«Έχω τη συνείδησή μου απολύτως καθαρή, γιατί πάντοτε έκανα αυτό που έπρεπε, αυστηρά εντός των πλαισίων του νόμου. Ο βουλευτής που βοηθά νόμιμα τον πολίτη δεν έχει να φοβάται τίποτα»: Αυτά είναι τα λόγια του πρώην υφυπουργού Υγείας και βουλευτή Β’ Θεσσαλονίκης Δημήτρη Βαρτζόπουλου, ως απάντηση στην εμπλοκή του ονόματός του στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
- Της Βίβιαν Μπενέκου
Ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος δίνει σήμερα αποκαλυπτική συνέντευξη στην «Espresso» και σε έντονα προσωπικό τόνο αποδομεί με επιχειρήματα τις εντυπώσεις γύρω από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
«Πού τελειώνει η θεμιτή πολιτική διαμεσολάβηση και πού αρχίζει το ρουσφέτι;» αναρωτιέται ο βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης, περιγράφοντας ταυτοχρόνως με λεπτομέρεια ένα περιστατικό που, όπως υποστηρίζει, δεν ξεπερνά τα όρια μιας τυπικής κοινοβουλευτικής παρέμβασης για έναν μικρό κτηνοτρόφο, αναδεικνύοντας τα «λογικά άλματα» και τις παραλείψεις που, κατά τον ίδιο, οδήγησαν στη στρέβλωση της υπόθεσης.
Ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος αναγνωρίζει τη συναισθηματική πίεση που βίωσε. Επιμένει, ωστόσο, ότι οι ενέργειές του κινήθηκαν αυστηρά εντός νομιμότητας, παρουσιάζοντας την εμπλοκή του ως μέρος της θεσμικής ευθύνης ενός βουλευτή να παρεμβαίνει υπέρ των πολιτών. Ταυτόχρονα επιμένει ότι η υπόθεση δεν θα έχει εκλογικό κόστος για την κυβέρνηση.
Ωστόσο, το πιο «βαρύ» πολιτικά μέρος της συνέντευξης βρίσκεται στην καταγραφή του έργου του: από τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας και τη δημιουργία του ενιαίου φορέα για τις εξαρτήσεις έως την ανάπτυξη δεκάδων νέων δομών και την εισαγωγή καινοτομιών, όπως το Ψυχιατρικό ΕΚΑΒ και τα προγράμματα για ανηλίκους.
Πώς νιώσατε όταν ακούσατε την είδηση για την εμπλοκή του ονόματός σας στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ; Τι ακριβώς συνέβη με αυτό;
Φυσικά, στενοχωρήθηκα. Από την άλλη πλευρά, η επικοινωνία με τον ΟΠΕΚΕΠΕ για θέματα αγροτών ενός βουλευτή αγροτικής επαρχίας είναι αυτονόητη υποχρέωσή του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση έστειλα ένα σύντομο μήνυμα στον πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ για έναν μικρό κτηνοτρόφο της εκλογικής μου περιφέρειας που είχε υποβάλει αίτηση μεταφοράς των δικαιωμάτων του, αναφέροντας ότι είναι διαθέσιμα όλα τα δικαιολογητικά ύπαρξης του ζωικού κεφαλαίου και ρώτησα αν αυτό είναι δυνατόν. Γίνεται; Και, μάλιστα, με διπλό ερωτηματικό!
Υπό αυτό το πρίσμα, κατηγορούμαι ότι γνώριζα πως η αίτηση είχε υποβληθεί ως εκπρόθεσμη (πράγμα που δεν το γνώριζε ούτε ο ίδιος ο κτηνοτρόφος), ότι η μνεία υπάρξεως όλων των προϋποθέσεων ήταν παρότρυνση σε προσθήκη εγγράφων εκ των υστέρων (πέρα από το φοβερό λογικό άλμα, προσθήκη δεν έγινε ποτέ) και ότι άσκησα φορτική πειθώ, ρωτώντας εάν αυτό γίνεται, και δη με διπλό ερωτηματικό.
Αντιλαμβάνομαι πλέον, ψάχνοντας εκ των υστέρων, πως τελικά κι αυτή καθ’ αυτή η αίτηση έγινε εκ των πραγμάτων δεκτή απολύτως νόμιμα, καθώς, όπως φαίνεται, ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν εισέφερε στη δικογραφία και στους αρμόδιους εισαγγελείς βασικά στοιχεία, τα οποία ξεκαθαρίζουν πλήρως το τοπίο.
