Το κουδούνι του γυμνασίου θα χτυπήσει στην Ιμβρο

Μετά το δημοτικό που άνοιξε τις πόρτες του τον περασμένο χρόνο

Ο ελληνισμός της Ιμβρου ζωντανεύει ξανά, καθώς μετά τις επίπονες προσπάθειες της ελληνικής μειονότητας στο νησί θα λειτουργήσει το επανιδρυόμενο γυμνάσιο με οκτώ μαθητές! Η αρχή έγινε με το Δημοτικό Σχολείο της Ιμβρου που άνοιξε πέρυσι ως ιδιωτικό, έπειτα από 49 χρόνια, ενώ στο κτίριο στο οποίο θα εγκατασταθεί το γυμνάσιο, ένα παλιό σχολείο στα Αγρίδια (Τεπεκιόι) της Ιμβρου, συνεχίζονται οι επισκευές και το πρώτο κουδούνι θα χτυπήσει τον Σεπτέμβριο. Στο μεταξύ, εκδήλωση αδελφοποίησης του Δημοτικού Σχολείου Ιμβρου με το 1ο Δημοτικό Σχολείο Ιαλυσού πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο, παρουσία των μικρών μαθητών, των εκπαιδευτικών, της ιδρύτριας και των γονέων του σχολείου της Ιμβρου.

Στα ξένα

Πάντως, για τους ηρωικούς Ελληνες της Ιμβρου οι αναμνήσεις από το νησί ήταν πάντα στο μυαλό και στην καρδιά τους, ακόμη και όταν αναγκάστηκαν να ξεριζωθούν από τον τόπο τους και να φύγουν στα ξένα. Για την άτυχη γενιά των Ιμβρίων της δεκαετίας του ’60, που έζησαν στο πετσί τους το περίφημο «Πρόγραμμα διάλυσης» του τουρκικού κράτους, η είδηση της επαναλειτουργίας του ελληνικού σχολείου της Ιμβρου έμοιαζε με άπιαστο όνειρο που ως εκ θαύματος έγινε πραγματικότητα. Στις αρχές της χρονιάς, σχεδόν μισό αιώνα από την ημέρα της απαγόρευσης διδασκαλίας της ελληνικής, τέσσερις μικροί μαθητές πέρασαν την πόρτα του ελληνικού σχολείου κι έγραψαν τη λέξη «καλημέρα» στον μαυροπίνακα που κάποτε είχαν αγγίξει οι γονείς και οι παππούδες τους.

Τα χρόνια της μεγάλης φυγής και η επιστροφή

Γεννημένος το 1963 στο χωριό Αγρίδια της Ιμβρου, ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου Ιμβρίων Ιωακείμ Καμπουρόπουλος ανήκει στην άτυχη γενιά των Ελληνόπουλων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο τους προκειμένου να μην εκτουρκιστούν. Μιλώντας στην «Espresso», ο ίδιος γυρίζει τον χρόνο στα τέλη της δεκαετίας του ’60, τότε που η τουρκική κυβέρνηση απαγόρευσε τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία, και μοιράζεται μαζί μας πικρές αναμνήσεις από τα χρόνια της μεγάλης φυγής των χιλιάδων Ελλήνων κατοίκων του νησιού.

«Εζησα τα παιδικά μου χρόνια στην Ιμβρο και γνωρίζω καλά πόσο άσχημο είναι να μην μπορείς να διδαχθείς τη γλώσσα σου στο σχολείο. Φέτος ήμουν παρών στην έναρξη του σχολικού έτους. Είδα τους μικρούς μαθητές να μπαίνουν στην τάξη χαμογελώντας και συγκινήθηκα γιατί αισθάνθηκα πως -επιτέλους- άρχισε να γεφυρώνεται ουσιαστικά το χάσμα που υπήρχε μέχρι σήμερα. Πλέον υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια νέα αρχή» αναφέρει ο ίδιος και θυμάται τις δύσκολες στιγμές των μαθητικών χρόνων του.

