Τρία βραβεία, τρεις στιγμές δόξας, τρεις μικρές ιστορίες που σφράγισαν μια τεράστια διαδρομή.
- Από τον Στέργιο Σαμαρτζή
Κι όμως, αυτά τα κειμήλια του Γιάννη Βόγλη δεν βρέθηκαν σε κάποιο μουσείο ούτε σε προθήκη οικογενειακού σπιτιού. Βρέθηκαν πεταμένα δίπλα σε έναν κάδο ανακύκλωσης στην Παλλήνη, πολύ κοντά στο σπίτι του ηθοποιού.
Δέκα χρόνια μετά τον θάνατο του αείμνηστου αντιστάρ του ελληνικού σινεμά τα τρία ιστορικά βραβεία του εντοπίστηκαν τυχαία από έναν περαστικό, «στημένα» πάνω σε ένα τραπέζι, σαν κάποιος να ήθελε απλώς να τα ξεφορτωθεί. Μαζί τους υπήρχαν ακόμη τρία αντικείμενα, πιθανότατα του Γιάννη Βόγλη: Ενας φακός, ένας αναπτήρας και μια μπρούτζινη βάση. Μικρά, καθημερινά αντικείμενα, δίπλα σε βραβεία που κουβαλούν δεκαετίες θεατρικής και κινηματογραφικής ιστορίας.
Ο άνθρωπος που τα βρήκε, αντί να τα προσπεράσει, τα μάζεψε. Οχι για να τα κρατήσει κρυμμένα, αλλά για να τους δώσει, όπως λέει αποκλειστικά στην «Espresso», «μια δεύτερη ευκαιρία». Ετσι, σήμερα τα βραβεία πωλούνται σε διαδικτυακή πλατφόρμα αγοροπωλησίας αντικειμένων περιμένοντας τον επόμενο ιδιοκτήτη τους.
«Τα τρία βραβεία του Γιάννη Βόγλη τα βρήκα πριν από λίγους μήνες τυχαία δίπλα σε έναν κάδο ανακύκλωσης στην Παλλήνη. Προφανώς, οι συγγενείς του δεν τα ήθελαν και τα πέταξαν. Ηταν στημένα πάνω σε ένα τραπέζι μαζί με κάποια ακόμα προσωπικά αντικείμενα. Μου έκανε φοβερή εντύπωση που βρήκα παρατημένα στον δρόμο τόσο σημαντικά κειμήλια ενός σπουδαίου ηθοποιού.
Τα βραβεία αυτά, βέβαια, δεν έχουν κάποια σημαντική υλική αξία, μόνο ιστορική. Μόνο το βραβείο από τα Χανιά είναι μπρούντζινο. Αισθάνομαι πολύ τυχερός που τα βρήκα και τα διαθέτω προς πώληση σε χαμηλή τιμή, προκειμένου να τους δώσω ξανά ζωή. Αλλωστε, αφού ήταν πεταμένα σε κάδο, σίγουρα δεν θα τα θέλει η οικογένειά του» λέει στην «Espresso» ο άνθρωπος που τα βρήκε.
Το ακριβότερο βραβείο πωλείται αντί 75 ευρώ, απονεμημένο στον Γιάννη Βόγλη το 2007 από τον τέως δήμαρχο Χανίων, Κυριάκο Βυρβιδάκη. Το βραβείο αυτό δημιουργήθηκε από τον γνωστό γλύπτη Παναγιώτη Τζαφόλια κι είναι μια επίσημη, τιμητική διάκριση προς έναν ηθοποιό που άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του. Το βραβείο από το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας του 2011 δίνεται αντί 25 ευρώ, όπως και το βραβείο το οποίο απονεμήθηκε στον ηθοποιό από το Hellenic Canadian Congress of B.C. το 1989, που μαρτυρά την αναγνώριση του Γιάννη Βόγλη και εκτός συνόρων ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’80. Τα υπόλοιπα προσωπικά αντικείμενα του ηθοποιού πωλούνται συνολικά 65 ευρώ.
