Ερευνητές από την Κρήτη «θωρακίζουν» τις γέφυρες του DNA, αποτρέποντας τον πολλαπλασιασμό του
Ερευνητές από την Κρήτη «θωρακίζουν» τις γέφυρες του DNA, αποτρέποντας τον πολλαπλασιασμό του
Ελληνες ερευνητές του Πανεπιστημίου Κρήτης ανακάλυψαν τον φυσικό μηχανισμό που μπορεί να σαμποτάρει τον καρκίνο κάθε τύπου και να προστατεύσει τα κύτταρα από την ανάπτυξή του, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για το σχεδιασμό νέων και πιο αποτελεσματικών φαρμάκων κατά της ασθένειας.
Την ανακάλυψη, που αποτελεί σημαντικό βήμα στη μάχη κατά του καρκίνου, έκαναν η μεταδιδακτορική ερευνήτρια και υπότροφος του Ιδρύματος Μποδοσάκη δρ Ελένη Πετσαλάκη και ο αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης δρ Γεώργιος Ζάχος, οι οποίοι δημοσίευσαν τα ελπιδοφόρα αποτελέσματα της δουλειάς τους στο επιστημονικό έντυπο «Nature Communications». Η μελέτη επικεντρώθηκε στον μηχανισμό που διαθέτουν τα ανθρώπινα κύτταρα να εντοπίζουν προβλήματα στην κατανομή του DNA κατά τη διαδικασία της κυτταρικής διαίρεσης.
«Το DNA του κυττάρου είναι τυλιγμένο σαν κουβάρι από μαλλί και κατά τη διαίρεση του κυττάρου πρέπει και αυτό να διαιρεθεί στη μέση με ακρίβεια. Αλλά, επειδή ακριβώς είναι “κουβάρι”, ορισμένες φορές τα χρωμοσώματα μπλέκονται μεταξύ τους και δημιουργείται μια “κλωστή”, -που αποκαλείται γέφυρα DNA-, η οποία κινδυνεύει να σπάσει» εξηγεί εκλαϊκευμένα ο Ελληνας καθηγητής και προσθέτει: «Κάθε φορά που δημιουργούνται τέτοια σπασίματα συσσωρεύονται βλάβες μέσα στο κύτταρο, που αλλάζουν τις ιδιότητές του και μπορεί να δημιουργήσουν καρκίνο, δηλαδή να κάνουν το υγιές κύτταρο καρκινικό, να πολλαπλασιάζεται συνέχεια, να επιτίθεται στα όργανα κ.λπ.».
Αυτό που ανακάλυψαν οι Ελληνες ερευνητές είναι ότι το κύτταρο έχει από μόνο του τη δυνατότητα να εμποδίζει την κατάρρευση των γεφυρών DNA, χρησιμοποιώντας τρεις πρωτεΐνες (Clk1, 2 και 4), οι οποίες εντοπίζουν το μπλέξιμο στα «κουβάρια» του DNA και σταματάνε τις διαδικασίες της διαίρεσης μέχρι αυτά να ξεμπλεχτούν.
«Ανιχνευτές»
«Αυτές οι πρωτεΐνες ήταν γνωστές εδώ και αρκετά χρόνια, αλλά δεν γνωρίζαμε τι ακριβώς κάνουν στο κύτταρο. Διαπιστώσαμε, λοιπόν, ότι πρόκειται για τους ανιχνευτές που “βλέπουν” ότι υπάρχουν γέφυρες DNA και δίνουν το σήμα ώστε να σταματήσει η διαίρεση μέχρι να διορθωθεί το πρόβλημα» προσθέτει ο δρ Ζάχος.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η νέα γνώση που φέρνει η εργασία τους θα αξιοποιηθεί για τον σχεδιασμό πιο αποτελεσματικών αντικαρκινικών φαρμάκων.
«Αν μπορέσουμε με κάποιο τρόπο να μιμηθούμε το κύτταρο και να σταθεροποιούμε αυτές τις γέφυρες DNA, τότε θα εμποδίσουμε ή θα σταματήσουμε την εξάπλωση όλων των μορφών καρκίνου, διότι αυτοί οι μηχανισμοί που μελετάμε είναι κοινοί σε όλα τα είδη καρκίνου» τονίζει ο καθηγητής.
