Όχι μόνο βγήκε νικητής από τη δύσκολη περιπέτεια της υγείας του με την οξεία πνευμονική εμβολή, παραμονή Δεκαπενταύγουστου το 2025, αλλά ετοιμάζεται να πατήσει και πάλι το θεατρικό σανίδι σε μια παράσταση που «μυρίζει» ποντιακή γη, αλλά και έρωτα.
- Από τη Μαρία Ανδρέου
Ο λόγος για τον αγαπητό ηθοποιό Τάκη Βαμβακίδη, που μέσα από μια εξομολόγηση καρδιάς στην «Espresso» λέει με συγκίνηση και δέος πως αυτή που του έσωσε τη ζωή και του έδωσε περισσότερη όρεξη για δημιουργία και κατάθεση ψυχής σε ό,τι αγαπά πολύ (το θέατρο) ήταν η Παναγία η Σουμελά της Τραπεζούντας, που είναι και η προστάτιδά του!
Πώς βιώσατε τη μεγάλη περιπέτεια με την υγεία σας, μετά την οποία καταφέρατε να σταθείτε και πάλι όρθιος;
Η δοκιμασία που πέρασα ήταν μεγάλη και θέλω να ευχαριστήσω και δημόσια τους γιατρούς της 7ης Πνευμονολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Σωτηρία»! Από αυτή την περιπέτεια βγήκα πολύ «πλούσιος», γιατί είδα την τεράστια αγάπη του κόσμου προς το πρόσωπό μου. Αυτή η αγάπη δεν αγοράζεται. Η αγάπη των ανθρώπων είναι ένα χρηματιστήριο που δεν «σβήνει» ποτέ. Η δύναμη της αγάπης είναι ανεκτίμητη. Η ζωή είναι ωραία μαζί με τους άλλους.
Πραγματικά περάσατε δύσκολες στιγμές. Από πού αντλήσατε δύναμη;
Ολα ξεκίνησαν μία μέρα πριν από τη γιορτή της Μεγαλόχαρης! Ενιωσα να «πνίγομαι» στον βήχα, καθώς και άλλα οδυνηρά συμπτώματα, με αποτέλεσμα να μεταφερθώ εσπευσμένα στο νοσοκομείο, όπου νοσηλεύτηκα. Οι γιατροί διέγνωσαν οξεία πνευμονική εμβολή και με υπέβαλλαν σε συνεχείς εξετάσεις, με βαριά φαρμακευτική αγωγή, ενώ είχαν δώσει αυστηρή εντολή να βρίσκομαι σε πλήρη ακινησία. Ακόμη και στο νοσοκομείο σκεφτόμουν το μεγάλο οδοιπορικό στον Πόντο, που είχαμε σχεδιάσει, με αφηγήσεις κειμένων και ποντιακή μουσική, το οποίο αναβλήθηκε λόγω όσων πέρασα. Οι γιατροί μού απαγόρευσαν να μιλάω. Τα βράδια έλεγα μέσα μου «Ψαλαφώ συγχώρεσιν, αδέλφα», που σημαίνει «Συγχωρέστε με, αδέλφια», ζητώντας συγγνώμη από τον κόσμο που με περίμενε και είχε κλείσει για το ταξίδι. Ομως, «η Παναΐα με σκέπασε». Πάντα κάνω τον σταυρό μου και δίπλα στο κρεβάτι μου έχω μια μικρή εικονίτσα της Παναγίας Σουμελά. Εκείνη ήταν η δύναμή μου.
Σημαδιακό, επιτρέψτε μου να πω, μια και ο Πόντος κυλά στο αίμα σας!
