Από τον
Γιάννη Αρμουτίδη
Σε μια συγκλονιστική συνέντευξη ζωής προς την «Espresso», η καλλονή του ελληνικού κινηματογράφου και του θεάτρου Ρίκα Διαλυνά οριοθετεί πρώτη φορά δημόσια τη διαδρομή της μέσα στον χρόνο.
Η γυναίκα που υπήρξε -και παραμένει- μία από τις πιο εντυπωσιακές και όμορφες παρουσίες του ελληνικού και του παγκόσμιου καλλιτεχνικού χώρου μιλά με σπάνια ειλικρίνεια και διαύγεια για τη ζωή της. Αποκαλύπτει πρώτη φορά την ηλικία της, εξηγεί γιατί αποφάσισε να πουλήσει το ιστορικό σπίτι της στο Πόρτο Υδρα και συγκλονίζει με τον τρόπο που προσεγγίζει τον θάνατο, μιλώντας γι’ αυτόν με χιούμορ, γαλήνη και φιλοσοφική αποδοχή. Παράλληλα αναφέρεται στο πώς θα περάσει το φετινό Πάσχα, επιλέγοντας την απλότητα της οικογενειακής θαλπωρής, μακριά από τις κοσμικές ημέρες που σημάδεψαν το παρελθόν της
Πριν από το Πάσχα και είστε σε διαδικασία πώλησης ενός ακινήτου που σημαδεύει τη ζωή σας!
Πουλάω το σπίτι μου στο Πόρτο Υδρα, διότι τώρα πια δεν υπάρχει περίπτωση να πάμε ούτε εγώ ούτε η οικογένειά μου. Εννοώ η κόρη μου, με τον άντρα της και τον εγγονό μου. Οπότε, αν αφήσω έτσι το σπίτι, θα καταστραφεί. Διότι είναι μπροστά στη θάλασσα και είναι πραγματικά αμαρτία. Ετσι λοιπόν αποφάσισα να το πουλήσω, ώστε τουλάχιστον να το σώσω. Αυτός είναι ο μόνος λόγος. Και αφού εγώ πλέον δεν πρόκειται να ξαναπάω, το μόνο που μένει είναι να το πάρει κάποιος άλλος και να το αγαπήσει όσο το αγάπησα εγώ.
Για ποιο λόγο δεν μπορείτε να ξαναπάτε σ’ αυτό το σπίτι;
Διότι λόγω ηλικίας, είμαι 95 ετών, δεν μπορώ να κάνω αυτά τα ταξίδια (σ.σ.: πρώτη φορά αποκαλύπτει δημόσια την ηλικία της). Είμαι πλέον στην Κρήτη και δεν είναι και τόσο εύκολο να ταξιδεύω, δεν είμαι πλέον 20 χρόνων.
Κυρία Διαλυνά, με αιφνιδιάζετε. Πρώτη φορά αναφέρεστε στην ηλικία σας…
Ποτέ δεν την έκρυψα. Απλώς δεν θέλω να την ακούω και γι’ αυτό δεν τη λέω.
Επανερχόμαστε όμως στην πώληση του υπέροχου σπιτιού σας στο Πόρτο Υδρα. Εως πρότινος πηγαίνατε στο σπίτι αυτό…
Μέχρι πριν από δύο χρόνια πήγαινα. Αλλά τώρα έχουν αλλάξει τα πράγματα και δεν μπορώ να ταξιδέψω εύκολα μόνη μου πλέον. Πριν ήμουν τελείως ανεξάρτητη. Και πήγαινα όπου ήθελα κι αυτό ήταν δώρο Θεού. Διότι άλλοι δεν καταφέρνουν τίποτα από μία ηλικία και έπειτα. Εγώ ακόμα αντέχω.
