Στο γηροκομείο Χανίων η Αλκυόνη Παπαδάκη: «Να με παίρνεις, παιδί μου, έστω μία φορά την εβδομάδα τηλέφωνο»

«Έχασα το σπίτι μου από χρέη και μέσα σε ενάμιση χρόνο «έφυγαν» ο άντρας μου και ο 42χρονος γιος μου. Τώρα μένω στο Γηροκομείο Χανίων»

Της Σπυριδούλας Τριάντου

Γεννημένη στο Νιό Χωριό Χανίων, η Αλκυόνη Παπαδάκη κατάφερε να διαμορφώσει μια ξεχωριστή και αναγνωρίσιμη λογοτεχνική φωνή, με έντονο λυρισμό και βαθιά προσήλωση στον άνθρωπο.

Στα βιβλία της οι δυσκολίες της ζωής συνυπάρχουν με την τρυφερότητα, την ανάγκη για αγάπη και την επιμονή να αναζητά κανείς την ομορφιά ακόμη και μέσα στις μεγαλύτερες αντιξοότητες. Η ζωή της Αλκυόνης Παπαδάκη είναι γεμάτη ιστορίες, μνήμες, αγάπη και δημιουργία αλλά και απώλειες, που αφήνουν ανεξίτηλα σημάδια. Μια διαδρομή που σημαδεύτηκε από δύσκολα παιδικά χρόνια, μεγάλες οικογενειακές δοκιμασίες και στιγμές βαθιάς οδύνης, αλλά και από την ποίηση, τη λογοτεχνία και την ανθρώπινη επαφή, που αποτελούν σταθερά σημεία αναφοράς στη ζωή της.

Η αγαπημένη συγγραφέας έχει παραδεχτεί ότι δεν χρησιμοποιεί το διαδίκτυο και εξακολουθεί να γράφει τα βιβλία της με τον παραδοσιακό τρόπο, στο χέρι. Σήμερα, φιλοξενούμενη στο Δημοτικό Γηροκομείο Χανίων, μιλά με ειλικρίνεια για την απόφασή της να αφήσει πίσω το σπίτι και την παλιά της ζωή, για την απώλεια του συζύγου της και του 42χρονου γιου της, για τον πόνο που παραμένει ζωντανός, αλλά και για τη δύναμη που αντλεί από τους ανθρώπους και τις μικρές, καθημερινές στιγμές.

Η Αλκυόνη Παπαδάκη στο Γηροκομείο Χανίων 

Πώς είναι σήμερα η κατάσταση της υγείας σας;

Γενικά, η υγεία μου είναι καλή. Αντιμετωπίζω κάποια προβλήματα με τα πόδια και τη μέση μου, που με ταλαιπωρούν στην καθημερινότητά μου. Παρ’ όλα αυτά, προσπαθώ να παραμένω δραστήρια και να κάνω όσα περισσότερα μπορώ.

Πώς περνάτε τις ημέρες σας στο Γηροκομείο Χανίων;

Θέλω να είμαι πάντα με τους άλλους. Μου αρέσει να επικοινωνώ, να ενδιαφέρομαι για τους ανθρώπους και να βοηθάω, όπου μπορώ. Ακόμη και μια μικρή πράξη έχει σημασία. Μπορεί να δω κάποιον που χρειάζεται βοήθεια ή να ανάψω το φως για έναν άνθρωπο που δεν μπορεί να το κάνει μόνος του. Έχω πάντα την έγνοια των ανθρώπων που βρίσκονται δίπλα μου. Δεν είναι απλώς το αίσθημα της προσφοράς. Είναι η ανάγκη της κοινωνίας, της ανθρώπινης επαφής. Δεν μπορώ να είμαι μόνη μου.

