Η ηθοποιός Νέλλη Παππά του θρυλικού «Μπακαλόγατου» γυρνά πίσω τον χρόνο
Από τον Νίκο Νικόλιζα
Είναι από τις αθόρυβες εν ζωή αξίες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου, που ακόμα και σήμερα, που έχουν περάσει τα χρόνια, μπορεί να σου αποκαλύψει μυστικά μιας άλλης μυθικής ζωής, την οποία εμείς οι νεότερες γενιές δεν προλάβαμε να ζήσουμε.
Ο λόγος για την υπέροχη Νέλλη Παππά, την «αγαπητικιά» του Κώστα Χατζηχρήστου στην περίφημη και σπαρταριστή κωμωδία «Ο μπακαλόγατος». Μια ταινία που λατρεύτηκε από τη νεολαία και σήμερα θεωρείται η πιο δημοφιλής κωμωδία του ελληνικού κινηματογράφου.
Στην ταινία ο «Ζήκος» Κώστας Χατζηχρήστος είναι ερωτευμένος με τη «Φιφίκα» Νέλλη Παππά, χωρίς εκείνη να είναι μαζί του. Έχουν περάσει σχεδόν 65 χρόνια από τότε που το έργο παίχτηκε στο θέατρο και προβλήθηκε στους κινηματογράφους, κι όμως, είναι τόσο επίκαιρο.
Σήμερα η «Φιφικάρα», όπως τη φωνάζουν στον δρόμο, έχοντας ξεπεράσει τα 90 χρόνια (μοιάζει δεκαετίες μικρότερη), με πλήρη διαύγεια και πάντα χαμογελαστή, θυμάται και εξιστορεί στην «Espresso» τις δραματικές ιστορίες που της έλεγε η μητέρα της από τη σφαγή της Σμύρνης, τα πρώτα χρόνια στο θέατρο και τον κινηματογράφο αλλά και τις τρικλοποδιές που της έβαλαν στην αρχή της καριέρας της η Τζένη Καρέζη και η Ρένα Βλαχοπούλου, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Δεν ξέρω γιατί δεν με χώνεψαν ποτέ».
Πώς θέλετε να σας προσφωνώ: Δέσποινα Παπαδοπούλου, Φιφίκα ή Νέλλη Παππά, που σας γνώρισε και ο κόσμος;
Κοίταξε, το πραγματικό μου όνομα είναι Δέσποινα Παπαδοπούλου. Προτού βγω στο θέατρο, λοιπόν, ένας θείος μου είχε σχολή μπαλέτου. Τα κορίτσια του μπαλέτου μού λένε: «Το Δέσποινα είναι μεγάλο όνομα. Θα το κάνουμε Δεσποινέλη, Νέλλη».
Έτσι μου βρήκαν το μικρό όνομα. Αργότερα ο Μυράτ μού έκοψε το Παπαδοπούλου, που ήταν το επώνυμό μου, σε Παππά, γιατί το θεωρούσε πολύ μεγάλο. Και έτσι πήρα το Νέλλη Παππά.
Οι γονείς σας είχαν καταγωγή από τη Μικρά Ασία…
Όλη τη ζωή μου άκουγα δραματικές ιστορίες από την Καταστροφή της Σμύρνης κι όσα περνούσαν από τους Τούρκους. Φρικτές σκηνές. Να σκεφτείς, η μαμά μου είδε μπροστά στα μάτια της να σκοτώνουν οι Τούρκοι τον αδερφό της. Δεν θέλω να τα θυμάμαι, γιατί μου φέρνουν άσχημες καταστάσεις στον νου…
Τα παιδικά σας χρόνια πώς ήταν;
Τα πιο τρυφερά μου χρόνια τα έζησα στον πόλεμο. Ανταρτικά, πείνα, φτώχεια. Πολλή φτώχεια. Η μαμά μου τότε δεν τα πήγαινε καλά με τον μπαμπά μου και η γιαγιά μου τον έδιωξε. Και έτσι μεγαλώσαμε με τη βοήθεια της γιαγιάς μου.
Ένιωσα πολλή πείνα στα παιδικά μου χρόνια εγώ. Η μαμά μου, για να μπορέσει να θρέψει τρία παιδιά, πήγαινε από σπίτι σε σπίτι και από μαγαζί σε μαγαζί για να βοηθήσει και να πάρει χρήματα για να ζήσουμε εμείς.
