Οι… 50 αποχρώσεις του «dating» στο facebook

Μέσα από τα «θέλω» και τις προδιαγραφές του καθενός αναδύεται η ανάγκη για παρέα, έστω και για έναν καφέ μόνο

ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΕΡΓΙΟ ΣΑΜΑΡΤΖΗ

Διαβάστε ακόμη

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Καιρός σήμερα: Καλοκαίρι για τα καλά, στους 29 βαθμούς η θερμοκρασία

Με άκρως καλοκαιρινό σκηνικό θα κυλήσει το Σάββατο 6 Ιουνίου, καθώς ο υδράργυρος θα φτάσει τους 29 βαθμούς και ο ήλιος θα κυριαρχήσει από…

Στα βάθη του Facebook, εκεί όπου τα memes συναντούν τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια ένα παράλληλο σύμπαν, που δεν έχει λάβει την προσοχή που του αξίζει: οι ομάδες γνωριμιών για ηλικίες 50+.

Και όχι, δεν μιλάμε για ένα ήρεμο, ρομαντικό περιβάλλον με διακριτικές συστάσεις και ευγενικές συζητήσεις.

Μιλάμε για ένα ψηφιακό παζάρι συναισθημάτων, απαιτήσεων, αυστηρών ηλικιακών φίλτρων και απροσδόκητης δόσης χιούμορ.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ομάδα με τον ευθύ, σχεδόν ωμό τίτλο «Ψάχνω γυναίκες για γνωριμία 50+».

Τίτλος που δεν αφήνει πολλά στη φαντασία και μοιάζει περισσότερο με αγγελία παλαιού τύπου προσαρμοσμένη στη νέα εποχή, παρά με ρομαντική πρόσκληση.

Με σχεδόν 18.000 μέλη, η ομάδα αυτή λειτουργεί σαν μια άτυπη ψηφιακή «πλατεία», όπου ο καθένας ανεβάζει τη δική του «διακήρυξη ενδιαφέροντος», με την ελπίδα ότι κάπου εκεί έξω υπάρχει το κατάλληλο ταίρι για εκείνον.

Οι αναρτήσεις ακολουθούν συνήθως μια συγκεκριμένη, σχεδόν τελετουργική δομή: ηλικία, κατάσταση, τόπος διαμονής, ενδιαφέροντα και, φυσικά, τι ψάχνει κανείς.

Άλλος θέλει παρέα για καφέ, άλλος σοβαρή σχέση, άλλος «βλέπουμε και κάνουμε», που σημαίνει ότι ούτε ο ίδιος δεν είναι σίγουρος, αλλά το δηλώνει με αυτοπεποίθηση.

Δεν λείπουν και οι πιο ευθείες αναφορές, όταν η ανάγκη για επικοινωνία φτάνει μέχρι την ανάρτηση τηλεφωνικών αριθμών, σαν να πρόκειται για αγγελία σε εφημερίδα.

Το ενδιαφέρον στοιχείο δεν είναι μόνο η ύπαρξη της ομάδας, αλλά η απόλυτη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζεται η διαδικασία της επιλογής.

Η ηλικία, για παράδειγμα, δεν είναι απλώς ένα νούμερο· είναι σχεδόν… συνταγματική διάταξη.

Ένα έτος πάνω ή κάτω μπορεί να λειτουργήσει σαν αόρατος τοίχος, που κόβει κάθε πιθανότητα επικοινωνίας.

Σε κάποιες περιπτώσεις η αυστηρότητα αυτή θυμίζει περισσότερο σύστημα εισαγωγής σε πανεπιστήμιο, παρά αναζήτηση συντροφικότητας.

Αν είσαι 66 και η προτίμηση γράφει «έως 65», δυστυχώς, δεν υπάρχει ένσταση ούτε δεύτερη ανάγνωση. Η «πόρτα» απλώς δεν ανοίγει.

Κάπου εκεί η ανθρώπινη πλευρά της υπόθεσης συναντά μια ελαφριά δόση ειρωνείας της ίδιας της ζωής.

Άνθρωποι που έχουν περάσει δεκαετίες εμπειριών, σχέσεων, απογοητεύσεων και νέων ξεκινημάτων βρίσκονται ξαφνικά να «κόβονται» για μία μονάδα διαφορά στην ημερομηνία γέννησής τους, σαν να πρόκειται για τεχνική προδιαγραφή, και όχι για ανθρώπινη συμβατότητα.

Το Facebook ως πλατφόρμα φαίνεται να έχει μετατραπεί σε κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που ήταν αρχικά.

