Χάρης Δούκας: «Στον δήμο δεν μπήκα για πόζες και κορδέλες»
«Ο χρόνος δεν είναι απεριόριστος» για το ΠΑΣΟΚ
«Δεν μπήκα στον δήμο για κορδέλες και φωτογραφίες»: σε αυτή τη φράση, ο Χάρης Δούκας συμπυκνώνει τη φιλοσοφία με την οποία, όπως λέει, στην «Espresso», διοικεί την Αθήνα.
Της Βίβιαν Μπενέκου
Πριν λίγα 24ωρα είχαμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε τον δήμαρχο Αθηναίων στα γραφεία μας στο Παλαιό Φάληρο, όπου ξεναγήθηκε και μας μίλησε ανοιχτά για όλα όσα τον απασχολούν.
Δεν θέλησε να δώσει συνέχεια σε όσα είπε για το μέλλον του ΠΑΣΟΚ μετά τις εκλογές, αποφάσισε να δώσει… χρόνο, αλλά, όπως σημειώνει με νόημα, «ο χρόνος δεν είναι απεριόριστος».
Με αιχμή του δόρατος τη μεγάλη ανάπλαση του Βοτανικού, τη μεγαλύτερη αστική παρέμβαση, σύμφωνα με τον ίδιο, την ενίσχυση του αστικού πρασίνου και το ψηφιακό «upgrade» της πρωτεύουσας, ο δήμαρχος Αθηναίων περιγράφει το όραμά του για μια πιο λειτουργική, πιο ανθεκτική και πιο ανθρώπινη Αθήνα.
Ο δήμαρχος, που σχεδόν δεν κοιμάται τα βράδια, μιλά για τη μάχη του απέναντι στην κλιματική κρίση, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση λόγω της υποχρηματοδότησης, αλλά και την ανάγκη οι πολίτες να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της πόλης τους.
Η κυβέρνηση «δεν θέλει ισχυρούς δήμους, θέλει απλούς διαχειριστές της μιζέριας», υπενθυμίζει ο δήμαρχος, πετώντας αιχμηρά βέλη προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ο ίδιος αναφέρεται στις πολιτικές εξελίξεις, στην ανάγκη οι πολίτες να κρίνουν τη δημοτική Αρχή από το αποτέλεσμα των έργων της και εξηγεί γιατί η επαφή με τη γειτονιά παραμένει για τον ίδιο το σημαντικότερο αντίβαρο στην εξουσία.
Ο Χάρης Δούκας, σε μια σπάνια προσωπική εξομολόγηση, περιγράφει τη ζωή με τη σύζυγό του Γεωργία Πολυτάνου, καθώς και τις ενοχές που νιώθει μακριά της λόγω της απαιτητικής καθημερινότητας.
«Η Γεωργία είναι το στήριγμά μου και ο άνθρωπος που με κρατά προσγειωμένο» είναι τα λόγια του δημάρχου της Αθήνας για τη σύζυγό του, για την οποία μιλά πρώτη φορά δημοσίως, αποκαλύπτοντας την ανθρώπινη πλευρά του πίσω από τον θεσμικό του ρόλο.
Τι έχετε κάνει για την Αθήνα έως σήμερα και ποιο είναι το μεγάλο σας στοίχημα;
Θέλω μια Αθήνα με περισσότερο πράσινο και λιγότερο τσιμέντο. Να μπορείς να αναπνέεις στη γειτονιά σου. Γι’ αυτό δίνουμε καθημερινή μάχη. Έχουμε ήδη φυτέψει πάνω από 12.500 δέντρα, με στόχο να φτάσουμε τα 25.000 στην πενταετία.
Δημιουργήσαμε microforest στην Κυψέλη, λεμονόκηπο στο Κουκάκι και νέους χώρους πρασίνου στις γειτονιές, κάνοντας τους νέους συμμέτοχους στην προσπάθεια.
Αν όμως με ρωτάτε ποιο είναι το μεγάλο στοίχημα, η απάντηση είναι μία: ο Βοτανικός. Εκεί χτίζεται το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού. Μάλιστα, την επόμενη εβδομάδα πάω στο Τρεβίζο για να οριστικοποιήσουμε τις τελευταίες λεπτομέρειες για το στέγαστρο και να ξεκινήσει η μεταφορά των τμημάτων του στην Αθήνα.
