Είναι μία από τις τελευταίες σπουδαίες κυρίες του ελληνικού πενταγράμμου, που άφησε εποχή σε νυχτερινά κέντρα τα οποία έγραψαν ιστορία. Η Ελένη Ροδά είναι το «μαγκάκι» του ελληνικού πενταγράμμου, με ψυχή μικρού παιδιού. Οι νεότερες γενιές ίσως δεν τη γνωρίζουν ως όνομα, αλλά μόλις σιγοτραγουδήσεις «Το πλαστό το πασαπόρτι» αμέσως όλοι υποκλίνονται στη φωνή της.
Από τον Νίκο Νικόλιζα
Παρότι οι υπόλοιπες καλλιτέχνιδες της γενιάς της έχουν σταματήσει, εκείνη φέτος επέλεξε όχι μόνο να τραγουδήσει κάθε Δευτέρα στη Μεταξού, αλλά και να παίξει στη θεατρική παράσταση «Τα κόκκινα φανάρια», στη «Σκηνή Brecht».
Σήμερα, σε ένα από τα καλλιτεχνικά της διαλείμματα, ανοίγει την καρδιά της και μιλά για άγνωστα περιστατικά μιας μυθικής εποχής, στην οποία, μαζί με άλλους, ήταν και εκείνη πρωταγωνίστρια: για το μπούλινγκ που της έκανε κάθε βράδυ πάνω στην πίστα η Βίκυ Μοσχολιού, για τα παράπονα που της είχε εκμυστηρευτεί η Αλίκη για τον Κώστα Σπυρόπουλο, για τον Ωνάση και την πρόσκληση μαζί με τον Γιάννη Πουλόπουλο στον Σκορπιό, αλλά και για το πώς ο Μάνος Λοΐζος τής πρότεινε να ερμηνεύσει το μεγάλο του τραγούδι, «Το πλαστό το πασαπόρτι».
Ελένη Ροδά: Ενα όνομα, μια ιστορία και από τις τελευταίες μεγάλες φωνές! Η τελευταία των μοϊκανών (γέλια)! Τα παιδικά σου χρόνια ήταν δύσκολα στη Λάρισα.
Κυρίως μεγάλωσα με τη μάνα μου στα χωριά της Θεσσαλίας, καθώς ήταν δασκάλα. Μέχρι έξι ετών με έπαιρνε μαζί της, μετά ξεκίνησα το σχολείο στη Λάρισα, όπου έμενα σε κάτι θείες της.
Και ενώ μιλάς για τη μητέρα σου στις συνεντεύξεις, δεν βρήκα πολλά στοιχεία για τον πατέρα σου…
Ας τα πιάσουμε από την αρχή. Ο παππούς μου ήταν παπάς. Τον σκότωσαν οι Γερμανοί μαζί με τον γιο του για αντιστασιακή δράση. Μάλιστα, πριν μπεις στη Λαμία, είναι ένα μνημείο αφιερωμένο σε εκείνον. Ο πατέρας μου από παιδί ήθελε να γίνει πιλότος. Σπούδασε λοιπόν κανονικά και, όταν ήταν να πάει στην Αμερική, τον κατέβασαν από το αεροπλάνο, γιατί είχε ξάδερφο τον περίφημο Ευταξία. Και τότε ο πατέρας μου θύμωσε, μπήκε στη Σχολή Ενωμοταρχών και έγινε χωροφύλακας. Οταν τον μετέθεσαν στη Θεσσαλία γνώρισε τη μάνα μου, παντρεύτηκαν και, μόλις είδε να σκοτώνουν τον πατέρα του, αποφάσισε να φύγει από τη Χωροφυλακή και πήγε στο αντάρτικο και βρέθηκε αυτοεξόριστος στη Χίο. Εκεί έμεινε τρία χρόνια, μέχρι να ησυχάσουν τα πράγματα, και επέστρεψε. Είχα ήδη μεγαλώσει εγώ μέχρι να σμίξει ξανά η οικογένεια. Η δε μάνα μου, ως δασκάλα, είχε μαθητή τον Λαζόπουλο, ενώ στην ίδια γειτονιά μέναμε με τον πατέρα του Λιάγκα, όπου παίζαμε και σκοτωνόμασταν στο ξύλο.
