Δεν ήταν μόνο η ληστεία, το «ριφιφί του αιώνα» όπως χαρακτηρίστηκε. Στη σειρά του Σωτήρη Τσαφούλια κρύβεται και μια δεύτερη αληθινή ιστορία που σοκάρει – μια υπόθεση που η «Espresso» φέρνει σήμερα εκ νέου στο φως μέσα από τα μάτια της Γεωργίας Πιτσιλάδη, της γυναίκας πάνω στην οποία βασίστηκε η τηλεοπτική Ολγα, η ηρωίδα που ενσαρκώνει καθηλωτικά η Ευαγγελία Μουμούρη.
- Από τους Στέργιο Σαμαρτζή και Ηλία Μαραβέγια
Η μίνι σειρά έξι επεισοδίων, που ολοκληρώθηκε χθες στην Cosmote TV, αναβίωσε τη διαβόητη ληστεία στο υποκατάστημα τραπέζης στην οδό Καλλιρρόης τον Δεκέμβριο του 1992. Ομως το σενάριο δεν έμεινε στα τούνελ και τα σχέδια. Κατέβηκε βαθιά στις ζωές των ανθρώπων που έφτασαν στο σημείο να τα βάλουν με το τραπεζικό σύστημα όχι για τα λεφτά, αλλά για τη δικαίωση. Για ένα σύστημα που τους άφησε χωρίς ανάσα. Και μέσα σε όλες τις ιστορίες, εκείνη της Ολγας ξεχωρίζει σαν μαχαιριά.
Στο πέμπτο επεισόδιο η Ολγα αποκαλύπτει πως η τράπεζα αρνήθηκε να δώσει τα χρήματα εράνου για να σωθεί το παιδί της. Χρήματα που είχαν μαζευτεί από τον κόσμο, δραχμή τη δραχμή, για να ταξιδέψει ο μικρός της γιος στην Αμερική και να χειρουργηθεί. Ο διευθυντής δεν υπέγραψε. Επικαλέστηκε χαρτιά, νόμους, «τυπικές ελλείψεις». Το παιδί πέθανε. Και την ημέρα της κηδείας του οι γονείς έλαβαν επιστολή ότι μέρος των χρημάτων θα δοθεί… σε άλλα άρρωστα παιδιά. Δεν είναι σενάριο. Το παιδί δεν άντεξε. Πέθανε, χωρίς ποτέ να του δοθεί η ευκαιρία να σωθεί. Την ημέρα της κηδείας του οι γονείς έλαβαν επιστολή που τους ενημέρωνε ότι μέρος των χρημάτων του εράνου θα διατεθεί σε παιδιά με νεοπλασματικές ασθένειες. Η ιστορία αυτή δεν είναι μυθοπλασία, αλλά αγγίζει την υπόθεση του μικρού Παναγιώτη Βασιλέλλη, γιου της Γεωργίας Πιτσιλάδη και του Στρατή Βασιλέλλη, από τη Λέσβο, που συγκλόνισε το πανελλήνιο περίπου οκτώ χρόνια μετά τη ληστεία.
Ηταν Σεπτέμβριος του 1999 όταν η ζωή της οικογένειας Βασιλέλλη μετατράπηκε σε έναν καθημερινό αγώνα απόγνωσης και αγωνίας. Ο Παναγιωτάκης, μόλις 18 μηνών, διαγνώστηκε με νευροβλάστωμα τετάρτου σταδίου, μία από τις πιο επιθετικές μορφές παιδικού καρκίνου. Οι γονείς του, η Γεωργία και ο Στρατής, βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με τον απόλυτο φόβο. Η ζωή του παιδιού τους κρεμόταν από μια κλωστή, ενώ η Ελλάδα εκείνης της εποχής δεν διέθετε τις υποδομές για την απαιτούμενη εξειδικευμένη θεραπεία. Η καθημερινότητά τους γέμισε με νοσοκομεία, εντατικές θεραπείες, χειρουργεία και μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών. Κάθε μέρα ήταν μια μάχη, κάθε μέρα ο χρόνος έμοιαζε να στερεύει, ενώ οι λογαριασμοί για τα φάρμακα και τις θεραπείες συσσωρεύονταν. Η ελπίδα ζούσε μόνο μέσα από την αγάπη τους για τον Παναγιωτάκη και την αδιάκοπη προσπάθεια να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα χρήματα για τη θεραπεία του.
