Ακριβότερο το κάπνισμα στην Ευρώπη – Πόσο θα πληρώνουν οι Έλληνες καπνιστές

Σημαντικές ανατροπές στην αγορά των καπνικών προϊόντων, με αυξημένη φορολόγηση, πιθανές ανατιμήσεις στα τσιγάρα και νέους περιορισμούς στις διασυνοριακές αγορές, προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιχειρώντας να διαμορφώσει ένα ενιαίο και αυστηρότερο φορολογικό πλαίσιο για τα παραδοσιακά και τα νεότερα προϊόντα καπνού και νικοτίνης.

Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρίσκεται η πρόταση αναθεώρησης της ευρωπαϊκής οδηγίας για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, η οποία εξετάζεται ενόψει της συνεδρίασης των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ, τη Δευτέρα. Για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις ενδέχεται να αποτυπωθούν σταδιακά στις τιμές λιανικής, με εκτιμήσεις να τοποθετούν το κόστος ενός δημοφιλούς πακέτου τσιγάρων ακόμη και στα 6,50 ευρώ, έναντι περίπου 4,80 ευρώ σήμερα.

Η συμβιβαστική πρόταση που προωθεί η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ προβλέπει κλιμακωτή αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης, με αφετηρία τον Ιούλιο του 2028. Ειδικότερα, ο ελάχιστος φόρος για τα συμβατικά τσιγάρα προτείνεται να διαμορφωθεί στα 140 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα το 2028, να αυξηθεί στα 170 ευρώ το 2030 και να φτάσει στα 200 ευρώ το 2032. Παράλληλα, προβλέπεται ότι οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης θα πρέπει να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 60% της σταθμισμένης μέσης λιανικής τιμής, με τις εξαιρέσεις και τις μεταβατικές ρυθμίσεις που θα συμφωνηθούν.

Πάντως, η αύξηση των κατώτατων φορολογικών συντελεστών δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη αύξηση της τιμής κάθε πακέτου, καθώς η τελική επιβάρυνση εξαρτάται από το υφιστάμενο φορολογικό καθεστώς κάθε χώρας και την εμπορική πολιτική των επιχειρήσεων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για τη χορήγηση μεγαλύτερης μεταβατικής περιόδου σε δέκα κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η Ελλάδα. Σύμφωνα με το υπό διαπραγμάτευση σχέδιο, η χώρα μας, μαζί με την Ιταλία, τη Βουλγαρία, την Ισπανία, την Κροατία, την Κύπρο, το Λουξεμβούργο, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία και τη Σλοβενία, θα έχει τη δυνατότητα να ολοκληρώσει την προσαρμογή της στα νέα φορολογικά όρια έως την 1η Ιανουαρίου 2036. Η συγκεκριμένη διευκόλυνση αφορά χώρες στις οποίες η άμεση εφαρμογή των προτεινόμενων συντελεστών θα απαιτούσε μέση ετήσια αύξηση της φορολογίας μεγαλύτερη του 2,35%, με έτος αναφοράς το 2025.

Οι πιθανές επιπτώσεις στην ελληνική αγορά έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο οικονομικής ανάλυσης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που αποδίδονται σε έρευνα του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), ένα πακέτο τσιγάρων δημοφιλούς μάρκας θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες παραδοχές, να αυξηθεί από τα 4,80 στα 6,50 ευρώ.

Πρόκειται για διαφορά 1,70 ευρώ ανά πακέτο, που αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 35%. Για έναν καπνιστή που καταναλώνει ένα πακέτο ημερησίως, μια τέτοια ανατίμηση θα σήμαινε πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 51 ευρώ τον μήνα ή 620 ευρώ τον χρόνο.

Σε ένα δυσμενέστερο σενάριο υψηλότερης φορολογικής επιβάρυνσης, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο ακόμη και για τιμή 13 ευρώ ανά πακέτο. Ωστόσο, πρόκειται για υποθετικό σενάριο και όχι για αποφασισμένη ή προγραμματισμένη τιμή πώλησης. Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τις ποσότητες καπνικών προϊόντων που μεταφέρουν οι πολίτες όταν ταξιδεύουν από ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε άλλο.