Πόσο μεγάλο είναι το σπίτι στο Πόρτο Υδρα και πού ακριβώς βρίσκεται;
Είναι το πρώτο σπίτι του συγκροτήματος, ακριβώς μπροστά στη θάλασσα. Το πιο προνομιακό από όλα τα σπίτια του συγκροτήματος, που πρέπει να είναι περίπου 30. Ουσιαστικά πρόκειται για δύο σπίτια ανεξάρτητα, τα οποία ενώνονται μεταξύ τους. Το πρώτο σπίτι έχει είσοδο από μπροστά, ενώ το δεύτερο έχει είσοδο από πίσω. Τα τελευταία χρόνια το νοίκιαζα ως ανεξάρτητο. Πλέον όμως δεν έχει νόημα ούτε η ενοικίαση. Αφού δεν πρόκειται να ξαναπάω. Εκείνες οι εποχές έφυγαν ανεπιστρεπτί ως πανέμορφες, χαραγμένες στη μνήμη μου με στιγμές που δεν θα ξανάρθουν.
Πότε αγοράσατε το σπίτι αυτό;
Το αγόρασα από τα θεμέλιά του, μόλις φτιάχτηκε, το 1956. Ημουν η πρώτη που είχα αγοράσει εκεί και ήταν πάρα πολύ ακριβό. Από τις πιο ακριβές αγορές που είχαν γίνει στην Ελλάδα. Και επιπλέον ανήκε στις πιο πολυτελείς κατοικίες της χώρας. Τότε ήταν ένας χώρος με εξαιρετικά σημαντικούς ανθρώπους και προσωπικότητες. Επιφανείς, σπουδαίους, μορφωμένους, διανοούμενους και ανθρώπους με αξία. Που δεν ήταν νεαροί, αλλά βρισκόταν σε μια όμορφη ηλικία. Σήμερα όλοι αυτοί έχουν πεθάνει. Συνεπώς το υπέροχο αυτό σπίτι στο Πόρτο Υδρα, που ήταν γεμάτο ζωή και στιγμές από τις εποχές εκείνες, σήμερα για μένα είναι άδειο και δεν αντιπροσωπεύει τίποτα. Και αφού δεν μπορούν να συνεχιστούν οι όμορφες στιγμές, δεν υπάρχει λόγος να το κρατώ. Γι’ αυτό και το πουλάω 1.000.000 ευρώ, αυτή είναι η αξία του. Βεβαίως είναι απολύτως συζητήσιμη, διότι με ενδιαφέρει να το αγοράσουν άνθρωποι που θα το αγαπήσουν.
Ποιοι έχουν επισκεφτεί αυτό το υπέροχο σπίτι στο Πόρτο Υδρα;
Πάρα πολλοί φίλοι μου από το θέατρο και τον κινηματογράφο, αλλά και σπουδαία πρόσωπα από όλο τον κόσμο. Από τον αγαπημένο μου Λάμπρο Κωσταντάρα και όλο τον θίασο των παραστάσεων που έπαιζα, μέχρι τους παραγωγούς της «Δυναστείας» και την Τζόαν Κόλινς.
Πόσο συχνά πηγαίνατε στο Πόρτο Υδρα;
Στα πρώτα χρόνια που το αγόρασα πήγαινα πάρα πολύ συχνά. Διότι ήταν μπροστά στη θάλασσα και φιλοξενούσα πάρα πολλούς φίλους μου.
«Επρεπε να έχω φύγει προ πολλού!»
Κυρία Διαλυνά, πού σας συναντάμε σήμερα;
Στο Ηράκλειο της Κρήτης. Στο υπέροχο σπίτι μου μπροστά στο κάστρο.
