Ο Τάσος Χαλκιάς ποτέ δεν μασάει τα λόγια του. Και γιατί, άλλωστε; Τα διαπιστευτήριά του τα έχει δώσει εδώ και χρόνια στο ελληνικό θέατρο, καθώς η πορεία του άρχισε από το Εθνικό Θέατρο.
- Από τη Μαρία Ανδρέου
Ο «δάσκαλος» του θεάτρου μας, που για χρόνια διατηρούσε τη δική του σχολή θεάτρου, υποδύθηκε μεστά και χαρισματικά τον αγωνιστή του 1821 Νικόλαο Σπηλιάδη στην ταινία «Καποδίστριας». Η «Espresso» τον συνάντησε και μίλησε μαζί του για τη μεγάλη επιτυχία του Γιάννη Σμαραγδή, που δεν αρέσει σε πολλούς, καθώς ο Καποδίστριας αγάπησε πολύ την Ελλάδα και την Ορθοδοξία, ενώ δεν υπάρχουν πολλοί ηγέτες να αγάπησαν τόσο πολύ πατρίδα και Χριστό.
Κύριε κ. Χαλκιά, γιατί οι Έλληνες και οι Ελληνίδες επιλέγουν να δουν την ταινία «Καποδίστριας»; Πρόκειται για μεγάλη εμπορική επιτυχία.
Η ταινία «Καποδίστριας» είναι δώρο για τους Νεοέλληνες. Κανένας ηγέτης σύγχρονος δεν συγκρίνεται με τον Ιωάννη Καποδίστρια. Ο Καποδίστριας ήταν ήρωας. Δεν υπάρχει αρχηγός κόμματος ή πρωθυπουργός σαν τον μπαρμπά-Γιάννη. Ετσι έλεγε ο λαός τον Ιωάννη Καποδίστρια. Στην ταινία φαίνεται ξεκάθαρα ότι ο Καποδίστριας δεν έπαιρνε τον μισθό του ως κυβερνήτης. Οσο υπήρχαν ορφανά στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος, φτωχοί άνθρωποι, που δεν είχαν γη να καλλιεργήσουν, σχολεία, νοσοκομεία, ο Καποδίστριας δεν έπαιρνε καμία αμοιβή. Ηταν ταγός. Αρχηγός.
Ο Καποδίστριας αγαπούσε τον τόπο του, όχι την τσέπη του. Και αυτό δεν αρέσει σε πολλούς. Η σύγκριση είναι μοιραία. Γι’ αυτό πολεμούν τα διάφορα κέντρα και το σύστημα την ταινία. Η ταινία μιλάει για τον ελληνικό πολιτισμό, τη φιλοπατρία, την αρχαία ελληνική γραμματεία, την παιδεία και για τον Χριστό και τους αγίους μας. Και δεν τη θέλουν. Αλλά όσο πολεμούν την ταινία τόσο ο κόσμος πάει και κόβει εισιτήριο. Ο ελληνικός λαός δεν είναι χάπατο, έχει ριζωμένες αξίες. Για μένα ο Καποδίστριας, ο εθνάρχης Ελεύθεριος Βενιζέλος αλλά και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος αγάπησαν την Ελλάδα και τους Ελληνες.
Ποια ήταν η σχέση του Καποδίστρια με την Ορθοδοξία;
Η σχέση του Καποδίστρια με την Ορθοδοξία ήταν καίρια. Ο ίδιος θεωρούσε ότι η Παναγία τον έχει σώσει και του είχε χαρίσει τη ζωή. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν ένα αλλόθρησκο κράτος. Οι Ελληνες ήταν χριστιανοί. Αυτή ήταν και η μεγάλη διαφορά τους με τους Οθωμανούς: Η πίστη. Η σχέση του Καποδίστρια με τον Χριστιανισμό ήταν άρρηκτη, γι’ αυτό η πίστη του πειράζει διάφορα κέντρα. Στη συνείδηση του ελληνικού λαού ο Καποδίστριας έζησε ως άγιος. Είναι σύμβολο ο Καποδίστριας, είναι καθαγιασμένος. Γι’ αυτό και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει ζητήσει -δικαίως- την αγιοκατάταξη του. Τι ήθελε ο Καποδίστριας; Αυτό που ήθελε ήταν ένα ανεξάρτητο, ελεύθερο ελληνικό κράτος και έναν τάφο για να ταφεί στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κέρκυρα. Αυτός ο χαρισματικός διπλωμάτης, που έγινε υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας και έμπιστος του τσάρου, έγινε πατέρας για όλους τους Ελληνες. Είχε ένα μικρό γραφείο για κυβερνείο αυτός, που ζούσε στα παλάτια και φορούσε στην Ελλάδα απλά ενδύματα αυτός, που του έβαζαν κάπα και χρυσά μετάλλια. Οι κοτζαμπάσηδες δεν τον ήθελαν για κυβερνήτη και τον θεώρησαν εχθρό. Ηθελαν την περιουσία και τα λεφτά τους πίσω, όσα έδωσαν για την Επανάσταση. Από εκεί ξεκίνησε ο πόλεμος. Ο Καποδίστριας δεν φοβήθηκε τον θάνατο.
Ποιες μορφές υπάρχουν σαν τον Καποδίστρια;
Ο Παπαφλέσσας ήταν μια τέτοια μορφή. Γι’ αυτό και ο Ιμπραήμ τον έστησε όρθιο -αν και νεκρό- μετά τη μάχη για να περάσουν και να τον φιλήσουν όλοι οι πολεμιστές του, ως ένδειξη τιμής και γενναιότητας. Ο Παπαφλέσσας ήξερε ότι θα χάσει τη μάχη και έπεσε ως ήρωας.