Σε επηρέασε στη διαμόρφωση του χαρακτήρα σου το γεγονός ότι ο μπαμπάς σου ήταν στο αντάρτικο;
Η αλήθεια είναι ότι τον πατέρα μου τον τρέμαμε. Ομως, εγώ ήμουν τελείως ανεξάρτητος χαρακτήρας – δεν καταλάβαινα τίποτα! Μόνο όταν επέστρεψε ο πατέρας μου «μαζευτήκαμε» κάπως εμείς τα παιδιά. Γιατί ήμασταν ατίθασα! Ημουν «ο αλήτης» στις παρέες – έπαιζα μέχρι και ποδόσφαιρο με τα αγόρια!
Και πώς ξέφυγες από τα δίχτυα του μπαμπά και της μαμάς;
Εφυγα για να σπουδάσω φιλόλογος. Εδωσα εξετάσεις, αλλά δεν πήγα ποτέ να δω αν πέρασα, γιατί γράφτηκα αμέσως στη δραματική σχολή. Βλέπεις, τότε είχα μεγάλη καψούρα με τον Αλεξανδράκη, που ήταν ο γόης της εποχής. Ηθελα να παίξω μαζί του πάση θυσία και να γίνω ηθοποιός. Τότε, στη Λάρισα, ο Γκουσγκούνης, που ήταν δύο αδέρφια, είχε φωτογραφείο. Επαιζε ως κομπάρσος, και εμείς, νεαρές κοπέλες, τον βλέπαμε σαν κάτι το ανώτερο επειδή εμφανιζόταν στις ταινίες. Πηγαίνω στον αδερφό του, παίρνω τη διεύθυνσή του στην Αθήνα, πηγαίνω στο σπίτι όπου έμενε στον Αγιο Παντελεήμονα, χτυπάω την πόρτα, βγαίνει ένας ψηλός φίλος του και, μόλις του λέω τι θέλω, μου λέει: «Θα έρθεις να σε πάω στη Δραματική Σχολή του Σταυρόπουλου». Γράφομαι στη σχολή και έχω καθηγητή τον σκηνοθέτη Ντίνο Δημόπουλο, ο οποίος με βάζει να παίξω στην ταινία του «Αστέρω», μαζί με τη Βουγιουκλάκη. Γυρίσματα κάναμε σε κάτι βρύσες όπου έτρεχαν τότε νερά, στον Υμηττό.
Η Αλίκη ήταν καλός χαρακτήρας;
Στην ταινία δεν βρεθήκαμε καθόλου. Καθεμιά είχε τα γυρίσματά της και εκείνη είχε ήδη αρχίσει να γίνεται αστέρι. Ομως, μετά γίναμε πολύ καλές φίλες. Κάθε δύο μέρες μού ζητούσε να της κάνω πίτες με ανοιγμένο φύλλο στα χέρια. Καλούσε όλους τους διανοουμένους της εποχής. Ηταν τότε με τον Μπότση της «Απογευματινής». Κάθε τόσο, με έπαιρνε τηλέφωνο. «Ελένη, ξέρεις τι θέλω…» μου έλεγε και άνοιγα φύλλο.
Ωφελήθηκες από την Αλίκη;
Οχι, όχι. Μάλιστα, με καλούσε στα γλέντια που έκανε, και εγώ, επειδή δούλευα συνέχεια, δεν μπορούσα να πηγαίνω. Πήγαινα απλά για καφέ άλλες ώρες στο σπίτι της. Μια φορά θυμάμαι, στο καμαρίνι της, μου είπε τα παράπονά της γενικά.