Ζουν τα αδέρφια σας;
Η αδερφή μου δεν ζει πλέον. «Έφυγε» σε μεγάλη ηλικία, όμως ήταν η κολλητή μου!
Πρέπει να έχετε καλό DNA, γιατί και η μητέρα σας «έφυγε» σε μεγάλη ηλικία…
Πολύ μεγάλη ηλικία, πραγματικά!
Μεγαλώσατε με τη μαμά, άρα να υποθέσω ότι δεν ήθελε να γίνετε ηθοποιός…
Έτσι ακριβώς. Πού να ήξεραν οι άνθρωποι αυτοί τι σημαίνει ηθοποιός. Ήταν ένα επάγγελμα φρικτό γι’ αυτούς. Είχα, βέβαια, την αδερφή μου που με βοηθούσε και σιγά σιγά ξεπεράστηκαν τα οικογενειακά προβλήματα.
Εγώ άρχισα να κάνω διαφημίσεις, επειδή είχα πολύ όμορφο πρόσωπο. Η μαμά μου έμαθε για το θέατρο και τον κινηματογράφο, όταν με είδε μια γειτόνισσα και πήγε και της είπε τα μαντάτα. Σιγά σιγά άρχισε να το δέχεται.
Η Κατερίνα Ανδρεάδη ήταν εκείνη που μου έδωσε πρώτη το βήμα για να αναδειχθώ. Θεός σχωρέσ’ την, υπέροχη δασκάλα!
Στα πρώτα σας βήματα παίξατε και με την Τζένη Καρέζη…
Σε ταινία. Δυστυχώς, εμένα η Τζένη δεν με χώνεψε ποτέ. Εγώ ήμουν πάντα καλοσυνάτη και χαμογελαστή. Θα σου πω, δε, τούτο: Κάποτε γινόταν ένας θίασος κι εκεί μέσα ήταν ένας γνωστός μου, που είχε λόγο στον θίασο.
Τους είπε, λοιπόν, ότι «έχω μια κοπέλα έξω που θα κάνει τον ρόλο». Και μόλις άκουσε η Τζένη για μένα, είπε: «Όχι αυτή». Δεν μπορώ να το εξηγήσω μέχρι και σήμερα γιατί δεν με ήθελε η Καρέζη. Και έτσι δεν με πήραν στη δουλειά.
Με την Αλίκη δεν δουλέψατε ποτέ…
Όχι, ποτέ. Η Βουγιουκλάκη δεν πιστεύω ότι θα με έπαιρνε ποτέ κοντά της. Ήμουν πολύ όμορφο κοριτσάκι και καταλαβαίνεις (σ.σ.: γέλια).
Στα πρώτα σας βήματα γνωρίσατε και τον Βοσκόπουλο;
Στα πρώτα βήματα της καριέρας μας ούτε εγώ ούτε ο Βοσκόπουλος δεν είχαμε πάει σε σχολή. Τότε κάποιος από το σωματείο των ηθοποιών μάς έστειλε στο σπίτι του Λυκούργου Καλλέργη για να μας κάνει μαθήματα υποκριτικής.
Εκεί, στο σπίτι του Λυκούργου, γνώρισα, λοιπόν, και τον Τόλη, ο οποίος με ερωτεύτηκε με την πρώτη ματιά. Και κάθε ημέρα μού έλεγε: «Να φέρω τις βέρες;»
Και εγώ του έλεγα ότι «αν τις φέρεις, θα τις πετάξω» και γελούσαμε. Ήταν ένα εκπληκτικό παιδί γεμάτο καλοσύνη. Και ντροπαλός πολύ.
Και ενώ παίξατε με όλους τους μεγάλους ηθοποιούς, έμελλε να μείνετε στη μνήμη μας ως «η Φιφίκα του Μπακαλόγατου»…
Ο Χατζηχρήστος ήταν, είναι και θα παραμείνει, νομίζω, ο μεγαλύτερος όλων από τους κωμικούς. Τον λάτρευαν όλοι. Και οι συνάδελφοί του και το κοινό. Όταν άκουγαν ότι αρχίζει ταινία ο Κώστας, όλοι ήθελαν να δουλέψουν μαζί του.
Νομίζω ότι Χατζηχρήστος δεν μπορεί να ξαναβγεί. Και στον χαρακτήρα και στο ταλέντο.