Παρότι είναι στο πρόγραμμά σας να μετακομίσετε;
Μένω ακόμα στο σπίτι μου, ένα κουκλόσπιτο. Και δεν έχουμε μετακομίσει. Δεδομένου ότι η κόρη μου μένει στο διαμέρισμα πάνω από το δικό μου, που όμως είναι υπό καθεστώς ενοικίου. Και τώρα που το χρειάζεται ο ιδιοκτήτης του πρέπει η κόρη μου να φύγει. Και μαζί με την κόρη μου πρέπει να μετακομίσω κι εγώ. Συνεπώς, να φύγω από το δικό μου σπίτι, που είναι όμως γεμάτο με τα πράγματά μου, τα βιβλία μου και τις αναμνήσεις μου. Και, δυστυχώς, λόγω όλων αυτών δεν μπορώ να το νοικιάσω, γιατί είναι ένα μικρό καταφύγιο που χωράει ίσα ίσα ένα πρόσωπο. Εμένα. Οσο για τους πίνακές μου, που είναι περίπου 30, βρίσκονται αποθηκευμένοι στην αποθήκη του εγγονού μου. Ισως όταν φύγω από τη ζωή να κάνει μια έκθεση προς τιμήν μου, γιατί τώρα δεν είμαι σε κατάσταση να διοργανώσω μια τόσο μεγάλη έκθεση, που έχει τόση φασαρία και κόπο.
Δεν μπορείτε να μιλάτε έτσι. Δεν είστε ακόμα σε ηλικία που μπορείτε να φύγετε…
Πώς δεν είμαι, καλέ; Επρεπε ήδη να έχω φύγει! Ζω κρυφά! (σ.σ.: γελάει.) Διότι στην ηλικία που είμαι, που δεν θέλω να τη λέω… Οχι για κάποιον άλλο λόγο, αλλά για να μην την ακούω! Και παρότι έχω μεγαλώσει πάρα πολύ, και έπρεπε να έχω φύγει προ πολλού, δεν το κουνάω!
Κυρία Διαλυνά, πρώτη φορά μού μιλάτε έτσι. Δεν θέλω να το ακούω…
(σ.σ.: Είναι πάρα πολύ χαρούμενη και γελάει συνεχώς. Αστειεύεται ακόμα και με αυτό το τόσο δυσοίωνο γεγονός, που άλλους τους τρομάζει.) Γιατί να μη σου μιλάω; Αφού τώρα πια έχω δει ότι έχω ξεπεράσει τα όρια! Λοιπόν. Ευχαριστώ τον Θεό γι’ αυτό… Είμαι πάρα πολύ καλά, δεν αισθάνομαι άσχημα, βγαίνω έξω, περπατάω, έχω τα μυαλά μου στο κεφάλι μου! Οταν ήμουν πιο νέα, έλεγα: «Θεούλη μου, κάνε με να ζήσω έως 400 χρόνια». Και μετά είπα: «Θεούλη μου, μήπως είμαι απαιτητική; Ας ζήσω 250 χρόνια… (σ.σ.: γελάει) Και τώρα σκέφτομαι μπας και πήρε στα σοβαρά τα λόγια μου ο Θεός και θα με πάρει στα 200 μου χρόνια;
Τελικά διαπιστώνω πως όταν οι άνθρωποι έχουν ζήσει μια τόσο χορτάτη ζωή, δεν φοβούνται τίποτα!
Αυτό είναι γεγονός. Διότι δεν υπάρχει τίποτα που να μην έχω ζήσει. Και ευχαριστώ τον Θεό που έχω ζήσει πολύ ωραία, με ωραίους ανθρώπους κι όχι άσχετα πράγματα και ψεύτικα. Εζησα μόνο αληθινά και τους ανθρώπους που γνώρισα, τους γνώρισα με αληθινή αγάπη και νομίζω πως είμαι γεμάτη από αυτούς.
Η Αθήνα σάς λείπει;
Καθόλου, μα καθόλου! Η Αθήνα είναι ένα κεφάλαιο που έχει κλείσει για μένα. Αφού δεν έχει μείνει σχεδόν κανένας φίλος μου. Εχουν πεθάνει όλοι. Πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Αυτοί οι φίλοι μόνο μού λείπουν. Ωστόσο είναι πάρα πολύ λίγοι για να με κρατήσουν στην Αθήνα. Αφού αισθάνομαι ασφάλεια μόνο δίπλα στην οικογένειά μου, στην Κρήτη. Στο μέρος όπου έζησα, μεγάλωσα και σήμερα θα περάσω το υπόλοιπο της ζωής μου. Και να σας πω κάτι; Από παιδί το ήξερα ότι έτσι θα εξελιχθεί και θα τελειώσει η ζωή μου. Οπως ακριβώς εξελίσσεται σήμερα. Ηταν μοιραίο να γίνει αυτό! Λες και με περιμένανε…
Δηλαδή έχετε ρίξει μαύρη πέτρα πίσω σας στην Αθήνα;
Βέβαια, βέβαια και είμαι κάθετη σε αυτό.