Η οικογένεια του μικρού, απελπισμένη, στράφηκε στην κοινωνία. Μέσα από εράνους, δωρεές και πρωτοβουλίες πολιτών το ποσό συγκεντρώθηκε σε χρόνο ρεκόρ. Ο κόσμος ανταποκρίθηκε, συγκεντρώνοντας σχεδόν 100 εκατομμύρια δραχμές. Κι όμως, εκεί που η ελπίδα άρχιζε να ζωντανεύει, η γραφειοκρατία χτύπησε ξανά. Η τράπεζα μπλόκαρε τα χρήματα, επικαλούμενη έναν νόμο που απαιτούσε ειδική έγκριση για συλλογή δωρεών υπέρ ιδιωτών. Οι γονείς αναγκάστηκαν να απευθυνθούν στον υπουργό Υγείας, ενώ κάθε μέρα που περνούσε η υγεία του Παναγιωτάκη επιδεινωνόταν. Κάθε λεπτό ήταν πολύτιμο. Είδαν το παιδί τους να υποφέρει, προσπάθησαν να το στείλουν στο εξωτερικό για εξειδικευμένη θεραπεία, αλλά τα χρήματα για το νοσοκομείο των ΗΠΑ δεν μπορούσαν να εκταμιευτούν. Η αγωνία τους, η θλίψη και η απελπισία τους έγιναν καθημερινή πραγματικότητα. Κάθε τηλεφώνημα, κάθε αίτημα στην τράπεζα ήταν ένας αγώνας με τον χρόνο και με τον ίδιο τον θάνατο, που πλησίαζε αδυσώπητα.
Τον Φεβρουάριο του 2001 ο νόμος τροποποιήθηκε και μέρος των χρημάτων εγκρίθηκε. Αλλά ήταν πλέον πολύ αργά. Η κατάσταση της υγείας του Παναγιωτάκη είχε ήδη επιδεινωθεί. Στις 4 Μαρτίου 2001 η οικογένεια αποχαιρέτησε το παιδί της, το μικρό αγόρι με τα μεγάλα, εκφραστικά πράσινα μάτια, που πάλεψε ηρωικά αλλά δεν μπόρεσε να κερδίσει τη μάχη με τον χρόνο και τις κρατικές καθυστερήσεις. Μετά τον θάνατο του Παναγιωτάκη οι γονείς άρχισαν έναν μακρύ και επώδυνο δικαστικό αγώνα για να δικαιώσουν την ψυχή του παιδιού τους. Τελικά, η υπόθεση έφτασε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Το χρονικό αυτό είναι η ιστορία ενός παιδιού που δεν πρόλαβε να ζήσει, των γονιών που πάλεψαν με όλες τους τις δυνάμεις, της κοινωνίας που ανταποκρίθηκε και της αδιαφορίας ενός συστήματος που έβαλε τυπικούς κανόνες πάνω από τη ζωή.
Είκοσι πέντε χρόνια μετά, η «Espresso» εντόπισε την οικογένεια του μικρού Παναγιωτάκη, με αφορμή και την πρόσφατη αποκάλυψη της ηθοποιού Ευαγγελίας Μουμούρη ότι η ιστορία της γυναίκας που υποδύεται στο «Ριφιφί» είναι πραγματική και βασίζεται σε μια τραγωδία που συντάραξε την Ελλάδα στις αρχές των 00s.
Η μητέρα του μικρού που «έφυγε» τόσο άδικα ανοίγει για πρώτη φορά την καρδιά της και μιλά για τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια, τα οποία είναι γεμάτα πόνο, απώλεια και αδικία. «Ο πόνος μας δεν έχει σβήσει για τον μικρό και δεν θα σβήσει όσα χρόνια κι αν περάσουν. Η ζωή μας από τότε είναι ένας γολγοθάς. Ο σύζυγός μου υπέστη εγκεφαλικό από το στρες και την πίεση κι έμεινε παράλυτος για κάποιο διάστημα. Εχουμε περάσει πολλά χρόνια στα δικαστήρια. Ενα από αυτά κράτησε 15 χρόνια. Εχουν βγει αποφάσεις, αλλά ποτέ δεν θα είμαι ικανοποιημένη με καμία απόφαση. Εμείς θέλουμε μόνο το μωρό μας πίσω, αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει. Ολα τα άλλα δεν μας αφορούν καθόλου» λέει η Γεωργία Πιτσιλάδη στην «Espresso».
Παρά την ανείπωτη θλίψη για τον πρόωρο χαμό του μικρού Παναγιωτάκη, η Γεωργία και ο Στρατής κατάφεραν να ξαναβρούν την αισιοδοξία τους για τη ζωή μέσα από τη γέννηση της κόρης τους. Σήμερα η 23χρονη Παναγιώτα, που πήρε τιμητικά το όνομα του αδελφού της, αποτελεί για τους γονείς της φωτεινή ανάσα ελπίδας και δύναμης, δίνοντάς τους το κουράγιο να συνεχίσουν, παρά τον πόνο και τις ατέλειωτες δυσκολίες που έχουν περάσει.
Το «Ριφιφί» του Σωτήρη Τσαφούλια αναβιώνει την τραγωδία για το κοινό, αλλά για τη μητέρα του Παναγιωτάκη είναι μια ανάμεικτη εμπειρία. «Μας είπε ο σκηνοθέτης ότι ήθελε να κάνει σειρά την ιστορία του μικρού μας. Εμάς μας τιμά πολύ αυτό. Δεν μας ζήτησε λεπτομέρειες για τα γεγονότα. Ο ίδιος έγραψε το σενάριο βασιζόμενος σε όσα ήξερε και σε όσα είχαν γραφτεί στις εφημερίδες τότε. Δεν την έχω δει ακόμα τη σειρά. Θέλω να τη δω, αλλά δυσκολεύομαι, φοβάμαι μη λυγίσω» λέει συγκινημένη η μητέρα του μικρού Παναγιωτάκη.
