Το μουσείο με τα σπάνια εκθέματα ενός 80χρονου Κρητικού, που μαγνητίζουν τον επισκέπτη.
Το 1943 κι ενώ η Ελλάδα βρισκόταν υπό γερμανική κατοχή, ο μόλις 10 ετών Βαγγέλης Χατζησπύρος επιστρέφοντας από το σχολείο του στους Αρμένους Ρεθύμνου διασκέδαζε να μαζεύει γερμανικά κράνη, σπασμένα όπλα, πυρομαχικά και οβίδες για να… παίζει. Σήμερα, εβδομήντα χρόνια μετά κι ενώ βρίσκεται στο κατώφλι της ένατης δεκαετίας της ζωής του, ο συμπαθέστατος γέροντας από το χωριό Σωματάς μπορεί να υπερηφανεύεται ότι έχει δημιουργήσει ένα αξιοζήλευτο μουσείο.
Το «Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο» του Βαγγέλη και της Κρυστάλλης Χατζησπύρου στήθηκε το 1994 και περιέχει σπάνιους «θησαυρούς» που μπορούν να ταξιδέψουν τον επισκέπτη πολλά χρόνια πίσω: στην Κατοχή αλλά και στην παλιά Κρήτη.
Μιλώντας στην «Espresso» ο κ. Χατζησπύρος, πατέρας επτά παιδιών και παππούς 23 εγγονιών και ισάριθμων δισέγγονων (!), θυμάται -σαν να μην έχουν περάσει τόσα πολλά χρόνια- τα λόγια του πατέρα του που τον έβλεπε να κουβαλάει από τη μία τη σάκα του και από την άλλη τα πολεμικά εφόδια και στη συνέχεια να τα αποθηκεύει στο σπίτι τους: «Ολα αυτά, γιε μου, έπειτα από χρόνια θα αποκτήσουν μεγάλη αξία».
«Και είχε απόλυτο δίκιο. Οσα πολεμικά εφόδια της Κατοχής μάζευα από το βουνό Βρύσινας και την ευρύτερη περιοχή, όπως κράνη των Γερμανών στρατιωτών και άλλα είδη των επιχειρήσεών τους, τα έχω στριμώξει σε δύο αίθουσες, σε ιδιόκτητο κτήριο στην Αχλάδα του Σωματά Ρεθύμνου. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει υλικό της λαογραφικής ζωής των Κρητικών και πολεμοφόδια από τον πόλεμο του ’40» σημείωσε ο 80χρονος προσθέτοντας ότι κάποια τα μαζεύει από το 1943 και κάποια άλλα τού τα έχουν δωρίσει: «Λαογραφικά, ιστορικά εκθέματα, αμερικανικά, γερμανικά, εγγλέζικα, ιταλικά και ελληνικά όπλα, κράνη, κάλυκες, οβίδες, κιβώτια πυρομαχικών, ασύρματοι της κατοχικής περιόδου υπάρχουν στο μουσείο, το οποίο θέλουν να επισκεφτούν ακόμα και σχολεία».
Οταν ο μικρός Βαγγέλης μεγάλωσε, το «μικρόβιο» παρέμεινε μέσα του: «Μετανάστευσα στη Γερμανία, όπου για δέκα χρόνια εργαζόμουν σε ορυχείο. Οταν επέστρεψα στην πατρίδα, άρχισα την παλιά μου συνήθεια. Μου είχε λείψει το ψάξιμο και η ανακάλυψη, κι έτσι, όταν έπιασα δουλειά ως οδηγός απορριμματοφόρων, άρχισα να ψάχνω στους κάδους. Για 22 χρόνια εντόπιζα αντικείμενα που αν και για άλλους ήταν άχρηστα, για εμένα ήταν πολύτιμα. Μάζευα εγκυκλοπαίδειες, παλιές εφημερίδες, σφαίρες… Είμαι περήφανος γι’ αυτό που έχω φτιάξει και σε αυτό με έχει βοηθήσει η επί 65 χρόνια γυναίκα μου Κρυστάλλω, με την οποία έχω ζήσει ζωή χαρισάμενη».
ΕΥΑ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