Ο παππούς μου ήταν από τη Σεβάστεια του Πόντου. Όταν η γιαγιά μου έφυγε από τον Πόντο, εγκαταστάθηκαν με τον πατέρα μου στην Ελλάδα ως πρόσφυγες, στην Ελασσόνα. Θυμάμαι τη γιαγιά μου να μας λέει πώς περνούσαν στον Πόντο, για τα σπίτια, τις αυλές, τα χωράφια, τις εκκλησίες, τα ήθη και τα έθιμα, τα τραγούδια, τον χορό. Ωστόσο, η γιαγιά δεν μας έλεγε ποτέ για τον ξεριζωμό, τον πόνο και τη δυστυχία που πέρασαν όταν άφησαν τα σπίτια τους, για τις μνήμες τις άσχημες με τους Νεοτούρκους και τις βιαιοπραγίες, τις λεηλασίες. Για αυτά, τίποτα. Αυτά τα έμαθα διαβάζοντας Ιστορία. Η γιαγιά μου και όλοι οι Πόντιοι είναι αξιοπρεπείς άνθρωποι, νοικοκύρηδες, που αγαπάνε τη ζωή και τον αγώνα. Εχουν υπερηφάνεια και δεν θέλουν να τους λυπούνται.
Έχετε ταξιδέψει στον Πόντο;
Ναι! Το 2024 έκανα ένα ταξίδι ζωής στην πατρογονική μου γη. Είδα πού έμεναν οι παππούδες μου και συγκινήθηκα πάρα πολύ. Ελεγα ότι θα το κάνω αυτό το ταξίδι πριν φύγω από τη ζωή. Και όταν πήγα εκεί είδα σπίτια όπου έμεναν Ελληνες του Πόντου, προσκύνησα την Παναγία Σουμελά, άκουσα τραγούδια του Πόντου, έφαγα φαγητά της , είδα παραδοσιακές φορεσιές. Από αυτό το ταξίδι έφυγα με μια σκέψη: «Δεν πεθαίνει η πατρίδα, δεν πεθαίνει ο Πόντος». Αυτό το ταξίδι σκόπευα να κάνω και το 2025, και μάλιστα να ξεναγήσω με τον δικό μου τρόπο άλλους Ποντίους, αλλά έπαθα την οξεία πνευμονική εμβολή, νοσηλεύτηκα και δεν μπόρεσα να προσκυνήσω ξανά τη Χάρη της Θεοτόκου στο ξακουστό μοναστήρι της. Ελπίζω φέτος, αν το θέλει η Παναγιά μας, να κάνω αυτό το ταξίδι με τους Πόντιους αδερφούς μας. Δεν θα ξεχάσω ποτέ πώς ένιωσα, όταν είδα το μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά σκαρφαλωμένο στο βουνό, μέσα στα σύννεφα και στην ομίχλη.
Τι άνθρωποι είναι οι Πόντιοι; Τι λαός;
«Ανθρωποι», όπως το λες. Ανθρωποι της ψυχής, της καρδιάς, των αξιών, της ηθικής, του αγώνα. Εκτιμούν την ύπαρξη, τη ζωή, όλες τις ηλικίες, τα παιδιά, τους νέους, τους γέροντες. Είναι καθαροί άνθρωποι, του μόχθου, με χιούμορ και με αγάπη για τη φύση. Αν και μένω στην Αθήνα, πηγαίνω συχνά στο χωριό μου για να δω τα αδέρφια μου, την ποντιακή κοινότητα στην Ελασσόνα. Οι γονείς μου έχουν πεθάνει.
Τι θέλουν οι Πόντιοι;
Την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων. Αυτό είναι το αίτημά μας.
Στο σανίδι με το αριστούργημα της Ποντιακής λογοτεχνίας «Το Ροδαφ’νον», του Κ.Διαμαντίδη
Ο εξαιρετικός ηθοποιός, έχοντας πια σταθεί όρθιος μετά την περιπέτεια της υγείας του, θα παίξει στο αριστούργημα της ποντιακής λογοτεχνίας «Το Ροδάφ’νον» του Κώστα Διαμαντίδη, που ανεβαίνει για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων, από το Σάββατο 6 Φεβρουαρίου έως την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026, στην Πάνω Σκηνή τού «Από Μηχανής Θεάτρου», σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη. Η παράσταση παρουσιάζεται στην ποντιακή διάλεκτο με ελληνικούς υπέρτιτλους, ενώ μέρος του κειμένου ερμηνεύεται στη νεοελληνική γλώσσα.