Η ζωή της Αλκυόνης Παπαδάκη σημαδεύτηκε από δύσκολα παιδικά χρόνια, και στιγμές βαθιάς οδύνης 

Ποιοι άνθρωποι σάς δίνουν σήμερα τη μεγαλύτερη δύναμη;

Με συγκινεί πάρα πολύ το γεγονός ότι έρχονται να με επισκεφτούν άνθρωποι που δεν με γνωρίζουν προσωπικά. Μαθαίνουν ότι βρίσκομαι εδώ και θέλουν να με συναντήσουν. Με αγκαλιάζουν, με φιλούν, μου μιλούν με αγάπη. Αυτή η ανθρώπινη επαφή είναι που με κρατάει και μου δίνει δύναμη ζωής. Είναι, πραγματικά, πολύ σημαντικό να αισθάνεσαι ότι υπάρχουν άνθρωποι που σε σκέφτονται.

Πώς βιώνετε την απόφαση να αφήσετε το σπίτι σας και να εγκατασταθείτε στο γηροκομείο;

Είναι μια μεγάλη αλλαγή για μένα. Δεν έχω ακόμα συνειδητοποιήσει πλήρως ότι ξεριζώθηκα, ότι άφησα το σπίτι μου και τη ζωή που είχα συνηθίσει για τόσα χρόνια. Είναι δύσκολο να αποχωρίζεσαι όλα όσα αποτελούσαν τον κόσμο σου. Ωστόσο, επέλεξα να βρίσκομαι εδώ, γιατί χρειάζομαι περισσότερη φροντίδα, ασφάλεια και ανεξαρτησία. Είμαι ευχαριστημένη από τη συμπεριφορά του προσωπικού και αισθάνομαι ότι βρίσκομαι σε έναν χώρο όπου με φροντίζουν.

Δεν είχατε κάποιον συγγενή να μείνετε μαζί;

Έχω την αδερφή μου, αλλά δεν μου αρέσει να φορτώνομαι σε κανέναν, θέλω να είμαι ανεξάρτητη, να έχω τον χώρο μου…

Δύο από τα βιβλία της 

Έχετε καλή σχέση με την αδελφή σας;

Ναι, πάντα είχαμε καλή σχέση. Η αδελφή μου είναι ένας δικός μου άνθρωπος και υπάρχει αγάπη ανάμεσά μας.

Η απόφασή σας συνδέθηκε και με τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίσατε;

Μετά τον θάνατο του συζύγου μου υπήρχαν αρκετές οικονομικές υποχρεώσεις και δάνεια. Ο σύζυγός μου άφησε χρέη. Έτσι, αναγκαστήκαμε να πουλήσουμε το σπίτι μας. Ωστόσο, η απόφασή μου να έρθω στο ίδρυμα δεν είχε αποκλειστικά οικονομικά κριτήρια. Δεν θέλω να εξαρτώμαι από κανέναν.

Θα θέλατε κάποια στιγμή να φύγετε από τη δομή και να επιστρέψετε σε ένα δικό σας σπίτι;

Όμως, πού να πάω; Δεν έχω πια ένα δικό μου σπίτι, όπου θα μπορούσα να επιστρέψω. Δεν θα ήταν εύκολο να ξεκινήσω από την αρχή και να δημιουργήσω ξανά ένα νοικοκυριό. Εδώ, τουλάχιστον, αισθάνομαι ασφάλεια. Δεν θέλω να μπω στη ζωή των άλλων και να αισθάνομαι ότι τους επιβαρύνω. Πάντα ήθελα να είμαι ανεξάρτητη.

Μέσα σε μόλις ενάμιση χρόνο χάσατε τον σύζυγο και τον γιο σας. Πώς βιώσατε αυτές τις δύο τόσο μεγάλες απώλειες;

Είναι κάτι που δύσκολα μπορεί να περιγράψει κανείς με λόγια. Στην ενάμιση χρόνο τούς έχασα και τους δύο. Η απώλεια του παιδιού μου είναι μια πληγή, που παραμένει ανοιχτή. Είναι κάτι τρομερά δύσκολο και δεν έχω ακόμη συνειδητοποιήσει πλήρως όλα όσα συνέβησαν. Και δεν είμαι μόνο εγώ που πονάω. Είναι και η υπόλοιπη οικογένεια. Είναι κι αυτοί πληγωμένοι. Πολύ.

