«Άστεγος» ο «Ζορμπάς»

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Η τύχη του ιστορικού Κόκκινου Σπιτιού στα Χανιά, που έχει συνδεθεί άρρηκτα με τον ελληνικό κινηματογράφο και την ταινία «Ζορμπάς» του Μιχάλη Κακογιάννη, κρέμεται από μια λεπτή κλωστή, καθώς το εμβληματικό οικοδόμημα βρίσκεται πλέον σε οριακή κατάσταση στατικότητας και απειλείται με κατάρρευση.

Από τον Στέργιο Σαμαρτζή

Το κτίριο, που δεσπόζει στη νότια πλευρά της πόλης των Χανίων, στην περιοχή Κόκκινο Μετόχι, απέκτησε διεθνή αναγνωρισιμότητα όταν το 1964 ο σκηνοθέτης Μιχάλης Κακογιάννης το επέλεξε ως σκηνικό για το σπίτι της Μαντάμ Ορτάνς, που υποδύθηκε η μοναδική Λίλα Κεντρόβα στην ταινία «Ζορμπάς». Η κινηματογραφική αυτή επιλογή το κατέστησε σημείο αναφοράς στον παγκόσμιο κινηματογράφο, συνδέοντάς το με μία από τις πιο εμβληματικές παραγωγές του ελληνικού σινεμά και χαρίζοντάς του διαχρονική πολιτιστική ταυτότητα.

Πίσω όμως από τη λάμψη της μεγάλης οθόνης, το Κόκκινο Σπίτι ακολούθησε μια πορεία σταδιακής εγκατάλειψης. Η περιοχή του Κόκκινου Μετοχιού, που πήρε το όνομά της από το χαρακτηριστικό κόκκινο κεντρικό κτίσμα του μετοχιού, γνώρισε ακμή ήδη από τον 18ο αιώνα. Ωστόσο, μετά την ανταλλαγή πληθυσμών, το συγκρότημα διανεμήθηκε σε Μικρασιάτες πρόσφυγες στο πλαίσιο της αποκατάστασής τους. Οι δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και η έλλειψη πόρων οδήγησαν σταδιακά στην εγκατάλειψη και την υποβάθμιση του ιστορικού κτίσματος.

Σήμερα, οι εικόνες που καταγράφονται από το σημείο είναι αποκαρδιωτικές, με εμφανείς εκτεταμένες ρωγμές, δομικές αστοχίες και σοβαρά σημάδια φθοράς που υποδηλώνουν προχωρημένη επικινδυνότητα. Η κατάσταση αυτή έχει κινητοποιήσει τις αρμόδιες Αρχές, καθώς με εντολή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης έχει συγκληθεί η Ειδική Επιτροπή Επικινδύνως Ετοιμόρροπων Κτιρίων για τη διενέργεια αυτοψίας και την τελική κρίση για το αν το κτίσμα πρέπει να χαρακτηριστεί ετοιμόρροπο.

Η απόφαση της επιτροπής θεωρείται καθοριστική όχι μόνο για τη στατική τύχη του κτιρίου, αλλά και για τη διατήρηση ενός σημαντικού πολιτιστικού αποτυπώματος της Κρήτης, που συνδέει την τοπική Ιστορία με τον παγκόσμιο κινηματογράφο. Το ενδεχόμενο κατεδάφισης ή μη διάσωσης του μνημείου έχει ήδη προκαλέσει έντονο προβληματισμό σε τοπικό επίπεδο, ενώ το θέμα έχει επανέλθει στο δημοτικό συμβούλιο Χανίων, με ερωτήματα για τις προθέσεις της δημοτικής Αρχής και την ευθύνη διαχείρισης του χώρου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το κτίριο φέρεται ότι ανήκει στο Δημόσιο, ενώ κατά περιόδους είχε εξεταστεί η παραχώρησή του στον Δήμο Χανίων, χωρίς ωστόσο να προχωρήσουν ουσιαστικές εργασίες συντήρησης ή αποκατάστασης. Η Αρχαιολογική Υπηρεσία έχει αναγνωρίσει την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και ιστορική αξία του, επισημαίνοντας παράλληλα την τραγική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει λόγω της πολυετούς εγκατάλειψης.

Η υπόθεση του Κόκκινου Σπιτιού βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο σημείο, καθώς θα κριθεί από την αυτοψία αν το εμβληματικό κτίσμα θα σωθεί μέσω παρεμβάσεων αποκατάστασης ή όχι, κλείνοντας ένα σημαντικό κεφάλαιο της πολιτιστικής και κινηματογραφικής ιστορίας των Χανίων.