Πώς περνάτε τη ζωή σας σήμερα;
Ευχαριστώ τον Θεό που με έχει καλά και με τα μυαλά μου στο κεφάλι μου. Δεν έχω χάσει ούτε τη μνήμη μου ούτε τη διάθεσή μου. Και αυτό για μένα είναι το πιο σημαντικό.
Πώς είστε στην υγεία σας;
Περπατάω κανονικότατα, δεν είμαι στο κρεβάτι. Κάνω τις βόλτες μου. Και όταν δεν μπορώ να βγαίνω έξω από το σπίτι μου, κάνω μεγάλους περιπάτους στην ταράτσα που είναι πάνω από το διαμέρισμά μου, που είναι τεράστια και βλέπει όλο το κάστρο του Ηρακλείου.
Η ομορφιά βοηθάει έναν άνθρωπο να είναι ισορροπημένος όσο είστε εσείς σήμερα;
Ποτέ δεν έδωσα σημασία στην εξωτερική μου εμφάνιση, την εμφάνισή μου την πρόσεχα μόνο για τη δουλειά μου. Ποτέ δεν συνειδητοποίησα εάν ήμουν όμορφη ή όχι. Καθόλου.
Πώς είναι δυνατόν; Αφού απ’ όπου περνούσατε γινόταν σεισμός!
Γύρισα όλο τον κόσμο. Ελαβα μέρος σε διαγωνισμούς ομορφιάς. Συναναστράφηκα με τους σπουδαιότερους ανθρώπους και ηθοποιούς από τον παγκόσμιο κινηματογράφο. Αν ήταν κάποια άλλη, θα ήταν ξιπασμένη. Θα τα είχε χάσει. Οπως σας είπα και προηγουμένως, το να είσαι απλός δεν είναι εύκολο. Πρέπει να αποφύγεις τον εγωισμό.
Πώς αισθάνεστε όταν βλέπετε τον εαυτό σας στον καθρέφτη;
Τολμώ και βλέπω τον εαυτό μου στον καθρέφτη. Διαφορετικά δεν θα τολμούσα! Ευτυχώς, δεν έχω κάνει ρυτίδες, το δέρμα μου διατηρείται σε πάρα πολύ καλή κατάσταση. Και δεν έχω αγγίξει ποτέ το πρόσωπό μου με πλαστική χειρουργική. Ισως το χρωστάω στη ζωή που έχω ζήσει. Ημουν πάντα πολύ ήρεμη και πολύ ισορροπημένη.
Πόσο σημαντικός ήταν ο έρωτας στη ζωή σας;
Ημουν από τους ανθρώπους που είναι πάρα πολύ επιλεκτικοί. Δεν είχα άσκοπους έρωτες. Παντρεύτηκα μόνο μία φορά στη ζωή μου, τον Ελληνοαμερικανό Νίκο Παπαδάκο. Ηταν ο πιο ωραίος άντρας που είχα δει και υπήρχε στο Χόλιγουντ, στον κινηματογράφο, στο θέατρο και σ’ όλη τη Γη. Και στη συνέχεια, μετά τον θάνατό του, έζησα για 56 χρόνια με τον Νίκο Χρυσικοπούλο, εως τον θάνατό του. Χωρίς να παντρευτούμε ποτέ, διότι ποτέ δεν είχα πάρει διαζύγιο από τον πρώτο μου άντρα.
Αισθανθήκατε ότι σας αγάπησαν οι άντρες στη ζωή σας;
Νομίζω, ναι.