Η αδελφή του Παναγιωτάκη, μιλώντας στην «Espresso», τονίζει πόσο σημαντικό είναι για την οικογένεια τους το γεγονός ότι η περιπέτεια του αδελφού της έγινε σενάριο τηλεοπτικής σειράς. «Κάποια γεγονότα καλό είναι να μην ξεχνιούνται, γιατί δυστυχώς ακούμε πολλές φορές να επαναλαμβάνονται. Μάλιστα, εδώ στο νησί, το 2019, πήγε να γίνει κάτι αντίστοιχο με αυτό που συνέβη στον αδελφό μου. Ευτυχώς, είχε διαφορετική κατάληξη. Θέλω πολύ να δω τη σειρά. Οι φίλοι μου λένε πως είναι πολύ συγκινητική» λέει στην «Espresso» η Παναγιώτα Βασιλέλλη.
Στο «Ριφιφί» τα ονόματα έχουν αλλάξει. Η αλήθεια όμως έχει μείνει ίδια. Και έρχεται στην οθόνη σαν χαστούκι. Η Ευαγγελία Μουμούρη και ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, ο οποίος υποδύεται τον πατέρα του μικρού Ιάσωνα (έτσι λέγεται το παιδί στη σειρά), δίνουν ερμηνείες συγκλονιστικές. Σύμφωνα με το σενάριο, μάλιστα, ο πατέρας του παιδιού πεθαίνει μετά το εγκεφαλικό. Και τότε η Ολγα της μυθοπλασίας αποφασίζει να εκδικηθεί το σύστημα και οργανώνει τη ληστεία, συγκεντρώνοντας γύρω της τους υπόλοιπους «χτυπημένους» από το τραπεζικό σύστημα ήρωες της ιστορίας. Κάπως έτσι δύο πραγματικές ιστορίες που δεν είχαν σχέση μεταξύ τους τους ενώθηκαν μέσα από το σίριαλ του Σωτήρη Τσαφούλια. Η ιστορία του Παναγιωτάκη Βασιλέλλη είναι μια υπενθύμιση για την ανθρωπιά που χάθηκε μέσα σε νόμους και γραφειοκρατικά κενά. Παρά τον πόνο, η οικογένειά του συνεχίζει να βρίσκει δύναμη και ελπίδα, ώστε η μνήμη του να ζει για πάντα.
«Η υπόθεση της οικογένειας Βασιλέλλη υπήρξε από τις πλέον σύνθετες και πρωτόγνωρες στην ελληνική δικαστική πρακτική» εξηγεί στην «Espresso» ο δικηγόρος που εκπροσωπεί την οικογένεια, Ευάγγελος Γκιγκιλίνης: «Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών είχε επιδικάσει την υψηλότερη μέχρι σήμερα αποζημίωση για ψυχική οδύνη προς την οικογένεια του Παναγιωτάκη, ύψους δύο εκατομμυρίων ευρώ. Η απόφαση αυτή αναγνώρισε τη διαρκή ψυχική ταλαιπωρία των γονέων, αλλά, δυστυχώς, στο Εφετείο η αποζημίωση μειώθηκε σημαντικά. Στο ενδιάμεσο είχε μεσολαβήσει νομοθετική αλλαγή που διευκόλυνε τις αποφάσεις σχετικά με τους όρους των εράνων, οριοθετώντας τα νομικά κριτήρια για τη συλλογή χρημάτων υπέρ ιδιωτών, γεγονός που επηρέασε και τη δικαστική κρίση».
«Η οικογένεια προσέφυγε στον Αρειο Πάγο, αλλά η αίτηση αναιρέσεως δεν έγινε δεκτή. Η μοναδική δυνατότητα που απέμενε ήταν η προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Εκεί ξεκίνησε μια μακρά διαδικασία, που διήρκεσε πάνω από δέκα χρόνια. Στην πράξη, ποτέ δεν δόθηκε στην οικογένεια αποζημίωση. Από τον τραπεζικό λογαριασμό που είχε δημιουργηθεί για τη θεραπεία του Παναγιωτάκη εκταμιεύτηκε μόνο ένα μέρος, περίπου 50.000 ευρώ. Πρόκειται για ένα πολύ μικρό μέρος της ζημίας και της ταλαιπωρίας που υπέστησαν, ενώ οι πολυετείς δικαστικές διαμάχες κατέστησαν το σύνολο της διαδικασίας μια εξουθενωτική εμπειρία. Πλέον αναμένουμε την απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου» εξηγεί ο κ. Γκιγκιλίνης.