Το πιο σημαντικό είναι ότι εκεί υλοποιείται η μεγαλύτερη αστική παρέμβαση που έχει γίνει στην πόλη εδώ και δεκαετίες. Πρόκειται για ένα έργο που θα δώσει νέα πνοή σε μια περιοχή που για χρόνια ήταν συνδεδεμένη με την εγκατάλειψη και την υποβάθμιση.
Μιλάμε για μια συνολική ανάπλαση περίπου 215 στρεμμάτων, με νέους χώρους πρασίνου, άθλησης και αναψυχής, γήπεδα μπάσκετ και βόλεϊ, διαδρομές περιπάτου και σύγχρονο πάρκο σκύλων.
Παράλληλα, προχωρούν κρίσιμα έργα υποδομής, όπως η νέα λεωφόρος Προφήτη Δανιήλ.
Δεν μπήκα στον δήμο για κορδέλες και φωτογραφίες. Τα έργα πρέπει να αλλάζουν την καθημερινότητα του κόσμου και όχι να υπάρχουν μόνο στις μακέτες.
Πώς μπορεί η Αθήνα να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής;
Κακά τα ψέματα, η Αθήνα δεν σχεδιάστηκε για να αντέχει θερμοκρασίες 40 βαθμών Κελσίου για πολλές συνεχόμενες ημέρες. Για να γίνουν όλα όσα πρέπει χρειαζόμαστε 1 δισεκατομμύριο ευρώ τον χρόνο, τη στιγμή που ολόκληρος ο προϋπολογισμός του δήμου είναι κοντά στα 600 εκατομμύρια.
Παρ’ όλα αυτά, δεν μένουμε με σταυρωμένα χέρια. Δημιουργήσαμε το Athens Civil Alert, μια νέα ψηφιακή εφαρμογή πολιτικής προστασίας, ώστε κάθε κάτοικος να γίνεται τα μάτια μας στη γειτονιά του. Βλέπεις μια φωτιά, μια πλημμύρα, ένα σπασμένο δέντρο ή έναν άστεγο συνάνθρωπό μας που κινδυνεύει; Το δηλώνεις αμέσως, και το επιχειρησιακό μας κέντρο πιάνει δουλειά.
Παράλληλα, έχουμε πλέον χαρτογραφήσει τις περιοχές αυξημένου κινδύνου με σύγχρονα GIS συστήματα, επιστρατεύουμε drones για να προλαβαίνουμε τα χειρότερα και στα μεγάλα κύματα καύσωνα ανοίγουμε αμέσως κλιματιζόμενες αίθουσες για τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας.
Βεβαίως και η ενίσχυση του πρασίνου, στην οποία αναφέρθηκα αναλυτικά στην προηγούμενη ερώτηση, εντάσσεται στη συνολική αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Θέλω ο πολίτης να ξέρει ότι, όταν υπάρχει ανάγκη, ο δήμος θα είναι δίπλα του και όχι εξαφανισμένος.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο που συναντήσατε όταν αναλάβατε τον δήμο;
Από την πρώτη στιγμή που αναλάβαμε προσπαθούν να μας δέσουν τα χέρια. Υπάρχει μια βαθιά δυσπιστία από την κυβέρνηση, που θέλει να ελέγχει τα πάντα κεντρικά. Αυτό είναι το αντίθετο απ’ ό,τι συμβαίνει στην Ευρώπη.
Οι δήμοι στην Ελλάδα παίρνουν ψίχουλα, μόλις το 2,7% του Κρατικού Προϋπολογισμού, όταν στη γειτονική Ιταλία παίρνουν το 29%, δεν συζητώ καν τι γίνεται στις σκανδιναβικές χώρες.
Με βάση τον νόμο, έπρεπε να παίρνουμε πάνω από 8 δισεκατομμύρια, αλλά μας δίνουν μόλις 3 δισ. Ο λόγος είναι ότι για τους δήμους ισχύει ακόμα ο μνημονιακός «κόφτης», ενώ η χώρα έχει βγει από τα Μνημόνια!