Δεδομένου, μάλιστα, του γεγονότος υπάρξεως του νόμιμου ζωικού κεφαλαίου, είναι προφανές ότι δεν υπήρξε καμία ζημία είτε του Έλληνα είτε του Ευρωπαίου φορολογουμένου.
Θεωρήσατε τελικά άδικη την αποπομπή σας;
Έχω τη συνείδησή μου απολύτως καθαρή, γιατί πάντα έκανα αυτό που έπρεπε, πάντα αυστηρά εντός των πλαισίων του νόμου. Ο βουλευτής που βοηθά νόμιμα τον πολίτη δεν έχει να φοβάται τίποτα! Ούτε ηθικά ούτε νομικά και πολύ περισσότερο, φυσικά, ούτε πολιτικά! Όταν κάποιος έχει καθαρή συνείδηση, μιλά ευθέως και αφήνει τα στοιχεία να «μιλήσουν» για εκείνον.
Το ζητούμενον πλέον είναι να απαντήσουμε στο θεσμικό διακύβευμα: Ποια είναι η ουσία και τα πλαίσια της πολιτικής δραστηριότητας του βουλευτή, ποιο το βάθος και το πλάτος της έννοιας του άρθρου 62 του Συντάγματος, ποια είναι η ηθική και νομική βάση του σταυρού προτίμησης; Ποια η σημασία του σταυρού προτίμησης για τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά; Σε ποια άλλη χώρα διώκονται για ηθική αυτουργία σε απιστία αιρετοί, με μόνον όφελος τον σταυρό προτίμησης;
Τώρα, που πέρασαν μερικές εβδομάδες από αυτό, πώς αισθάνεστε; Τι λάθη έγιναν, εάν έγιναν από μέρους σας ή από μέρους της κυβέρνησης;
Αισθάνομαι ήρεμος και δικαιωμένος, ως προς τη στάση που τήρησα εγώ και η ομάδα μου. Στην πολιτική δεν λειτουργούμε με όρους προσωπικού συναισθήματος, αλλά με όρους θεσμικής ευθύνης. Ο πρωθυπουργός έχει την ευθύνη της συνολικής λειτουργίας της κυβέρνησης και λαμβάνει αποφάσεις με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και την προστασία της θεσμικής αξιοπιστίας.
Είναι ο ΟΠΕΚΕΠΕ ένα σκάνδαλο που θα κοστίσει στην κυβέρνηση εκλογικά;
Όχι, δεν θα μας κοστίσει εκλογικά, ούτε σε προσωπικό ούτε σε κομματικό επίπεδο! Ο ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν ένας διαχρονικά δυσλειτουργών οργανισμός, με μια αναποτελεσματική και πολύ συχνά άδικη γραφειοκρατία. Ας μην ξεχνάμε ότι η μεταφορά του στην ΑΑΔΕ ήταν έργο της Νέας Δημοκρατίας, με την αντιπολίτευση να μην τη στηρίζει. Υποκριτικό, θα έλεγα!
Συντριπτική ήττα στις εκλογές θα υποστεί το σύνολο της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης. Οι πολίτες θα κρίνουν και θα συγκρίνουν, με κριτήρια την οικονομία, την καθημερινότητα, την ασφάλεια, την υγεία και τη δυνατότητα του κράτους να ανταποκρίνεται άμεσα στις εξελίξεις.
Αυτό το σχέδιο του πρωθυπουργού για το «ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή, με αντικατάσταση του υπουργού στη Βουλή από τον πρώτο επιλαχόντα για όσο συμμετέχει στο υπουργικό συμβούλιο» πώς σας φάνηκε;
Είναι μια πρωτοβουλία που αξίζει σοβαρής και ήρεμης συζήτησης. Από τη μια, υπάρχει η άποψη πως ο εκάστοτε υπουργός πρέπει να είναι αφοσιωμένος στο κυβερνητικό έργο, χωρίς να αποσπάται η ενέργειά του σε κοινοβουλευτικά ζητήματα. Ταυτόχρονα όμως η εμπειρία του βουλευτή, η επαφή με τους πολίτες, η κατανόηση των αναγκών τους, είναι πολύτιμη για έναν υπουργό. Θα πρέπει η εφαρμογή του να σχεδιαστεί με προσοχή, ώστε να μη δημιουργηθεί ένα τεχνοκρατικό μοντέλο αποκομμένο από την κοινωνία.