Η προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπει τη μείωση της ενδεικτικής ποσότητας τσιγάρων για προσωπική χρήση από 800 σε 200 τεμάχια, δηλαδή από τέσσερις κούτες σε μία. Η αλλαγή δεν συνιστά απόλυτη απαγόρευση μεταφοράς μεγαλύτερης ποσότητας. Οι τελωνειακές αρχές θα εξακολουθήσουν να εξετάζουν τα πραγματικά περιστατικά κάθε περίπτωσης, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν τα προϊόντα προορίζονται για ιδιωτική κατανάλωση ή για μεταπώληση. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις αγορές μεταξύ χωρών με μεγάλες αποκλίσεις στη φορολογία και, κατ’ επέκταση, στις τιμές των καπνικών προϊόντων.

Η αναθεώρηση επεκτείνεται και στα νεότερα προϊόντα νικοτίνης, τα οποία μέχρι σήμερα δεν καλύπτονται από ενιαίο ευρωπαϊκό καθεστώς ειδικών φόρων κατανάλωσης. Για τα υγρά ηλεκτρονικών τσιγάρων, ακόμη και όταν δεν περιέχουν νικοτίνη, προτείνεται αρχική φορολόγηση που θα αντιστοιχεί στο 20% της λιανικής τιμής ή σε 0,20 ευρώ ανά χιλιοστόλιτρο, με περαιτέρω αυξήσεις τα επόμενα χρόνια. Αντίστοιχες ρυθμίσεις εξετάζονται για τα σακουλάκια νικοτίνης χωρίς καπνό, με αρχικό ελάχιστο φόρο 10% της λιανικής τιμής ή 30 ευρώ ανά κιλό και προοπτική αύξησης έως το 2032.

Η φορολόγηση των συγκεκριμένων προϊόντων αποτελεί, ωστόσο, ένα από τα σημαντικότερα σημεία διαφωνίας μεταξύ των κρατών-μελών. Η Σουηδία εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική απέναντι στην προτεινόμενη φορολόγηση των προϊόντων νικοτίνης χωρίς καπνό, τα οποία παρουσιάζουν μεγάλη διάδοση στην εγχώρια αγορά της. Αντίθετα, η Γαλλία στηρίζει τη γενική κατεύθυνση της μεταρρύθμισης, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στον περιορισμό των διασυνοριακών αγορών και στη δυνατότητα αναπροσαρμογής των φόρων με βάση τον πληθωρισμό.

Το σημαντικότερο εμπόδιο παραμένει η ανάγκη ομόφωνης συμφωνίας και των 27 κρατών-μελών, καθώς οι αποφάσεις για την εναρμόνιση της έμμεσης φορολογίας απαιτούν τη συναίνεση όλων των κυβερνήσεων. Η συνεδρίαση του Ecofin της 9ης Νοεμβρίου αποτελεί κρίσιμο σταθμό για την πορεία των διαπραγματεύσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι προτεινόμενες αλλαγές έχουν ήδη αποκτήσει δεσμευτικό χαρακτήρα. Εφόσον επιτευχθεί συμφωνία, θα ακολουθήσουν οι προβλεπόμενες διαδικασίες για την υιοθέτηση και εφαρμογή του νέου πλαισίου από τα κράτη-μέλη.

Διαβάστε ακόμη

MEDIA

Νίκος Ρωμανός: Πήγε στο The Voice και δεν τον γνώριζαν! «Με νοιάζει που με ξέρει η μάνα μου»

Ο Νίκος Ρωμανός εντυπωσίασε στο The Voice, ενώ ο διάλογός του με την Πάολα, τον Χρήστο Μάστορα και την Έλενα Παπαρίζου ξεχώρισε.