Για ένα μεγάλο μέρος χρηστών άνω των 50 έχει γίνει κάτι σαν υβρίδιο καφενείου, γραφείου συνοικεσίων και πλατείας.

Εκεί όπου παλαιότερα οι γνωριμίες γίνονταν μέσω φίλων, οικογένειας ή τυχαίων συναντήσεων σε κοινωνικές εκδηλώσεις, τώρα γίνονται μέσα από σχόλια, αιτήματα φιλίας και προσωπικά μηνύματα, με την ελπίδα ότι το «διαβάστηκε» θα μετατραπεί κάποτε σε απάντηση.

Το κλίμα μέσα σε αυτές τις ομάδες είναι ένα περίεργο «κοκτέιλ» σοβαρότητας, χιούμορ αλλά και κακίας.

Από τη μια, υπάρχουν αναρτήσεις που μοιάζουν με μικρές προσωπικές εξομολογήσεις από ανθρώπους που αναζητούν συντροφικότητα έπειτα από απώλειες, διαζύγια ή απλώς χρόνια μοναξιάς.

Από την άλλη, τα σχόλια πετάγονται γρήγορα το ένα μετά το άλλο, συχνά με μια ανεπιτήδευτη λαϊκή ειρωνεία, που λειτουργεί σαν κοινωνικό καλαμπούρι της ψηφιακής πλατείας ή ακόμα και με χυδαίες προσβολές.

Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον όπου το συναίσθημα και το πείραγμα συνυπάρχουν χωρίς ιδιαίτερο πρόβλημα.

Εντυπωσιακό είναι επίσης το πόσο «επαγγελματικά» αντιμετωπίζεται η διαδικασία της γνωριμίας.

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που γράφουν αγγελίες όχι μόνο για τον εαυτό τους αλλά και για συγγενικά πρόσωπα.

Κάποιος μπορεί να αναλάβει τον ρόλο του άτυπου μεσάζοντα, γράφοντας ότι «ενδιαφέρομαι για τη θεία μου, 58 ετών» ή «ψάχνω άντρα για τη φίλη της μητέρας μου».

Σαν να έχει δημιουργηθεί ένα άτυπο δίκτυο αντιπροσώπων της… αγάπης, στο οποίο η προσωπική συμμετοχή αντικαθίσταται από οικογενειακή αντιπροσώπευση.

Και μέσα σε όλο αυτό το ψηφιακό παζλ, οι απαιτήσεις δεν είναι λίγες: εμφάνιση, ηλικία, ενδιαφέροντα, χαρακτήρας, όλα μπαίνουν στο τραπέζι με έναν τρόπο σχεδόν καταλογοποιημένο.

Είναι σαν να προσπαθεί κανείς να συνθέσει ένα ιδανικό προφίλ συντρόφου μέσα από φίλτρα και προϋποθέσεις, λες και η ανθρώπινη σχέση μπορεί να λειτουργήσει όπως η επιλογή προϊόντος σε ηλεκτρονικό κατάστημα.

Μόνο που εδώ δεν υπάρχει «καλάθι αγορών», μόνο προσδοκίες και, μερικές φορές, απογοητεύσεις.

Κι όμως, πίσω από όλη αυτή τη φαινομενική υπερβολή υπάρχει μια πολύ απλή και διαχρονική ανάγκη: η ανάγκη για παρέα.

Για έναν καφέ χωρίς σιωπή, για μια βόλτα χωρίς μοναξιά, για μια καθημερινότητα που δεν μοιάζει τόσο άδεια.

Το γεγονός ότι αυτή η ανάγκη εκφράζεται πλέον μέσα από ομάδες στο Facebook δεν την κάνει λιγότερο αληθινή, απλώς την προσαρμόζει στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα, με όλα τα παράδοξα που αυτή συνεπάγεται.

Ίσως, τελικά, το πιο ειρωνικό στοιχείο όλου αυτού δεν είναι οι αυστηρές ηλικιακές προτιμήσεις ή τα δημόσια σχόλια, αλλά το γεγονός ότι ο έρωτας -έστω, η αναζήτηση συντροφικότητας- έχει περάσει από τα καφενεία και τις γνωριμίες της ζωής σε ομάδες με δεκάδες χιλιάδες μέλη και κανόνες που θυμίζουν μικρές ψηφιακές αγγελίες.

Και όμως, παρά την τεχνολογία, την ειρωνεία και τα φίλτρα, η ουσία παραμένει ίδια: άνθρωποι που εξακολουθούν να διεκδικούν να έχουν μια παρέα στην καθημερινότητά τους.