Πώς βιώσατε την απώλεια του γιου σας;

Ο γιος μου το τελευταίο διάστημα κατανάλωνε αλκοόλ και τελικά έφυγε από τη ζωή από κίρρωση του ήπατος. Ήταν μόλις 42 ετών το παιδί μου. Δεν είναι εύκολο να διαχειριστεί κανείς μια τέτοια απώλεια. Είχαν προηγηθεί πολλές νοσηλείες και περάσαμε πολύ δύσκολες στιγμές. Εκείνη την ημέρα είχα μόλις φύγει από το νοσοκομείο, έχοντας ακόμη κάποιες ελπίδες ότι θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της υγείας του. Δυστυχώς, η καρδιά του δεν άντεξε. Στις 10 το βράδυ με πήραν τηλέφωνο και μου ανακοίνωσαν ότι είχε φύγει από τη ζωή. Μπορείτε να φανταστείτε τι πέρασα εκείνη τη στιγμή…

Σκεφτήκατε ποτέ να αποκτήσετε και δεύτερο παιδί;

Όχι, δεν το ήθελα. Το παιδί μου μού ήταν αρκετό. Είχα δώσει σε εκείνο όλη μου την αγάπη και τη φροντίδα. Όταν έχεις στερηθεί την αγάπη και την τρυφερότητα, ξέρεις πόσο πολύτιμες είναι. Ήθελα ο γιος μου να μεγαλώσει μέσα στην αγάπη, να νιώθει πως έχει έναν άνθρωπο δίπλα του, πως δεν είναι μόνος.

Πώς γεννήθηκε αυτή η απόφαση κατά την επίσκεψή σας στα βρεφοκομεία;

Η απόφαση αυτή γεννήθηκε μέσα μου όταν ήμουν ακόμα πολύ νέα δημοσιογράφος και κάποια στιγμή βρέθηκα σε βρεφοκομεία για ένα ρεπορτάζ. Εκεί συνάντησα μωρά που είχαν στερηθεί την οικογενειακή αγκαλιά. Η εικόνα τους με συγκλόνισε. Ένιωσα πως αυτά τα παιδιά είχαν ανάγκη από αγάπη, φροντίδα και ένα σπίτι. Δεν ήθελα να φέρω ακόμα ένα παιδί στον κόσμο, όταν υπήρχαν ήδη παιδιά που περίμεναν μια οικογένεια. Έτσι, όταν ήρθε η κατάλληλη στιγμή, υιοθέτησα τον γιο μου. Ήταν μια απόφαση καρδιάς.

Πώς καταφέρατε να βρείτε τη δύναμη να συνεχίσετε τη ζωή σας έπειτα από τόσο μεγάλες απώλειες;

Έδωσα -και εξακολουθώ να δίνω- έναν πολύ μεγάλο αγώνα. Πάλεψα πάρα πολύ. Θυμάμαι συχνά τη γιαγιά μου, την Ανδρομάχη, που είχε χάσει δύο παιδιά, το ένα στον πόλεμο και το άλλο στον αντάρτικο αγώνα. Εκείνη έλεγε πως όσοι έχουμε την τύχη να ζούμε, οφείλουμε να τιμάμε το δώρο της ζωής.

Τα παιδικά σας χρόνια ήταν επίσης δύσκολα. Τι θυμάστε από εκείνη την περίοδο;

Η ζωή μου δεν ήταν εύκολη από μικρή ηλικία. Μεγάλωσα μέσα σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Ο πατέρας μου ήταν ήρωας στην Αλβανία, όμως εξαιτίας του θείου μου, ο οποίος ήταν αντάρτης, είχε επικηρυχθεί και τελικά αποκεφαλίστηκε. Μια μέρα ήρθε ένα φορτηγό και πήρε τους γονείς μου, τη γιαγιά και τον παππού μου. Τους συνέλαβαν και τους φυλάκισαν. Η μητέρα μου υπέστη νευρικό κλονισμό στη φυλακή και δεν συνήλθε ποτέ. Όλα αυτά άφησαν βαθιά σημάδια στην οικογένειά μας αλλά και σε εμένα. Ήμουν πολύ μικρό παιδί και ένιωθα μόνο πόνο και την ανάγκη να φύγω από εκείνο το περιβάλλον. Όσο κι αν ένα παιδί αγαπά τον τόπο όπου μεγάλωσε, όταν έχει ζήσει τέτοιες συνθήκες, οι αναμνήσεις πάντα το πληγώνουν. Αργότερα πήγα στα Χανιά, στη Γαλλική Σχολή. Η ζωή μου σημαδεύτηκε από πολλές μετακινήσεις και αλλαγές. Ήταν σαν να βρίσκομαι διαρκώς σε μια προσπάθεια φυγής από όσα είχα βιώσει. Μου έλειπε η αγκαλιά της μάνας!