Για το 2026, τα έσοδα του Δήμου Αθηναίων από το κράτος είναι μόλις 96.900.000 ευρώ, ενώ το μισθολογικό κόστος φτάνει τα 167.000.000 ευρώ.
Δεν θέλουν ισχυρούς δήμους, θέλουν απλούς διαχειριστές της μιζέριας. Παρ’ όλα αυτά, εμείς δεν ψάχνουμε δικαιολογίες, ψάχνουμε λύσεις.
Για αυτό, με πολύ μεγάλη προσπάθεια δημιουργήσαμε έναν πολυτροπικό δρόμο, τη Βασιλίσσης Όλγας, και την ανοίξαμε για τα αυτοκίνητα.
Μόλις αναλάβαμε βάλαμε τέλος στην περιπέτεια του Μεγάλου Περιπάτου και ικανοποιήσαμε το πάγιο αίτημα των κατοίκων της Πλάκας για φανάρι που θα επιτρέπει την αναστροφή στη λεωφόρο Αμαλίας.
Τι κάνετε για να αλλάξετε την καθημερινότητα των πολιτών;
Το μεγάλο ψηφιακό upgrade της Αθήνας. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Βάζουμε αισθητήρες στους κάδους για να ξέρουμε πότε γεμίζουν και 360 έξυπνα απορριμματοφόρα για να μαζεύονται τα σκουπίδια στην ώρα τους.
Η καθαριότητα γίνεται πιο οργανωμένη, πιο γρήγορη και πιο αποτελεσματική.
Δημιουργούμε έξυπνες γειτονιές σε όλη την Αθήνα, με δωρεάν WiFi σε πλατείες και περιβαλλοντικούς αισθητήρες, για να ελέγχουμε ηλεκτρονικά την πρόσβαση των αυτοκινήτων σε πεζοδρόμους, ενώ αναπτύσσουμε ένα νέο δίκτυο μικροκινητικότητας με 340 θέσεις φόρτισης και στάθμευσης ηλεκτρικών ποδηλάτων.
Επιπλέον, δημιουργούμε ψηφιακές υπηρεσίες για να μπορεί ο πολίτης να παίρνει τα πιστοποιητικά από το κινητό ή τον υπολογιστή του, χωρίς να στήνεται σε ουρές.
Το Upgrade Athens είναι η δική μας απάντηση στη γραφειοκρατία. Γιατί η ψηφιακή μετάβαση έχει αξία μόνο όταν κάνει τον πολίτη συμμέτοχο και όχι απλό παρατηρητή.
Με το ΠΑΣΟΚ τι γίνεται; Προκάλεσαν θύελλα οι δηλώσεις σας…
Ό,τι είχε να ειπωθεί ειπώθηκε. Από εδώ και πέρα ο χρόνος θα δείξει. Και ο χρόνος δεν είναι απεριόριστος…
Αν σας διαβάζουν τώρα οι Αθηναίοι που δεν σας ψήφισαν, ποιο είναι το ένα πράγμα που θα θέλατε να τους πείτε για να τους πείσετε ότι αξίζει να σας εμπιστευτούν;
Θα τους ζητούσα να μας κρίνουν από το αποτέλεσμα. Δεν με ενδιαφέρει τι ψήφισε καθένας. Τα προβλήματα της πόλης δεν έχουν κομματικό χρώμα. Θέλουμε οι Αθηναίοι να είναι συνδιαμορφωτές των αποφάσεων που τους αφορούν.
Κάθε μέρα είμαστε έξω, στις γειτονιές, και προσπαθούμε να αποδείξουμε στην πράξη ότι η Αθήνα μπορεί να λειτουργήσει καλύτερα. Υλοποιούμε έργα ουσίας με τον μισό προϋπολογισμό από αυτόν που είχε στη διάθεσή της η προηγούμενη δημοτική Αρχή.
Άλλωστε, μην ξεχνάτε ότι κερδίσαμε τον δήμο απέναντι σε όλα τα προγνωστικά, ενώνοντας δυνάμεις πέρα από κομματικές γραμμές για το καλό της πόλης.