Ο αξιόλογος σκηνοθέτης -με καταγωγή από τον Πόντο- Θέμης Μουμουλίδης καταδύεται στη γλώσσα, στους ήχους και στην ιστορία των προγόνων, φέρνοντας στη σκηνή ένα συγκλονιστικό ταξίδι ψυχής και μνήμης του ποντιακού Ελληνισμού. Να τονίσουμε ότι ο Κώστας Διαμαντίδης, ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους Πόντιους συγγραφείς, μας παραδίδει με το «Ροδάφ’νον» ένα ταξίδι στον χώρο και τον χρόνο από τον Πόντο στη διασπορά και από τον διωγμό και τη Γενοκτονία μέχρι το σήμερα, με τη μνήμη της πατρίδας βαθιά ριζωμένη στην ψυχή.
Ο Τάκης Βαμβακίδης, τον οποίο λατρέψαμε σε έναν ρόλο ζωής, στη σειρά του αξέχαστου Μανούσου Μανουσάκη «Το Κόκκινο Ποτάμι», αναλαμβάνει να μας ταξιδέψει σε ένα σπάνιας ευαισθησίας και ανθρωπιάς θεατρικό ταξίδι, στη διάλεκτο των προγόνων, στους τόπους όπου γεννήθηκαν όνειρα, προσδοκίες και ένας σπάνιος πολιτισμός 2.500 χρόνων.
Οπως μας λέει, η περιπέτεια των Ποντίων ξεδιπλώνεται μέσα από την ιστορία της Παρθένας, μιας γυναίκας που ξεριζώνεται από ένα χωριό της Τραπεζούντας, για να βρεθεί, με την ανταλλαγή πληθυσμών, σε κάποιο χωριό της δυτικής Μακεδονίας. Ο καθημερινός αγώνας, το γέλιο και το δάκρυ, οι μνήμες της χαμένης πατρίδας, το ακριβό της μυστικό και το μεγάλο της όνειρο, να φυτέψει στην αυλή της ένα ροδάφ’νον από τα χώματα του τόπου της για να ριζώσει η μνήμη του Πόντου στη νέα πατρίδα, θα μας συνεπάρουν.
«Χαίρομαι που στο έργο ακούγονται η ποντιακή διάλεκτος, αλλά και η νεοελληνική γλώσσα. Οταν ακούγονται τα ποντιακά θα υπάρχει μετάφραση με υπέρτιτλους. Ο σκηνοθέτης μας Θέμης Μουμουλίδης, Πόντιος και αυτός, έχει κάνει μια παράσταση ψυχής για να τιμήσει τις ρίζες του, τη φλέβα του, το δίκιο, τον ήλιο και το φεγγάρι, όπως λένε και οι Πόντιοι. Στην παράσταση θα ακούσετε και ποντιακή μουσική, λύρα και τραγούδια, και θα δείτε εμένα να χορεύω έναν ποντιακό χορό με πάθος» μας λέει ο Τάκης Βαμβακίδης και συνεχίζει: «Η παράσταση είναι ο μονόλογος ενός δασκάλου, εγγονού της Πόντιας γιαγιάς Παρθένας. Σε αυτόν ο συγγραφέας μιλά για τη γιαγιά του, για όσα άκουσε από αυτήν, για τα συναισθήματά της, για τον Πόντο.
Ο ήρωάς μου μιλά, όμως, και για τον έρωτα. Η παράσταση είναι ένας ύμνος στην αγάπη. Η Παρθένα είναι αληθινή ηρωίδα και η ιστορία της πραγματική. Η γιαγιά Παρθένα είχε μια επιθυμία: να της φέρουν από τον Πόντο ένα φυτό, το ροδά’φνον, που ανθίζει στην Τραπεζούντα, για να το βάλει στην αυλή της και να θυμάται το χωριό της. Αυτή η ιστορία είναι για όλες τις Παρθένες που έχασαν τις πατρίδες και τα σπίτια τους. Θυμάμαι και εγώ, όταν πήγα στον Πόντο, ότι έφερα χώμα, μια πέτρα, ένα φύλλο από ένα φυτό, ένα ξύλο και τα έβαλα στη βιβλιοθήκη μου».