Η «Espresso» για τις ανάγκες του ρεπορτάζ επικοινώνησε με τον γιο του αείμνηστου ηθοποιού, Ροβέρτο Γκόγκλη, και αφού του γνωστοποιήσαμε πως «θησαυροί» του πατέρα του βρέθηκαν στα σκουπίδια, εκείνος μάς είπε χαρακτηριστικά: «Τα βραβεία αυτά υπήρχαν στο σπίτι του πατέρα μου στην Παλλήνη όσο ζούσε. Οταν πέθανε, το 2016, τα πήγαμε στην αποθήκη. Κάποια στιγμή πρέπει να τα πήγαμε και για ανακύκλωση, δεν θυμάμαι. Δεν ήξερα ότι έχουν βγει προς πώληση».
Τρία βραβεία, απονεμημένα σε διαφορετικές εποχές και χώρες, βρέθηκαν πεταμένα στον δρόμο, σαν να μην είχαν ποτέ αξία. Τα χειροκροτήματα, οι τιμές, οι στιγμές δόξας, όλα ξεχάστηκαν και σήμερα αλλάζουν χέρια σαν απλά αντικείμενα, ξεκομμένα από τη ζωή και την ιστορία του ανθρώπου που τα κέρδισε.
Ο Γιάννης Βόγλης υπήρξε ένας ηθοποιός με βλέμμα βαθύ και παρουσία που γέμιζε το πλάνο, χωρίς υπερβολές. Γεννημένος το 1937, ανήκε σε εκείνη τη γενιά καλλιτεχνών που δούλεψαν σιωπηλά, με πειθαρχία και αλήθεια, αφήνοντας το έργο τους να μιλά αντί για τους ίδιους.
Στον κινηματογράφο έγινε διαχρονικός μέσα από ταινίες-σταθμούς, όπως το βουκολικό δράμα του Βασίλη Γεωργιάδη «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο» (το 1966) και η αισθηματική ταινία του ίδιου σκηνοθέτη «Κορίτσια στον ήλιο» (το 1969). Εκεί, στον ρόλο ενός βοσκού που ερωτεύεται μια Αγγλίδα τουρίστρια, δημιούργησε έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους χαρακτήρες της καριέρας του. Χαρακτηριστική έμεινε η ατάκα «Στάσου, μύγδαλα!», που τον ακολούθησε έως το τέλος της ζωής του.
Στο θέατρο υπηρέτησε το κλασικό και το σύγχρονο ρεπερτόριο με την ίδια σοβαρότητα, ενώ στην τηλεόραση αγαπήθηκε από ένα ευρύ κοινό, χωρίς ποτέ να «φθαρεί» το κύρος του. Ο Γιάννης Βόγλης δεν κυνηγούσε την προβολή, την κέρδιζε. Οι βραβεύσεις του ήρθαν ως φυσικό επακόλουθο μιας μακράς και συνεπούς πορείας. Κάθε βραβείο δεν ήταν απλώς ένα αντικείμενο, αλλά μια σφραγίδα σε μια ζωή αφιερωμένη στην τέχνη.
Ηταν παντρεμένος 56 χρόνια με τη Σκοτσέζα Μιράντα Βόγλη, που τη γνώρισε στα γυρίσματα της ταινίας «Ερόικα» του Μιχάλη Κακογιάννη. Απέκτησε δύο παιδιά, τον Ροβέρτο και τον Δημήτρη. Καμάρωνε για τα εγγόνια του και λάτρευε να τους αγοράζει βιβλία. «Θέλω να τους μάθω όσα μου δίδαξε η ζωή, ότι το καλύτερο όπλο είναι η μάθηση» έλεγε σε συνεντεύξεις του.
«Εφυγε» το 2016, σε ηλικία 79 ετών, αφήνοντας πίσω του κάτι σπάνιο: Ρόλους που αντέχουν στον χρόνο και μια παρουσία που ακόμη συγκινεί. Δεν υπήρξε ποτέ «εύκολος» ηθοποιός. Υπήρξε, όμως, αληθινός. Και αυτό, τελικά, είναι το μεγαλύτερο βραβείο.
Ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας Espresso, Στέργιος Σαμαρτζής μίλησε στην εκπομπή Buongiorno για το δημοσίευμα.
(Πηγή φωτογραφιών ταινιών από τη Φινος φιλμ)