Εσείς πώς πήρατε τον ρόλο της Φιφίκας;
Βασικά, τον ρόλο θα τον έπαιρνε η Μάρθα η Καραγιάννη, που ήταν κολλητή του. Κάτι έγινε τότε, η Μάρθα δεν πήρε τον ρόλο και έτσι πρότειναν εμένα.
Ο αδερφός του, δε, με λάτρευε, γιατί κάποτε είχα ντουμπλάρει τη γυναίκα του Κώστα, την Καίτη Ντιριντάουα, και με θυμόταν από εκεί. Εγώ έπαιξα τη Φιφίκα και στο θεατρικό και στον κινηματογράφο.
Τελικά, οι σκηνές του «Μπακαλόγατου» πού έχουν γυριστεί;
Κοιτάξτε, πολλές σκηνές έχουν γυριστεί πίσω από τα κινηματογραφικά στούντιο του Φίνου, στην οδό Χίου, όπου εκεί υπήρχε ένα παλιό ουζερί. Αυτό το πήρε κάποιος μετά και το έκανε εστιατόριο! Τα υπόλοιπα τα είχαμε γυρίσει σε στούντιο!
Ο Χατζηχρήστος σάς είδε ποτέ ερωτικά;
Ποτέ. Με είχε σαν παιδί του. Είχε ανάγκη από μια εμφανίσιμη ηθοποιό, και όχι από ερωμένη. Οι γυναίκες έτρεχαν από πίσω του.
Ήταν ένας τζέντλεμαν, απ’ αυτούς που δεν μπορείς να ξανασυναντήσεις στη ζωή σου. Ο Κώστας έπαιρνε την παρέα του και για καφέ μπορεί να πήγαινε να τους κεράσει στο Παρίσι. Τόσο κιμπάρης άνθρωπος.
Εσείς ήσασταν μέρος του θιάσου του Χατζηχρήστου, όταν έφερε από το Παρίσι και τα μεγάλα μπαλέτα…
Βεβαίως. Και ήμουν εκεί όταν έπαθε το πρώτο εγκεφαλικό πάνω στη σκηνή. Εγώ ήμουν στα παρασκήνια και ακούω τον Κώστα να λέει ασυνάρτητα πράγματα. Τρελάθηκα!
Κλείνουμε άρον άρον τη σκηνή και τον πηγαίνουμε στο νοσοκομείο. Είχε πάθει εγκεφαλικό. Από την πίεση για να είναι εντάξει στις πληρωμές του προς όλους μας, έπαθε ό,τι έπαθε.
Για να καταλάβεις τι άνθρωπος ήταν, προτού πάρει τις εισπράξεις από το ταμείο, εμείς όλοι του θιάσου είχαμε πληρωθεί κανονικά. Και σκέψου ότι είχε φέρει μπαλέτα από το Παρίσι, που κόστιζαν μια περιουσία για κάθε εμφάνιση που έκαναν.
Και το θέατρο ήταν φίσκα γεμάτο, αλλά τα έξοδα ήταν πολύ περισσότερα από τα έσοδα. Εκεί έπαθε και το πρώτο οικονομικό πατατράκ. Ο Χατζηχρήστος έπρεπε να έχει όλη την Αθήνα δική του. Μιλάμε για το πρώτο όνομα επί δεκαετίες!
Δυστυχώς, στο τέλος έπινε πολύ ουίσκι. Και αυτή που του στάθηκε παλικάρι μέχρι το τέλος της ζωής του ήταν η σύζυγός του, η Βούλα. Σκεφτείτε ότι αυτή η γυναίκα πούλησε όλη την περιουσία της για να ξεχρεώσει τον Κώστα. Σπουδαία γυναίκα πραγματικά!
Στην ταινία «Ένας μάγκας στα σαλόνια» με Βόγλη και Μέμα Σταθοπούλου τραγουδάτε κιόλας…
Είναι η πρώτη φορά που ο Καραγιάννης με βάζει να τραγουδήσω σε ταινία. Και, μάλιστα, τους άρεσα τόσο πολύ, που ξεκίνησα κανονικά να τραγουδάω σε μπουάτ στην Πλάκα.
Δούλευα συγχρόνως στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στις μπουάτ. Έχω κάνει «χιλιόμετρα» σε αυτό το επάγγελμα!
Σας έβαλαν τρικλοποδιές όλα αυτά τα χρόνια;
Μου έβαλαν. Γιατί εγώ δούλεψα και στην επιθεώρηση…
Μήπως η Ρένα Βλαχοπούλου;
Μάλιστα. Μου είχαν δώσει τότε ένα σκετς να κάνω με τον Γιώργο Κωνσταντίνου. Όταν τελείωνε η επιθεώρηση με τη Ρένα, κάναμε εμείς το σκετς.