Πιστεύετε ότι η εξουσία αλλάζει τον χαρακτήρα του ανθρώπου; Άλλαξε εσάς;
Αλλάζει όσους ερωτεύονται την καρέκλα. Εγώ ήρθα από το Πολυτεχνείο και εξακολουθώ να αξιολογώ τα πράγματα όπως έχω μάθει: με στοιχεία, δουλειά και αποτέλεσμα. Αν κλειστείς στο γραφείο σου και χάσεις την επαφή με τον κόσμο, έχεις χάσει το παιχνίδι.
Για μένα, η διοίκηση της πρωτεύουσας είναι μια τεράστια ευθύνη απέναντι στους πολίτες. Παραμένω ο ίδιος άνθρωπος που ήμουν, με τις ίδιες αρχές. Συνεχίζω να περπατώ στις γειτονιές, να ακούω τους δημότες στο πεζοδρόμιο και να ανησυχώ για τα ίδια προβλήματα, χωρίς φίλτρα και αποστάσεις.
Η καθημερινή επαφή με τον κόσμο είναι το μόνο σίγουρο αντίδοτο στην αλαζονεία.
Τι σύζυγος είστε; Πώς κρατάτε ζωντανή τη σχέση σας;
Η αλήθεια είναι ότι ο δήμος δεν αφήνει πολύ ελεύθερο χρόνο. Είναι ένας ασταμάτητος μαραθώνιος. Έχω τύψεις όταν περνά μία ολόκληρη ημέρα και δεν έχω προλάβει να πάρω τη Γεωργία τηλέφωνο, όμως ξέρω ότι αυτό είναι το κόστος μιας επιλογής ευθύνης.
Η ίδια ευτυχώς το καταλαβαίνει, και αυτό το εκτιμώ βαθιά. Ξέρει, εξάλλου, ότι με την πρώτη ευκαιρία θα προσπαθήσω να βγούμε για ένα ήρεμο φαγητό, να συζητήσουμε για πράγματα πέρα από την πολιτική ή να απολαύσουμε έναν περίπατο, όπως κάθε ζευγάρι.
Αυτές οι μικρές, απλές στιγμές είναι που μας αναζωογονούν.
Η Γεωργία είναι το στήριγμά μου και ο άνθρωπος που με κρατά προσγειωμένο.
Τι δεν ξέρουμε για τον Χάρη Δούκα;
Η αλήθεια είναι ότι δεν κρύβω κάτι, η ζωή μου είναι ανοιχτό βιβλίο. Έχω ακόμα τους φίλους μου από το σχολείο, οι παρέες μου από όλες τις φάσεις της ζωής μου με συνοδεύουν μέχρι σήμερα και τα στέκια μου είναι γνωστά.
Οι άνθρωποι της γειτονιάς μου στο Γκάζι ξέρουν από πού παίρνω τον καφέ μου και με βλέπουν κάθε μέρα να κάνω βόλτα μαζί με τη Γεωργία και τον κανελί φίλο μου, τον σκύλο μου τον Πέρι.
Αυτά τα λεπτά, νωρίς το πρωί πριν ξεκινήσουν τα ραντεβού και αργά το βράδυ όταν επιστρέφω, είναι η δική μου στιγμή ηρεμίας.
Εκείνο που δεν ξέρουν είναι πόσο στεναχωριέμαι όταν ακούω άδικη κριτική και όταν δεν μου αναγνωρίζεται η προσπάθεια που κάνω.
Ξέρω ότι αγαπάτε το ποδόσφαιρο. Το Μουντιάλ ξεκίνησε. Τελικά, οι μεγάλες ομάδες κάνουν τους μεγάλους παίκτες ή το αντίστροφο;
Ένας Πελέ, ένας Κρόιφ, ένας Μέσι ή ένας Μαραντόνα, μεταξύ άλλων, δεν ήταν απλώς αρχηγοί, αλλά ηγέτες. Κατάφεραν να πείσουν τους υπόλοιπους δέκα της ομάδας τους ότι ήταν μεγάλοι παίκτες, ακόμα και αν υπολείπονταν αισθητά σε σχέση με τους αντιπάλους τους.
Η ηγεσία τους έκανε μεγάλες τις ομάδες τους.
Τι θα γινόταν, αλήθεια, εάν έλειπαν αυτές οι εμβληματικές μορφές; Ποιος ξέρει; Σίγουρα, όμως, το ποδόσφαιρο που ξέρουμε δεν θα ήταν το ίδιο.