Για τη ζωή της σου έκανε παράπονα ή για τον Παπαμιχαήλ;
Για τον Παπαμιχαήλ καθόλου. Για τους μετέπειτα…
Για τον Σπυρόπουλο;
Ηταν πικραμένη – και σταματάω εδώ…
Πάμε παρακάτω: Τον Νότη Περγιάλη όντως τον ερωτεύτηκες;
Τον ερωτεύτηκα. Δεν έχει σημασία που ήταν πολύ πιο μεγάλος – είχε μια απίστευτη γοητεία. Τότε παίζαμε στο Ηρώδειο με σκηνοθέτη τον Ροντήρη. Γυρίζω το κεφάλι μου και, όπως είναι πίσω μου, κοιταζόμαστε έντονα. Τελειώνει η πρόβα και την επόμενη μέρα έρχεται, μου δίνει ένα κοχυλάκι και μου λέει «ήμουν στη θάλασσα και σε σκεφτόμουν». Μου έκανε τρομερή εντύπωση η πράξη του, κι έτσι τα φτιάξαμε. Δεν θυμάμαι πόσο καιρό ήμασταν μαζί, αλλά ήταν άκρως γοητευτικός. Μετά έφυγα για το εξωτερικό. Ημουν, βλέπεις, ερωτευμένη με τον Μάρλον Μπράντο, που έβλεπα στις ταινίες…
Γενικά, ήσουν λίγο στον κόσμο σου…
Ποτέ δεν έκανα κάτι για το συμφέρον μου!
Εδώ δεν πήρες χρήματα ούτε για το τραγούδι που ερμήνευσες στην ταινία «Ευδοκία»…
Από καμιά ταινία δεν έχω πάρει χρήματα. Ντουμπλάρισα στην «Ευδοκία» μια κοπέλα, και επειδή πίστευα ότι έπρεπε να προσφέρω στην τέχνη δεν πήρα τα χρήματα που μου είχαν βγάλει. Με έπαιρναν για διάφορους ρόλους, και στη μέση της ταινίας έφευγα. Δεν χαριζόμουν σε κανέναν. Κάποτε μου έδωσαν έναν ρόλο σε οιδιπόδειο σύμπλεγμα. Τους είπα: «Βγάλτε τη συγκεκριμένη σκηνή και θα παίξω». Δεν την έβγαλαν και δεν έπαιξα ποτέ στην ταινία. Είχα αρχές από το σπίτι μου, δεν θα τα ποδοπατούσα όλα για έναν ρόλο!
Το «Πασαπόρτι» έρχεται αμέσως μετά.
Ο Λοΐζος με ήξερε από τις μπουάτ της Πλάκας. Οταν τελείωνα το πρόγραμμα, με έπαιρνε και με τα πόδια γυρίζαμε όλα τα στενά. Εκεί του ερχόταν η έμπνευση για τα τραγούδια, στα σοκάκια αυτά. Και, κάποια στιγμή, ο Λοΐζος με πήγε στον Αλέξη Δαμιανό, που τότε έφτιαχνε την «Ευδοκία». Μάλιστα, ο Δαμιανός ήταν πολύ απογοητευμένος που δεν έβρισκε μια ηθοποιό ή τραγουδίστρια η οποία να ταίριαζε στην ταινία. Του λέει ο Λοΐζος «να σου φέρω κι εγώ μια δική μου;». Και με πηγαίνει. Και όταν τραγούδησα το κομμάτι, το πέρασα μέσα σε δύο ώρες, χωρίς πρόβες, χωρίς τίποτα.
Δούλεψες με όλα τα ιερά τέρατα της μουσικής, από τον Βαμβακάρη και τον Τσιτσάνη μέχρι τον Πουλόπουλο. Σου έβαλαν τρικλοποδιές, όταν είδαν ότι ανέβαινες;
Εκτός από τη Μοσχολιού, από την οποία τράβηξα πάρα πολλά πάνω στην πίστα, με άλλους δεν είχα προβλήματα. Την εποχή εκείνη δεν είχα πολλά πολλά με τα μπουζουξίδικα. Δούλευα τότε στις συναυλίες του Μίκη Θεοδωράκη. Τελειώνω τις συναυλίες και μου λέει ο Ανδρέας Κουβελογιάννης: «Ελένη, γιατί δεν πας στα μπουζούκια να κονομήσεις;» Και με πάει στον Μιχαηλίδη, που είχε τα Δειλινά. Με βάζει αμέσως να κάνουμε πρόβα και με παίρνουν. Στην πίστα ήμασταν ο Λάκης Καρνέζης, εγώ, ο Κόκοτας, η Μοσχολιού, ο Ξανθόπουλος, ο Κανακάρης, η Λευκή Παππά και ο Καμπουρίδης. Πρώτη φορά στα μπουζούκια εγώ, από τις 10 στην πίστα, καθισμένη σε μια καρέκλα, κάποια στιγμή έπρεπε να πάω και τουαλέτα ύστερα από ώρες. Μόλις με έβλεπε η Μοσχολιού να σηκώνομαι έλεγε στο μικρόφωνο: «Εϊ, εσύ, τσίσα; Τσίσα πάλι;» Κάθε βράδυ γινόταν το ίδιο.