«Οταν ξεκίνησα το δημοτικό, η τουρκική κυβέρνηση απαγόρευσε τη διδασκαλία της ελληνικής. Ετσι, πήγα στο τουρκικό σχολείο. Οταν τελείωνα το μάθημα κι επέστρεφα σπίτι, ερχόταν ο Ελληνας δάσκαλος που είχε πλέον απολυθεί και μου μάθαινε ελληνικά στα κρυφά. Εκείνη την εποχή υπήρχαν πολλοί Ελληνες μαθητές. Ωστόσο, όταν ολοκλήρωσα τη Β΄ Δημοτικού, οι γονείς μου αποφάσισαν να με στείλουν φιλοξενούμενο σε μια οικογένεια Ιμβρίων που ζούσαν στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί τελείωσα το γυμνάσιο και το λύκειο, στο Ζωγράφειο που είναι στο Πέρα, στο κέντρο της Πόλης. Εφευγα από την Ιμβρο τον Σεπτέμβριο και έβλεπα τους γονείς μου μόνο το καλοκαίρι και τον Φεβρουάριο, στις χειμερινές διακοπές. Το καράβι ξεκινούσε από την Κωνσταντινούπολη, διέσχιζε όλη την Προποντίδα και έφτανε στην Ιμβρο έπειτα από μιάμιση μέρα».

Λίγα χρόνια αργότερα, στην Κωνσταντινούπολη έφτασαν η μητέρα και η μικρότερη αδερφή του Ιωακείμ, που νοίκιασαν ένα μικρό σπίτι κι έμειναν εκεί προκειμένου τα δύο παιδιά να φοιτήσουν σε ελληνικό σχολείο. Ο πατέρας ωστόσο έμεινε πίσω μαζί με μια χούφτα ακόμη Ελληνες που αρνήθηκαν να αφήσουν τον τόπο τους.

«Πρόγραμμα διάλυσης» 

«Τα μέτρα που επέβαλε η Τουρκία τη δεκαετία του ’60, όπως η απαγόρευση διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας, οι απαλλοτριώσεις των εύφορων εκτάσεων, ο εποικισμός του νησιού με Τούρκους από την Ανατολία αλλά και η δημιουργία ανοιχτής φυλακής με βαρυποινίτες κατάδικους δίπλα στο χωριό Σχοινούδι αποδεκάτισαν τον ελληνικό πληθυσμό του νησιού» δηλώνει ο Ιωακείμ αναφερόμενος στο περίφημο «Πρόγραμμα διάλυσης» (Erime Programi) που τέθηκε σε εφαρμογή στις 27 Μαρτίου 1964 από την Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας.

«Ωστόσο, η μεγάλη φυγή των Ελλήνων από την Ιμβρο σημειώθηκε μετά το 1974 και την εισβολή στην Κύπρο. Μέχρι τότε ο κόσμος πίστευε πως κάποια στιγμή τα πράγματα θα βελτιωθούν. Ομως κάθε χρόνο η κατάσταση χειροτέρευε, με αποτέλεσμα να κυριαρχήσουν ο φόβος και το αίσθημα της ανασφάλειας. Πλέον, κανείς δεν ήξερε τι θα του ξημερώσει. Ζώντας σε καθεστώς τρόμου και φοβούμενοι πως θα εκτουρκιστούν, εκατοντάδες Ελληνες αποφάσισαν να αφήσουν το νησί δίνοντας τις περιουσίες τους για ένα κομμάτι ψωμί».

Η κατάσταση θα παραμείνει ίδια μέχρι και τον Αύγουστο του 1988, όταν αποφασίζεται η έναρξη της επιστροφής των Ιμβρίων για ολιγοήμερη παραμονή στο νησί. Δύο χρόνια αργότερα, μια χούφτα Ελλήνων αποφασίζει να αναστηλώσει τα ερημωμένα πατρικά της και καθώς περνούν τα χρόνια, η παρουσία της ελληνικής κοινότητας ολοένα και αυξάνεται. «Αυτή τη στιγμή το κλίμα στην Ιμβρο είναι εξαιρετικό και δεν υπάρχει κανένα απολύτως πρόβλημα ανάμεσα στους Ελληνες και τους Τούρκους κατοίκους του νησιού» αναφέρει ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου Ιμβρίων και συμπληρώνει:

