές. Και μάλιστα σε νέα και σύγχρονα μονοπάτια. Στο gaming. Στα ψηφιακά. Στο animation. Επαγγέλματα του σήμερα με δουλειά και μέλλον. Εδώ βρίσκεται το στοίχημα της επόμενης δεκαετίας. Ένας νέος δημιουργός σήμερα μπορεί να ζήσει από την τέχνη του, αρκεί να έχει εργαλεία, γνώση και ένα κράτος που του στέκεται δίπλα.
Ένα από τα τελευταία κλικ μετά το τέλος της ενδιαφέρουσας συνέντευξης
Πώς προετοιμάζεστε για τις εκλογές;
Προετοιμάζομαι δουλεύοντας. Το έχω πει πολλές φορές. Το έργο σου μιλά πιο δυνατά από τα λόγια. Ο σκοπός όποιου ασχολείται με την πολιτική πρέπει να είναι το έργο, η προσφορά και το αποτέλεσμα. Αν ο μοναδικός σου στόχος είναι η επανεκλογή, θα καταφέρεις να γίνεις πηγή θορύβου και αντιπαράδειγμα για την κοινωνία. Και τέτοια παραδείγματα έχουμε αρκετά. Ασφαλώς και έχω στο μυαλό μου την επανεκλογή μου. Προκύπτει, όμως, ως αποτέλεσμα του έργου και της δουλειάς μου.
Μητσοτάκης ή χάος;
Μόνο και μόνο η ύπαρξη του ερωτήματος φανερώνει τη βασιμότητά του. Όποιος το διατυπώνει ξέρει την απάντηση. Ποιος, άλλωστε, θα διάλεγε εν γνώσει του το χάος;
Τι σας προσφέρει το θέατρο που δεν σας προσφέρει η πολιτική, και αν η ζωή σας ήταν θεατρικό έργο, τι τίτλο θα είχε;
Καταλαβαίνω τον πειρασμό να ταιριάξει κανείς τις δύο ιδιότητες. Σε όλα τα πράγματα μπορούμε να βρούμε σχέσεις, αντιθέσεις, αλληλεπιδράσεις.
Η νομική και η δικηγορία είναι η επιστήμη και το επάγγελμά μου. Το θέατρο είναι η μεγάλη μου αγάπη. Ήταν και παραμένει. Τριάντα χρόνια τώρα ασχολούμαι ερασιτεχνικά με το θέατρο. Μου έδωσε πειθαρχία. Μου έμαθε να καταλαβαίνω τον άλλον, να ακούω πριν μιλήσω. Μου άνοιξε τη σκέψη και τους ορίζοντες. Μου χάρισε φίλους. Και μου έδωσε κάτι σπάνιο, τη δυνατότητα να συνδημιουργώ στιγμές απογείωσης μαζί με άλλους ανθρώπους πάνω σε μια σκηνή. Στη σκηνή δεν υπάρχει πρωταγωνιστής χωρίς συνεργάτες. Κανείς δεν σώζεται μόνος του. Η παράσταση πετυχαίνει ή αποτυγχάνει για όλους μαζί. Αλλά το ίδιο δεν συμβαίνει και σε μια κυβέρνηση, μια παράταξη;
Όσο για τον τίτλο που μου ζητάτε, δεν θα διαλέξω μια εύκολη ή «ψαγμένη» απάντηση απλώς για να εντυπωσιάσω. Δεν θα ήταν τίμιο, ούτε προς εσάς ούτε προς το θέατρο, που ζει από την αλήθεια. Άλλωστε, εκ φύσεως η ζωή είναι work in progress! Δεν έχει τελική πράξη γραμμένη εκ των προτέρων. Γράφεται κάθε μέρα, με πρόβες, με λάθη, με διορθώσεις. Και ποιος θέλει να δει μια παράσταση που τελείωσε πριν ξεκινήσει;
Ποιος είναι ο Ιάσονας στην καθημερινότητά του;
Ποια καθημερινότητα; Δεν υπάρχει. Ούτε προβλέπεται. Αυτό που κάνω, με τον τρόπο που έχω επιλέξει να το κάνω, δεν επιτρέπει την πολυτέλεια μιας ρουτίνας ή προσωπικών στιγμών. Δεν το λέω ως παράπονο. Το έργο μάς οδηγεί σε συναρπαστικές και δημιουργικές διαδρομές. Σε στιγμές αγώνα και προσπάθειας, που συχνά συνοδεύονται από τη χαρά της δικαίωσης και του αποτελέσματος.