Κάποτε μάλιστα ο Βαγγέλη Σειληνός, που με λάτρευε από το θέατρο, βούτηξε ένα μπουκάλι για να της το πετάξει. Είχε νευριάσει πολύ. Αλλη φορά, ένας επιχειρηματίας μού πέταξε ένα κατοστάρικο στην πίστα, ως ένδειξη ευγνωμοσύνης. Εγώ ούτε που το άγγιξα από την ντροπή μου. Υστερα από λίγη ώρα σκύβει η Μοσχολιού, το παίρνει, λέει δυνατά «ντρέπεσαι να το πάρεις;» και το δίνει στην ορχήστρα. Τρελάθηκα και παράλληλα στενοχωρήθηκα έτσι όπως με αντιμετώπισε. Κάποτε ήρθε ο Λαμπρόπουλος της Columbia να μας δει. Μου ζήτησε να πάω στο τραπέζι του, πάω και η Μοσχολιού λέει από το μικρόφωνο, απευθυνόμενη σε αυτόν: «Κουμπάρεεε, θα φας καλά απόψε». Είχα πολλά τέτοια άσχημα περιστατικά με τη Βίκυ. Μου έκανε συνεχώς μπούλινγκ. Ακόμα και στη Νεράιδα τα ίδια τράβηξα, αν και η Παμέλα δεν σήκωνε πολλά πολλά. Μετά με τη Βίκυ γίναμε φίλες!
Ποιος άλλος σταρ εκείνη την εποχή σού έκανε εντύπωση;
Ο Κόκοτας. Μόλις είχε βγάλει το τραγούδι «Ονειρο απατηλό». Ολα τα τραπέζια τα πετούσαν στην πίστα! Μιλάμε για μεγάλη λατρεία!
Ισως γι’ αυτό τον λάτρευε και ο Ωνάσης.
Ο Αρίστος λάτρευε τον Ζαμπέτα. Αυτά τα υπερβολικά που ακούω για τον Κόκοτα, ο οποίος πήγαινε στον Σκορπιό, δεν ισχύουν. Ο Ωνάσης λάτρευε τον Πουλόπουλο. Μας είχε καλέσει, μάλιστα, μια φορά να πάμε μαζί. Ο Πουλόπουλος πήγαινε τακτικά. Εμένα δεν με άφησε η Παμέλα να πάω τότε, γιατί τραγουδούσα στο κέντρο της. Ολα τα άλλα που έχουν βγει είναι παραμύθια της Χαλιμάς! Ο Ωνάσης ήταν πολύ σοβαρός άνθρωπος. Οταν ερχόταν στο κέντρο όπου ήμουν με τον Ζαμπέτα, με ανέβαζε πάνω στο τραπέζι να τραγουδάω στον Αρίστο, αν και εγώ δεν ήμουν αυτής της φάσης – ήμουν πολύ σοβαρή!
Εχεις απωθημένα από τη ζωή;
Απωθημένα έχω, επειδή έχω καλή ψυχή και με κορόιδεψαν πολλές φορές. Ακόμα και τότε που ήμουν παντρεμένη με τον Ανδρέα Καραντάνη (ένα σπουδαίο παιδί, υπέροχος άνθρωπος), τα έκαναν έτσι και μας πήραν με δόλιο τρόπο δύο σπίτια στο Κολωνάκι. Αλλιώς θα τα είχα για το παιδί μου!
Η σχέση σου με τον γιο σου πώς είναι;
Υπέροχη. Εχει τον χαρακτήρα του μπαμπά του, που ήταν ένας άγγελος!