Φωνή ΑμεΑ με τη Νένα Χρονοπούλου: «Η μουσική σε κάνει να νιώθεις ισότιμος»

Ο μουσικοδιδάσκαλος Γιώργος Μαυράκης μιλά για τη δύναμη της μουσικής και τις μικρές, αλλά ουσιαστικές κατακτήσεις που μπορούν να αλλάξουν την καθημερινότητα των μαθητών με αναπηρία.

• Η φωνή της 4ΑΜΕΑ με τη Νένα Χρονοπούλου

Η μουσική δεν είναι μόνο νότες, ρυθμός και δεξιοτεχνία. Για έναν άνθρωπο με αναπηρία μπορεί να γίνει γέφυρα επικοινωνίας, χώρος έκφρασης και ένας ασφαλής δρόμος για να βγει από την απομόνωση. Ο μουσικοδιδάσκαλος Γιώργος Μαυράκης μιλά στην «Espresso» για τη δύναμη της μουσικής, τη σχέση εμπιστοσύνης που χτίζεται με τον μαθητή και τις μικρές, αλλά ουσιαστικές κατακτήσεις, που μπορούν να αλλάξουν την καθημερινότητά του. Γιατί, όπως λέει χαρακτηριστικά, «με τη μουσική δεν είσαι ποτέ μόνος».

Τι σημαίνει «μουσικοδιδάσκαλος ΑμεΑ»;

Το να ασχολείσαι με ανθρώπους σε ευάλωτες ομάδες είναι μια προσωπική επιλογή που δεν μπορεί να αφορά αποκλειστικά λόγους επαγγελματικής αποκατάστασης. Συχνά, οι άνθρωποι που βρίσκονται σε ευάλωτες ομάδες, και μέσα σε αυτούς και οι Ανθρωποι με Αναπηρία, βιώνουν έναν αποκλεισμό, μια περιθωριοποίηση και κατ’ επέκταση μια απόρριψη. Το στοίχημα είναι να δημιουργήσεις συνθήκες, στις οποίες τα άτομα αυτά θα αισθανθούν την ασφάλεια να δημιουργήσουν σχέση. Θα νιώσουν ισότιμοι στη σχέση αυτήν και όχι ότι η επαφή οφείλεται στον οίκτο.

Πόσο δύσκολο είναι να συντονιστεί ένας άνθρωπος χωρίς επικοινωνία μέσω του λόγου με τη μουσική;

Σε περιστατικά κυρίως αυτισμού συναντάμε ανθρώπους που έχουν άρνηση να μιλήσουν. Η μουσική, επειδή κινείται στον άξονα των συναισθημάτων, ενδείκνυται ως όχημα ώστε να ξεπεράσουμε την άρνηση αυτή. Είναι συχνό φαινόμενο να συναντάμε ανθρώπους που, αν και στην κοινωνική ζωή δεν επικοινωνούν με τον λόγο, εντούτοις τραγουδούν και μάλιστα πολύ εκφραστικά.

Τι μπορεί να καταφέρει ένα παιδί με αναπηρία, όταν βρει το κατάλληλο μουσικό όργανο και τον κατάλληλο άνθρωπο για να το καθοδηγήσει;

Η μουσική είναι το όχημα που χρησιμοποιούμε για να σχετιστεί ο ωφελούμενος με τον απέναντι. Είτε είναι ο δάσκαλός του είτε τα μέλη μιας ομάδας που κάνουν μουσική σε ομάδες. Οπότε, είτε χρησιμοποιηθεί ένα συγκεκριμένο όργανο είτε μια ομάδα οργάνων (π.χ. κρουστά) ή μόνο η φωνή, ο στόχος είναι ένας: να νιώσει άνετα ο ωφελούμενος σε αυτή τη διαδικασία, να νιώσει ισότιμος, να περάσει ευχάριστα και το αποτέλεσμα θα έρθει. Φυσικά, λέγοντας τη λέξη «αποτέλεσμα», δεν εννοώ σε καμία περίπτωση την κατάκτηση και μόνο κάποιων δεξιοτεχνικών ικανοτήτων σε ένα όργανο. Αυτό μπορεί να συμβεί σε μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό. Εννοώ όμως, να αρχίσει να βγάζει τον εαυτό του από το στενό περιθώριο στο οποίο βρίσκεται, να «ξεκλειδώσει» και να αισθανθεί άνετα, ώστε να αρχίσει να εκτίθεται. Να ξεριζωθεί ο φόβος της απόρριψης. Αυτός είναι ο στόχος.

Με ποιον τρόπο επιλέγεται το μουσικό όργανο που ταιριάζει σε ένα παιδί με αναπηρία; Είναι επιλογή του δασκάλου, του παιδιού ή μπορεί η ίδια η ανταπόκριση του παιδιού στη μουσική να δείξει τον δρόμο;

Θεωρώ πως πρέπει να αφήνουμε ανοιχτό το πεδίο της επιλογής, ώστε να πειραματιστούν με διάφορα μουσικά όργανα, γιατί καμιά φορά βλέπουμε να ξετυλίγονται ταλέντα σε κάτι που δεν το περιμέναμε.