Πόσες φορές έχετε δει την ταινία;
Τρεις. Με παίρνουν φίλοι και μου λένε να πάμε να τη δούμε μαζί και μετά να τη συζητήσουμε. Δεν τους χαλάω το χατίρι. Πήγα και είδα την ταινία στο Χαϊδάρι, στου Ρέντη και στην Πανόρμου. Θυμάμαι μια οικογένεια, μπαμπάς, μαμά, γιος και κόρη, με το που με βλέπουν, έτρεξαν να μου πουν μπράβο και συγχαρητήρια. Μου έλεγαν τα παιδιά ότι θα πάνε σπίτι τους για να διαβάσουν για τους ήρωες του 1821, τον Νικόλαο Σπηλιάδη. Δεν τον ήξεραν.
Και όμως, ο ήρωας που υποδύομαι ήταν ο πιο αντικειμενικός ιστορικός. Σπουδαίος αγωνιστής του 1821, μέλος της Φιλικής Εταιρείας, λόγιος, συγγραφέας και δεξί χέρι του Καποδίστρια, πολιτικός με κρίση και ιερή αποστολή, δεν ήθελε τον διχασμό. Δυστυχώς, ο διχασμός είναι το εθνικό μας… σπορ. Ο Καποδίστριας είχε όραμα για την Ελλάδα. Αν είχε ζήσει, θα μιλούσαμε σήμερα για μια άλλη Ελλάδα. Και ο Καποδίστριας ήξερε τον ρόλο των μοναστηριών κατά 400 χρόνια τουρκικού ζυγού. Σ’ αυτά τα «κρυφά σχολειά» οφείλουμε ότι δεν χαθήκαμε ως έθνος.
Πολεμήθηκε ο Σμαραγδής. Δεν το έβαλε κάτω, όμως…
Ο ευπατρίδης Γιάννης Σμαραγδής πέρασε πολύ δύσκολα και στενόχωρα για να συγκεντρώσει χρήματα για την ταινία. Σταματήσαμε αρκετές φορές τα γυρίσματα. Αν δεν υπήρχαν οι Ελληνες της διασποράς, ομογενείς από την Αμερική να δώσουν χρήματα, η ταινία δεν θα είχε ολοκληρωθεί ποτέ. Είμαστε τυχεροί που βρέθηκαν οι χρηματοδότες από το εξωτερικό. Ο Σμαραγδής δεν πήρε φράγκο από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου. Οποια ταινία έχει κάνει ο Σμαραγδής, από τον Ιωάννη Βαρβάκη, που έδωσε κι αυτός όλη την περιουσία του για την Επανάσταση και σε δωρεές για να φτιαχτεί με υποδομές το νέο ελληνικό κράτος, μέχρι τον ζωγράφο Ελ Γκρέκο, τον ποιητή Κωνσταντίνο Καβάφη, τον συγγραφέα Νίκο Καζαντζάκη, δεν έχει πάρει χρήματα από το κράτος.
Ο Σμαραγδής αγαπά πολύ την Ελλάδα. Η ψυχή του είναι η Ελλάδα και η καρδιά του είναι η Ορθοδοξία. Αυτός και ο Μιχάλης Κακογιάννης, που ασχολήθηκε στον κινηματογράφο με την αρχαία ελληνική τραγωδία, αγάπησαν τρελά την Ελλάδα. Μάλλον αυτό η νέα τάξη πραγμάτων δεν μπορεί να τον συγχωρέσει. Θυμάμαι, όταν σταματήσαμε τα γυρίσματα, μας είπε ο Σμαραγδής ότι «δεν ξέρω αν θα σας ξαναφωνάξω». Τότε όλοι τού είπαμε: «Θα μας ξαναφωνάξεις και όπου και να είμαστε, θα έρθουμε». Ξέρετε κάτι; Οταν με ζητούσαν για δουλειά στην τηλεόραση και στο θέατρο, τους έθετα έναν όρο: «Κοιτάξτε, αν μου πει ο Σμαραγδής ότι θα ξεκινήσουν τα γυρίσματα του “Καποδίστρια», γιατί τώρα έχουν “παγώσει”, εγώ θα φύγω ένα διάστημα από τη σειρά ή την παράσταση και θέλω να το ξέρετε.
Ο Καποδίστριας ήταν για μένα προτεραιότητα. Προς τιμήν τους, όλοι μού είπαν «Εντάξει, κύριε Χαλκιά», το δέχτηκαν. Σ’ αυτήν την ταινία βάλανε πολλά εμπόδια. Βγήκανε και είπανε ότι ο Σμαραγδής δεν είχε κάνει ιστορική έρευνα και όμως, ό,τι και να είδατε στην ταινία είναι αλήθεια. Ο Σμαραγδής συγκέντρωσε γύρω του τους καλούς Ελληνες ηθοποιούς. Η μεγαλύτερή του επιτυχία είναι ότι επένδυσε στη μεγάλη θεατρική αξία του Αντώνη Μυριαγκού.
Ο ηθοποιός αυτός όχι μόνο παραπέμπει φυσιογνωμικά στον Καποδίστρια, αλλά και τον απέδωσε μοναδικά. Η θητεία του δίπλα στον σπουδαίο σκηνοθέτη του σωματικού θεάτρου, Θεόδωρου Τερζόπουλου, ήταν μέγα προσόν. Ο Αντώνης είναι ένας ηθοποιός χαμηλών τόνων με μεγάλο ταλέντο, που ξέρει από βιωματικό θέατρο, γιατί φοίτησε δίπλα στον τεράστιο Ελληνα σκηνοθέτη Θεόδωρο Τερζόπουλο. Αλλος μπροστάρης και αυτός. Ταγός.