Ο Ιάσωνας Φωτήλας με τη Βίβιαν Μπενέκου στην είσοδο των γραφείων της «Espresso» στο Παλαιό Φάληρο
Ποια είναι η μεγαλύτερη προσωπική θυσία που έχετε κάνει για να ακολουθήσετε τη διαδρομή σας;
Για τη μεγαλύτερη θυσία, θα απογοητεύσω όποιον περιμένει μια συγκινητική απάντηση. Δεν πιστεύω στις «θυσίες». Όποτε τις ακούω, σηκώνω το φρύδι με καχυποψία. Πιστεύω στις επιλογές. Στις επιλογές που γίνονται από εσωτερική ανάγκη, από επιθυμία, από ενθουσιασμό. Και όσο αυτά κυριαρχούν, καμία θυσία δεν υπάρχει. Επαναλαμβάνω, καμία. Υπάρχει μια απόφαση που την παίρνεις με ανοιχτά μάτια και την ξαναπαίρνεις κάθε πρωί.
Κανείς δεν με υποχρέωσε να ακολουθήσω αυτόν τον δρόμο. Το επέλεξα. Και για όσο το επιλέγω, και για όσο με επιλέγουν οι πολίτες και όσοι μου εμπιστεύονται αυτό το έργο, οφείλω να δίνω τον καλύτερο εαυτό μου. Την υποχρέωση αυτή την αναλαμβάνω με χαρά.
Όποιος μιλά για θυσίες συνήθως ζητά και ανταμοιβή. Εγώ δεν ζητώ τίποτα. Η ανταμοιβή έρχεται όταν ένα έργο ολοκληρώνεται, όταν ένας νέος άνθρωπος βρίσκει δουλειά στην τέχνη του, όταν μια σκηνή ανοίγει και το κοινό γεμίζει την πλατεία. Αυτό μου αρκεί. Και τη δουλειά την αγαπώ ακριβώς γι’ αυτό.
Ποιο είναι το σχέδιό σας για την πολιτιστική ανάπτυξη της Πάτρας;
Αγάπη και σεβασμό έχω και όχι «σχέδια» για την Πάτρα. Αυτό που έχω είναι αφοσίωση και χρέος στον τόπο μου. Προσπαθώ να ανταποδώσω όσα μου χάρισε. Την περηφάνια. Την ιστορία. Τις γνώσεις. Τις φιλίες. Τις στιγμές γιορτής και χαράς.
Δεν θέλω να απαριθμήσω όσα κάναμε στα χρόνια που πέρασαν. Τα βλέπουν οι Αχαιοί και οι Πατρινοί. Θα σταθώ μόνο στη Διεθνή Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου, τον νέο θεσμό που δημιουργήσαμε και αποδίδουμε στον τόπο μας. Από τις 11 έως τις 15 Νοεμβρίου το Σκαγιοπούλειο γίνεται παγκόσμια σκηνή για το βιβλίο. Πέντε μέρες, 122 δράσεις, με σύνθημα τη φράση του Αϊνστάιν «Η φαντασία κυκλώνει τον κόσμο». Πάνω από εκατό προσκεκλημένοι, 80 από την Ελλάδα και 13 από εννέα χώρες, θα συναντήσουν παιδιά, εφήβους, γονείς και εκπαιδευτικούς. Συμμετέχουν 44 εκδοτικοί οίκοι. Τέσσερις εικαστικές εκθέσεις, μία μάλιστα σε συνεργασία με τη Διεθνή Έκθεση Παιδικού Βιβλίου της Μπολόνια, φέρνουν στην πόλη έργα που σπάνια ταξιδεύουν.
Στην Αγορά θα στηθούν τα περίπτερα δέκα Πατρινών βιβλιοπωλείων. Να τονίσω εδώ πως εξασφαλίσαμε τη στήριξη των τοπικών βιβλιοπωλείων, μια και μόνο αυτά θα έχουν τη δυνατότητα να πωλούν βιβλία.
Ο θεσμός δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα πραγματικής ανάγκης. Εξασφαλίσαμε τη θεσμική και οικονομική στήριξή του για τρία χρόνια. Το πώς θα τον αξιοποιήσει η πόλη είναι δική της υπόθεση. Καλώ όλους να τον αγκαλιάσουν και να τον κάνουν δικό τους. Να τον κάνουν λόγο περηφάνιας της περιοχής μας. Και ποια πόλη ξέρει καλύτερα από την Πάτρα να κάνει μια γιορτή δική της;
Ποια εικόνα από τα παιδικά σας χρόνια επιστρέφει πάντα εκεί;
Όσο για την εικόνα από τα παιδικά μου χρόνια, προτιμώ να φέρνω στο μυαλό μου ένα πατρινόπουλο του σήμερα. Να περνά την πόρτα του Σκαγιοπούλειου και να συναντά το μέλλον του. Αυτή η εικόνα με γεμίζει περισσότερο από κάθε ανάμνηση.
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή και διαβάστε πρώτοι τις ειδήσεις στο κινητό σας.