Θυμάστε το πρώτο σας κείμενο;

Ήμουν μόλις πέντε ετών. Ήθελα να αλλάξει η ατμόσφαιρα μέσα στο σπίτι μας. Δεν υπήρχε χαρά. Υπήρχε πολύς πόνος και ένα βαρύ κλίμα, που εγώ ως παιδί δεν μπορούσα να αντέξω. Έτσι έγραψα το πρώτο μου γράμμα στον Θεό, ζητώντας να αλλάξει αυτή η κατάσταση. Να μου πάρει τον πόνο.

Θα θέλατε να επιστρέψετε στη δημιουργία;

Το σκέφτομαι, αλλά ακόμη δεν βρίσκομαι σε μια κατάσταση που να μου επιτρέπει να συγκεντρωθώ όπως θα ήθελα. Η συγγραφή χρειάζεται ηρεμία, καθαρό μυαλό και εσωτερική ισορροπία. Αυτήν την περίοδο προσπαθώ να ξαναβρώ τον εαυτό μου και να προσαρμοστώ στις αλλαγές που έχουν συμβεί στη ζωή μου. Αντιμετωπίζω, επίσης, ένα πρόβλημα με την όρασή μου. Χρειάζεται να κάνω ένα δύσκολο χειρουργείο και προσπαθούμε να το αποφύγουμε με θεραπείες. Θα ήθελα πολύ να επιστρέψω κάποια στιγμή στα βιβλία και τη δημιουργία.

Έχετε πει ότι ζήσατε όσα θέλατε στη ζωή σας. Αισθάνεστε πραγματικά πλήρης, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίσατε;

Ναι, γιατί προσπάθησα να ζήσω τη ζωή μου όπως την ήθελα. Έζησα όμορφες και δύσκολες στιγμές, γνώρισα ανθρώπους, αγάπησα, ερωτεύτηκα και πάλεψα για όσα πίστευα. Πολλοί άνθρωποι φτάνουν σε μια ηλικία και συνειδητοποιούν ότι άφησαν ανεκπλήρωτες επιθυμίες και όνειρα. Εγώ δεν αισθάνομαι ότι έχω τέτοια κενά στην ψυχή μου.

Παρά τις δοκιμασίες, εξακολουθείτε να αντιμετωπίζετε τη ζωή με αισιοδοξία. Ποιο είναι το μήνυμα που θα θέλατε να μεταφέρετε σε ανθρώπους που περνούν δύσκολες στιγμές;

Να μη σταματήσουν να ζουν. Να βρίσκουν κάθε ημέρα κάτι μικρό που να τους δίνει χαρά. Να αναζητούν τους ανθρώπους, να επικοινωνούν, να αγαπούν και να μη μένουν απομονωμένοι. Η ζωή έχει δυσκολίες, έχει απώλειες, έχει στιγμές που νομίζεις ότι δεν μπορείς να αντέξεις. Όμως, όσο είμαστε εδώ, πρέπει να προσπαθούμε να την ομορφαίνουμε.

Διαβάστε ακόμη

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Ντράπηκε και η ντροπή - Χαμός στο Εφετείο στη δίκη του Στάθη Παναγιωτόπουλου

Με βαριές κουβέντες, έντονη συναισθηματική φόρτιση και δύο εκ διαμέτρου αντίθετες περιγραφές της ίδιας υπόθεσης συνεχίστηκε στο Εφετείο Θεσσαλονίκης η δίκη του Στάθη Παναγιωτόπουλου.