Πάω μια μέρα στο θέατρο και ένας εκ των τριών συγγραφέων της επιθεώρησης μου λέει: «Θα σου πω κάτι, μη στενοχωρηθείς, αλλά δεν θα πεις τίποτα απολύτως. Η Ρένα πήγε στον Μπουρνέλλη και του είπε: “Ή εγώ ή η Παππά στον θίασο”».
Εκείνη ήταν κολοσσός, φτασμένη πρωταγωνίστρια, και όμως απαίτησε να φύγω εγώ. Και σκέψου ότι ήταν τα πρώτα χρόνια που προσπαθούσα να ανέβω κάπως. Και τελικά έκοψαν τον ρόλο και σηκώθηκα κι έφυγα.
Δεν μπορούσα ούτε να τη δω. Δεν μπορούσα να χωνέψω πώς αυτή η φτασμένη γυναίκα, που τη λάτρευε όλος ο κόσμος, ζήλεψε ένα κοριτσάκι. Και αυτό το λέω πρώτη φορά!
Σε μια προηγούμενη συνέντευξή σας είχα ρωτήσει γιατί δεν παντρευτήκατε ποτέ…
Ξέρετε γιατί δεν μου άρεσε ο γάμος; Γιατί όλοι οι σύντροφοί μου, που μπορεί και να φτάναμε στον γάμο, μου έλεγαν: «Ή εμένα ή το θέατρο». Μου επέβαλλαν, δηλαδή, να σταματήσω τη δουλειά μου.
Φυσικά, δεν το δεχόμουν. Ο τελευταίος μάλιστα σύντροφός μου μού έλεγε: «Θα παντρευτούμε και εσύ θα πηγαίνεις γκαστρωμένη στον Μπουρνέλλη να δουλεύεις;»
Έκανα, βέβαια, έναν αρραβώνα που κράτησε πέντε χρόνια. Καλά ήταν!
Με την Ντίνα Τριάντη, με την οποία παίξατε και στον «Μπακαλόγατο», έχετε επαφές;
Δεν έχω επαφές. Και τότε δεν είχαμε πολλές επαφές. Αυτό το κορίτσι δεν ήθελε να έχει επαφές με συναδέλφους. Είμαστε από μακριά αγαπημένες.
Σας λείπει;
Δεν υπήρξαμε ποτέ φίλες για να μου λείπει. Μόνο στη δουλειά βλεπόμασταν!
Σήμερα σας λείπει το θέατρο, το χειροκρότημα;
Πολύ μού λείπουν και τα δύο. Όμως, όταν πήρα τη σύνταξη και μετά, μου ζητούσαν να δουλεύω για ψίχουλα. Και έτσι τα απέφυγα όλα!
Τις ταινίες που έχετε παίξει, τις βλέπετε;
Τις βλέπω και γελάω. Αλλά δεν μένω στο παρελθόν. Αυτό πάει, πέρασε. Δεν μπορεί να επιστρέψει.
Πολύ με ρωτάνε πώς διατηρείστε τόσο καλά σε αυτήν την ηλικία…
Δεν έχω κάνει απολύτως τίποτα στο πρόσωπό μου. Ένα απλό ρουζ βάζω στα μάγουλα και τίποτα άλλο. Τότε ήμουν κουκλί. Σήμερα δεν με λες κουκλί (σ.σ.: γέλια).
Ίσως βοηθάει το γεγονός ότι νιώθω πολύ ευτυχισμένη από τη ζωή μου και γεμάτη. Και όλη αυτή η θετική ενέργεια βγαίνει και προς τα έξω!
Όταν φεύγουν οι συνάδελφοί σας και το σινάφι σας λιγοστεύει, πώς νιώθετε;
Και στενοχωριέμαι, και κλαίω, αλλά προσπαθώ να μην τα μαθαίνω όλα αυτά. Όμως, με αυτόν που έκλαψα πιο πολύ ήταν ο Χατζηχρήστος.
Αυτός ο θάνατος μου στοίχισε πολύ στη ζωή μου, γιατί πάντα θα λέω πως έφυγε ένας πολύ καλός άνθρωπος!
Τον θάνατο τον φοβάστε;
Απλώς, δεν τον σκέφτομαι. Είναι μια διαδικασία της ζωής κι αυτή!