Τι σημαίνει για έναν Ανθρωπο με Αναπηρία να σταματά τη μουσικοθεραπεία, ενώ η εξέλιξή του είναι θεαματική; Πόσο μπορεί να επηρεάσει την πορεία του μια τέτοια διακοπή;

Δύσκολο ερώτημα. Στην πραγματικότητα θα μπορούσαμε να πούμε με ευκολία ότι καλό είναι να συνεχίζουμε την εκμάθηση της μουσικής, εφόσον βλέπουμε εξέλιξη. Συχνά, όμως, διαπιστώνουμε ότι πράγματα που έχουν δουλευτεί κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής περιόδου αποδίδουν μετά τις καλοκαιρινές διακοπές. Γιατί καμιά φορά και η ξεκούραση είναι τόσο σημαντική όσο και η συνεπής εργασία. Ομως, η μόνιμη διακοπή της μουσικής εκπαίδευσης, ειδικά όταν μας αποφέρει αποτελέσματα, νομίζω, δεν ευνοεί την εξέλιξη.

Πόση εμπιστοσύνη δείχνουν οι γονείς στη μουσικοθεραπεία;

Συχνά οι γονείς-κηδεμόνες, που φέρνουν τον άνθρωπό τους στη μουσική, περιμένουν να δουν μια εξέλιξη. Αλλοι δείχνουν περισσότερη υπομονή και άλλοι λιγότερη. Νομίζω πως καλό είναι να προσεγγίζουν την ασχολία του ανθρώπου τους με τη μουσική εξαρχής ως μεγάλο όφελος. Είναι μια ευχάριστη διαδικασία, κοινωνικοποιεί τους ανθρώπους, συναντούν άλλους εκπαιδευομένους με το ίδιο αντικείμενο, συνομιλούν, δημιουργούν κοινωνικές – φιλικές σχέσεις.

Μπορείτε να μας περιγράψετε σε ποιους τομείς μπορεί να συμβάλει η μουσικοθεραπεία, ιδιαίτερα σε έναν άνθρωπο που δεν έχει τη δυνατότητα επικοινωνίας μέσω του λόγου;

Τα οφέλη της μουσικής είναι πολλά και σε διαφορετικά επίπεδα. Αυξάνεται η αυτοπεποίθησή μας και, στα μουσικά σύνολα, μαθαίνουμε να εκτιθέμεθα μέσα σε ασφαλές περιβάλλον μαζί με τους συνοδοιπόρους μας – φίλους μας μουσικούς (συμμαθητές και δασκάλους). Παίρνουμε εμπειρίες που δεν θα είχαμε την ευκαιρία να βιώσουμε σε άλλες συνθήκες (μουσικές παρουσιάσεις – συναυλίες εντός και εκτός του ωδείου), κάνοντας μάλιστα πολλές φορές με ευχάριστο τρόπο, πράγματα που οι άλλοι (γονείς, συγγενείς, φίλοι) δεν έχουν κάνει ποτέ (π.χ. δεν έχουν βγει όλοι σε σκηνή για να παίξουν μπροστά σε κοινό ένα μουσικό κομμάτι).

Υπάρχουν γονείς που θεωρούν ότι ένα παιδί με αναπηρία δεν έχει νόημα να μάθει μουσική. Τι θα τους λέγατε;

Στους συγκεκριμένους γονείς θα έλεγα να δοκιμάσουν να διαθέσουν λίγες ώρες, π.χ. ένα Σάββατο πρωί, σε ένα ωδείο με εξειδικευμένους ανθρώπους για μία σεζόν. Μπορεί και να εκπλαγούν.

Πόσο σημαντικό είναι για ένα παιδί με αναπηρία να αισθανθεί ότι δεν βρίσκεται στο περιθώριο, αλλά ότι μπορεί να συμμετέχει, να δημιουργεί, να μαθαίνει και να παρουσιάζει αυτό που μπορεί να κάνει;

Δεν υπάρχουν όρια στο τι μπορεί να νιώσει, να μάθει, να καταφέρει κάποιος μαθαίνοντας μουσική. Σίγουρα, όμως, με τη μουσική δεν είσαι ποτέ μόνος

Διαβάστε ακόμη

SHOWBIZ

Γιώργος Μαζωνάκης: Αυτό είναι το εντυπωσιακό σπίτι που έμενε στη Βούλα – Δείτε το εσωτερικό του

Ο Γιώργος Μαζωνάκης έμενε σε ένα υπέροχο σπίτι στη Βούλα. Ο αείμνηστος τραγουδιστής λάτρευε τη θάλασσα γι’αυτό και ήθελε να μένει κοντά της καθώς…