Εχετε κρατήσει σήμερα κάποια ενθύμια από τις ταινίες σας; Οπως τα ρούχα, τα αξεσουάρ, όλα αυτά τα οποία σας καθόρισαν ως περσόνα στον κινηματογράφο;
Εχω δώσει τα πάντα από τα ρούχα μου στο Σπίτι του ηθοποιού, στην Αννα Φόνσου, για τη δημιουργία του καμαρινιού μου.
Φωτογραφίες όμως έχετε κρατήσει;
Εχω κρατήσει μια βαλίτσα! Θα σας τις δώσω να μου τις κάνετε βιβλίο. Που θα το γράψετε εσείς.
Θα του δώσω τον τίτλο «Η χρονοντίβα». Η γυναίκα που δεν μεγάλωσε μέσα στον χρόνο, αλλά υπήρξε ο ίδιος ο χρόνος!
Αυτό είναι κάτι που μ’ αρέσει πάρα πολύ. Γιατί ποτέ δεν μπερδεύτηκα μέσα στο πλήθος και στις κολακείες. Και ζω στο σήμερα.
Ο χαμός της Μαρινέλλας σάς κόστισε;
Μου κόστισε πολύ, μα πάρα πολύ. Με τη Μαρινέλλα κάναμε παρέα πριν ακόμα γίνει γνωστή. Οταν ακόμα δεν ήταν τίποτα. Και προχθές έβλεπα αυτό ακριβώς στον ύπνο μου. Πως είχαμε συναντηθεί με τη Μαρινέλλα και η Μαρινέλλα τότε ήταν ασήμαντη. Και γι’ αυτό κρατήσαμε πάντα μια άριστη σχέση. Και την τελευταία φορά που πήγαμε στο καμαρίνι της -μαζί με τον σύντροφό μου επί 56 χρόνια, τον Νίκο- δεν με άφηνε από την αγκαλιά της και με έσφιγγε δυνατά για ώρα πολλή.
Η Μαρινέλλα ήταν απλός άνθρωπος. Και πολύ μεγάλη καλλιτέχνιδα. Πάνω στη σκηνή φαινόταν τεράστια, πανύψηλη, ενώ ήταν κοντή. Αυτό το φαινόμενο Μαρινέλλα δεν θα υπάρξει ξανά. Ηταν ένας πάρα πολύ απλός άνθρωπος, αλλά όπως λέει ο Καζαντζάκης απλό δεν θα πει και εύκολο. Το να είσαι απλός δεν είναι και εύκολο. Για μένα είναι μια τεράστια απώλεια.
Πώς θα περάσατε το Πάσχα;
Το Πάσχα θέλω να το περάσω πάρα πολύ απλά. Τόσο απλά που να μη μου θυμίζει τίποτα από τις πολύ σπουδαίες ημέρες που πέρασα στη ζωή μου. Και είμαι πολύ ευχαριστημένη. Θα φάμε μαζί με την οικογένειά μου. Δηλαδή την κόρη μου και τον άντρα της. Αυτό μού αρκεί.
Θα πάτε στην περιφορά του Επιταφίου ή στην εκκλησία την Ανάσταση;
Ο Επιτάφιος περνάει κάτω από το σπίτι μου, οπότε θα μείνω στο διαμέρισμά μου, κάνοντας τον σταυρό μου. Στην Ανάσταση δεν πηγαίνω εδώ και πολλά πολλά χρόνια. Από τότε που μου έκαψαν τα μαλλιά και πήρε φωτιά το κεφάλι μου. Αλλη μία φορά μού είχε συμβεί το ίδιο, όταν ήμουν πολύ μικρή. Οταν μία κυρία με τη λαμπάδα της μου πυρπόλησε τα μαλλιά και καιγόμουν ζωντανή. Από τότε μου έμεινε παιδικό τραύμα που δεν μπόρεσα ποτέ να το ξεπεράσω. Και είναι και ο λόγος που δεν μπορώ να πηγαίνω στην εκκλησία αυτές τις τόσο μεγάλες ημέρες της χριστιανοσύνης.