Πολλοί σχολιάζουν τη σχέση βουλευτή, ψηφοφόρου και ρουσφετιού. Ποια η άποψή σας;
Επιτρέψτε μου να παραθέσω αυτολεξεί τη σχετική τοποθέτησή μου στη Βουλή: «Δεν είναι υποχρέωση του βουλευτή να προωθεί στη διοίκηση προσωπικά ερωτήματα των πολιτών; Να ζητά εξηγήσεις και διορθώσεις, όταν ο πολίτης αδικείται; Ιδίως αν αυτός ο πολίτης είναι, όπως συχνά στις δικές μας επαρχίες, μικρών δυνατοτήτων, ευάλωτος, χωρίς κυριολεκτικά στον ήλιο μοίρα; Πάντοτε, βέβαια, στο πλαίσιο του νόμου. Τον οποίον όμως νόμο ερμηνεύει και εφαρμόζει μια γραφειοκρατία που δεν είναι ούτε πάνσοφη ούτε πανδικαία ούτε, φυσικά, άμεμπτος! Φυσικά, η απάτη είναι έγκλημα! Είναι η προσπάθεια διόρθωσης όμως άδικων διοικητικών πράξεων παραβίασης του νόμου ή προσπάθεια ορθής εφαρμογής του;
Θα μου πείτε, δουλειά του βουλευτή είναι να θέτει κυρίως τα θεσμικά ζητήματα. Σωστά. Και πώς θα αντιληφθεί όμως το θεσμικώς σωστό; Διά της πλατωνικής ενοράσεως της Απολύτου Ιδέας; Αν δεν ασχοληθεί με τα καθημερινά προβλήματα του κόσμου, πώς θα καταλήξει στη θεσμική αφαίρεση; Πώς θα καταλάβει πού πάσχει το σύστημα για να το διορθώσει; Ας μη λησμονούμε: Τεράστιες οι θεσμικές βελτιώσεις που γίνονται από τις κυβερνήσεις Μητσοτάκη. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ πήγε στην ΑΑΔΕ, δείτε τον τελευταίο νόμο του Χατζηδάκη για το «βαθύ» κράτος. Έχουμε όμως ακόμη δρόμο μπροστά μας και, όσον βαδίζουμε αυτόν τον δρόμο, ο βουλευτής παραμένει απαραίτητος συμπαραστάτης του κάθε πολίτη.
Ποιες είναι οι βασικές μεταρρυθμίσεις που προωθήθηκαν επί υπουργίας σας;
Κατά την περίοδο 2023-2026 είχα την τιμή να υπηρετήσω έναν ιδιαίτερα κρίσιμο τομέα της δημόσιας πολιτικής: την ψυχική υγεία και τις εξαρτήσεις. Πρόκειται για έναν χώρο που για δεκαετίες παρέμενε κατακερματισμένος, με σημαντικές ανισότητες στην πρόσβαση, ελλείψεις σε υπηρεσίες και μεγάλες θεσμικές εκκρεμότητες. Ο στόχος μας ήταν σαφής: να ολοκληρώσουμε την ψυχιατρική μεταρρύθμιση και να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο και λειτουργικό σύστημα φροντίδας για όλους. Το σημαντικότερο επίτευγμα αυτής της περιόδου ήταν, αναμφίβολα, η ψήφιση του Ν. 5129/2024. Με τον νόμο αυτό ολοκληρώθηκε μια εκκρεμότητα δεκαετιών, με τη σύσταση του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (ΕΔΥΨΥ), στο οποίο εντάχθηκαν όλες οι δημόσιες μονάδες ψυχικής υγείας της χώρας υπό ενιαία διοικητική, ιατρική και νοσηλευτική διεύθυνση.
Τι ακριβώς είναι ο Εθνικός Οργανισμός Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων;
Είμαι υπερήφανος που προχωρήσαμε στη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), που λειτουργεί από την 1η Φεβρουαρίου 2025. Με τον νέο αυτόν φορέα ενοποιήθηκαν όλοι οι δημόσιοι οργανισμοί και οι υπηρεσίες αντιμετώπισης των εξαρτήσεων, διασφαλίζοντας κοινή επιστημονική κατεύθυνση, καλύτερο συντονισμό και πιο αποτελεσματική υποστήριξη των πολιτών.