«Λόγω των δυσμενών συνθηκών στην Ελλάδα υπάρχουν πολλοί που σκέφτονται σοβαρά το ενδεχόμενο να επιστρέψουν μόνιμα. Παράλληλα, κάθε καλοκαίρι το νησί βουλιάζει από Ελληνες. Αγωνιστήκαμε πολύ σκληρά για να μπορούμε να πηγαίνουμε χωρίς φόβο. Εξαιρετικά σημαντική είναι η παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη που κατάγεται από το νησί μας. Φέτος μάλιστα έφτιαξε και δικό του σπίτι. Μεγάλο αγκάθι εξακολουθεί να είναι το ιδιοκτησιακό καθεστώς, αφού η Ιμβρος ανήκει στις τουρκικές παραμεθόριες περιοχές, όπου το κράτος απαγορεύει σε ξένους να έχουν ιδιοκτησία».

Η δικαίωση της Αννας Κουτσομάλη

ΣΥΓΚΙΝΗΜΕΝΗ και πλήρως δικαιωμένη για τον αγώνα που έδωσε προκειμένου να λειτουργήσει ξανά το ελληνικό σχολείο της Ιμβρου δηλώνει η ιδρύτριά του Αννα Κουτσομάλη που αναφέρει χαρακτηριστικά: «Για να γίνει το όνειρο πραγματικότητα και να ανοίξει το σχολείο έτρεξα και προσπάθησα πάρα πολύ. Αυτή τη στιγμή είμαι επίσημα η ιδρύτρια και ο ρόλος μου περιορίζεται στα οικονομικά, έτσι ώστε να υπάρχει μια τάξη σε όλες τις φορολογικές και λογιστικές υποχρεώσεις και παράλληλα να μη λείπει τίποτα από τα παιδιά. Συναντήσαμε αρκετές δυσκολίες, συμβουλευτήκαμε σχολεία της Κωνσταντινούπολης και στο τέλος τα καταφέραμε. Τα συναισθήματά μου όταν άνοιξε το σχολείο ήταν πολύ έντονα. Ενιωσα ηθική ικανοποίηση και συγκινήθηκα πάρα πολύ όταν είδα τους μαθητές να μπαίνουν στην τάξη. Ηταν κάτι που στερήθηκα όταν ήμουν παιδί, αφού είχα αναγκαστεί να φύγω για την Κωνσταντινούπολη σε ηλικία έξι ετών προκειμένου να μάθω ελληνικά. Τότε είχαμε αφήσει τον τόπο μας για να μάθουμε γράμματα, σήμερα τα παιδιά που μεγαλώνουν στο νησί δεν έχουν πλέον να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα».

Αδελφοποίηση με σχολείο από τη Ρόδο

Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ αδελφοποίησης του Δημοτικού Σχολείου Ιμβρου με το 1ο Δημοτικό Σχολείο Ιαλυσού έγινε πρόσφατα στη Ρόδο με την παρουσία των μικρών μαθητών, των εκπαιδευτικών, της ιδρύτριας και των γονέων του σχολείου της Ιμβρου. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων του 1ου Δημοτικού Σχολείου Ιαλυσού με τη στήριξη και τη χορηγία της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Οι επισκέπτες από την Ιμβρο φιλοξενήθηκαν από το 1ο Δημοτικό Σχολείο Ιαλυσού και κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο νησί των ιπποτών είχαν την ευκαιρία να επισκεφτούν τη Δημόσια Βιβλιοθήκη, το παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου και το Αρχαιολογικό Μουσείο.

Ανδρέας Αξιώτης
Φωτό: Δημ. Γκολφομήστος  

{{-PCOUNT-}}20{{-PCOUNT-}}

Ακολουθήστε την Espresso στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ MOBILE APP ΤΗΣ ESPRESSO

ΔΗΜΟΦΙΛΗ