Μέσω του ΕΣΠΑ δρομολογήθηκε η δημιουργία 40 νέων Μονάδων Ολοκληρωμένης Φροντίδας Ψυχικής Υγείας για άτομα με αυτισμό, νευροαναπτυξιακές διαταραχές, άνοια, νόσο Alzheimer και συναφείς παθήσεις, ενισχύοντας ουσιαστικά το δίκτυο κοινοτικών υπηρεσιών σε ολόκληρη τη χώρα. Πρόκειται για νέου τύπου δομές, που συνδυάζουν υπηρεσίες Κέντρου Ημέρας με ολοήμερη λειτουργία και κατ’ οίκον υποστήριξη μέσω κινητών κλιμακίων, προσφέροντας δωρεάν, ολιστική και συνεχόμενη φροντίδα στους ωφελουμένους και στις οικογένειές τους.
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η κοινωνία έχει ανάγκη από κοινωνικές δομές. Τι άλλο έχετε δημιουργήσει;
Στο ίδιο πλαίσιο, και σε στενή συνεργασία με την Εκκλησία της Ελλάδος, προχωρήσαμε στην ανάπτυξη επτά νέων Κέντρων Ημέρας Ολικής Φροντίδας για άτομα με άνοια και ψυχογηριατρικά προβλήματα, καλύπτοντας σημαντικά κενά σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες και παρέχοντας ουσιαστική στήριξη τόσο στους ασθενείς όσο και στους φροντιστές τους. Παράλληλα, πρώτη φορά με διακριτό τρόπο ενισχύσαμε τις δημόσιες δομές με νέες μόνιμες θέσεις ψυχιάτρων, νοσηλευτών και λοιπού προσωπικού, καθώς και με νέες θέσεις ειδικευόμενων ιατρών. Ακόμα ένα κρίσιμο βήμα που δρομολογείται άμεσα, σε εφαρμογή του Ν. 5129/2024, αφορά τη νέα θεσμική οργάνωση χρηματοδότησης των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, όπως τα οικοτροφεία, οι ξενώνες και τα προστατευμένα διαμερίσματα.
Τι προγράμματα υπάρχουν για την ψυχική υγεία των νέων;
Σημαντική προτεραιότητα αποτέλεσε και η ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Σχεδιάσαμε νέες παιδοψυχιατρικές δομές και στηρίξαμε την εθνική στρατηγική για την πρόληψη της βίας και της παραβατικότητας ανηλίκων, με την ανάπτυξη του Πιλοτικού Προγράμματος Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας και Παραβατικότητας Ανηλίκων, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Δεύτερος σημαντικός σταθμός υπήρξε ο Νόμος 5216/2025, με τον οποίο θεσπίσαμε αυστηρότερο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων από καπνικά προϊόντα και αλκοόλ, όπου εισάγεται πρώτη φορά ποινική ευθύνη και η προστασία των ανηλίκων έχει πρωταρχική σημασία. Επιπροσθέτως, συμβάλαμε με την ομάδα μου ουσιαστικά και στις νέες πολιτικές για την προστασία των παιδιών από τον ψηφιακό εθισμό και την ανεξέλεγκτη έκθεση στα social media.
Δράττομαι της ευκαιρίας να ευχαριστήσω τους συναδέλφους μου κατά την παρουσίαση των μέτρων για την αναφορά τους στο πρόσωπό μου, καθώς τόσο εγώ όσο και η ομάδα μου δουλέψαμε σκληρά σε μεγάλο βαθμό τις νέες ρυθμίσεις που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για την προστασία των ανηλίκων και χαίρομαι που κι αυτή η πρωτοβουλία έχει πάρει τον δρόμο της.
Προχωρήσαμε επίσης στη θεσμοθέτηση του Ψυχιατρικού ΕΚΑΒ, ώστε η μεταφορά ατόμων με ψυχική διαταραχή να γίνεται με όρους υγειονομικής φροντίδας, και όχι αστυνομικής διαχείρισης, ενώ ενισχύσαμε τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας στο σωφρονιστικό σύστημα και την προστασία των δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών.
Η μεταρρύθμιση στην ψυχική υγεία δεν είναι ένα έργο που ολοκληρώνεται σε μία θητεία. Είναι μια συνεχής εθνική προσπάθεια.
Φωτογραφίες: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΑΣΙΑΣ