Η αγωνία για τον παραγωγό του που βρίσκεται στα καταφύγια και οι εφιαλτικές αναμνήσεις από το αιματοκύλισμα της Χαμάς το 2023
Από τη Μαρία Ανδρέου
Ο τραγουδιστής Χρήστος Βάμος, που έχει ζήσει χρόνια στο Τελ Αβίβ τραγουδώντας στα μεγαλύτερα θέατρα του Ισραήλ, χωρητικότητας 4.000 ατόμων, με την παράσταση «Ζορμπάς», την ώρα που η Μέση Ανατολή φλέγεται, μας αποκαλύπτει τη δική του εμπειρία από τον πόλεμο Ισραήλ, Χαμάς, Χεζμπολάχ, φέρνοντας ξανά στο μυαλό του τις εικόνες με τις εκρήξεις που έκαναν τη γη να τρέμει και εκείνον να είναι πεσμένος στην άσφαλτο!
Χρήστο, πόσα χρόνια έζησες και δούλεψες στο Ισραήλ;
Από το 2021 μέχρι το 2024 ζούσα μόνιμα στο Ισραήλ και από το 2025 και μέχρι σήμερα πηγαινοέρχομαι στο Τελ Αβίβ. Αυτές τις ημέρες που ξέσπασε ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ, Αμερικής και Ιράν ήταν να πάω να υπογράψω ένα συμβόλαιο με τον παραγωγό μου στο Ισραήλ για μια σειρά συναυλιών, ένα συνολικό αφιέρωμα στα τραγούδια του Γιώργου Νταλάρα. Στο Ισραήλ είμαι αγαπητός, πλέον και δημοφιλής, καθώς η παράσταση – συναυλία μου πάνω στον «Ζορμπά» του Νίκου Καζαντζάκη με τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη ήταν sold out και δη στο μεγάλο θέατρο των Ιεροσολύμων, που έχει χωρητικότητα 4.000 ατόμων, και δεν έπεφτε καρφίτσα. Με τον «Ζορμπά» πήγαμε σε επτά μεγάλες πόλεις στο Ισραήλ και γεμίσαμε μεγάλα θέατρα. Ήταν μεγάλη τιμή για την Ελλάδα.
Η πτήση μου, λοιπόν, στο Τελ Αβίβ ακυρώθηκε λόγω πολέμου. Το ζήτημα όμως δεν είναι το δικό μου πρόγραμμα. Αυτή τη στιγμή ανησυχώ πολύ για τον παραγωγό μου, τον Γιέλι Σιτρούκ, και την οικογένειά του, ο οποίος έχει σταθεί σε εμένα ως αδελφός και μου έφτιαξε όλη την καριέρα μου στο Ισραήλ. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται με τη γυναίκα του και τα παιδιά του σε καταφύγιο. Έχουν φύγει από την πρωτεύουσα και έχουν πάει σε ένα εξοχικό που έχουν κοντά στο Τελ Αβίβ, στην περιοχή Μπατ Γιαμ, και έχουν και εκεί το δικό τους καταφύγιο.
Έχεις επικοινωνήσει μαζί του;
Ναι. Και, όπως μου λέει, αυτή τη φορά φοβούνται πιο πολύ από όλες τις άλλες, γιατί υπάρχει μεγάλη κινητοποίηση στην περιοχή, έχει πάει εκεί ο μισός στόλος της Αμερικής. Η αγωνία αυξάνεται κάθε μέρα, γιατί ο πόλεμος αυτός δεν ξέρουμε αν θα κρατήσει πέντε εβδομάδες, όπως λέει ο Τραμπ. Φοβούνται, όταν τελειώσουν τα πολεμοφόδια των Ιρανών, μήπως συνδράμουν οι Κινέζοι, οι Ρώσοι ή με κάποιο τρόπο βρουν βόμβες, όπως και οι Ουκρανοί. Φοβούνται, με λίγα λόγια, μην ανάψει η σπίθα για έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ξέρετε, στο Ισραήλ, και το έχω ζήσει κι εγώ αυτό, ο κόσμος έχει μοιραστεί. Άλλοι στηρίζουν τον Νετανιάχου, άλλοι όχι, και έχω ζήσει μεγάλες διαδηλώσεις και από τις δύο πλευρές στο κέντρο του Ισραήλ.
Έχει ακυρωθεί ξανά πρόγραμμα συναυλιών σου;
Ναι. Όταν έγινε η μεγάλη σφαγή των νέων Ισραηλινών από τη Χαμάς, τον Οκτώβριο του 2023, στο Νόβα Μιούζικ Φεστιβάλ, στο νότιο Ισραήλ. Τότε είχαμε συζητήσει με τον παραγωγό μου σχετικά με ένα μεγάλο μουσικό project με τίτλο «Η μουσική των θεών», με παραδοσιακά τραγούδια, νησιώτικα, ρεμπέτικα, δημοτικά από όλη την Ελλάδα. Όταν έγινε αυτή η σφαγή και όσα επακολούθησαν, όμηροι, πόλεμος και μετά η ισοπέδωση της Γάζας, της Παλαιστίνης, είπα στον Γιέλι ότι δεν μπορώ να υποστηρίξω αυτό το πρόγραμμα χαράς.
Μιλάς και με τους Αγιοταφίτες μοναχούς στα Ιεροσόλυμα; Τι σου λένε;
Βεβαίως. Όταν έμενα μόνιμα στο Ισραήλ, πήγαινα κάθε μέρα στον Πανάγιο Τάφο. Έχω δει πολλά θαύματα να συμβαίνουν εκεί, στο σημείο της αποκαθήλωσης όπου μυροβλύζει ο βράχος. Εκεί εναποτέθηκε το Ιερό Σώμα του Κυρίου μας μετά τη Σταύρωση. Ανησυχώ πολύ για τον πατέρα Ιάσονα. Διακονεί στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, στη Γιάφα. Είναι ένας φωτεινός ιερέας και κάνει σπουδαίο πνευματικό έργο. Εκείνος μου λέει να μην ανησυχώ, γιατί ο Θεός δεν μας θέλει φοβισμένους και να κάνουμε προσευχή για ενδυνάμωση.
Σου έχει τύχει να ακούσεις σειρήνες και να είσαι στον δρόμο;
Ναι. Και δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Γιατί όταν χτυπάνε οι σειρήνες, έχεις πέντε λεπτά για να κατέβεις στο καταφύγιο της πολυκατοικίας όπου μένεις ή για να πας στο πιο κοντινό καταφύγιο. Για τους Ισραηλινούς είναι πλέον ένας τρόπος ζωής τα καταφύγια. Οι ρουκέτες, οι σειρήνες, οι εκρήξεις, οι βόμβες, τα drones. Το να μείνεις στο καταφύγιο του σπιτιού σου, όπου ανανεώνεις τα βαρέλια με νερό, τα ράφια με τις κονσέρβες και τα αναψυκτικά, είναι κάτι που αντέχεται. Το να μείνεις για μέρες σε καταφύγιο της γειτονιάς με άλλους ανθρώπους και να μοιράζεσαι έναν στενό χώρο, χωρίς τουαλέτες, είναι αβάσταχτο. Για να σε πιάσει ο ύπνος, ξέχασέ το. Εκεί, μόνο αν εξαντληθείς από την κούραση, αν και η αδρεναλίνη δεν σε αφήνει να κοιμηθείς ούτε ένα λεπτό. Στα καταφύγια μπορεί να είσαι και δύο μέρες άυπνος από το άγχος.
Πολλοί άνθρωποι στο Ισραήλ πάνε σε ψυχολόγους, παίρνουν ηρεμιστικά χαπάκια, γιατί ο πόλεμος, κακά τα ψέματα, δεν παλεύεται. Θυμάμαι, λοιπόν, να χτυπάει η σειρήνα, να είμαι στον δρόμο, να πέφτω στον δρόμο με το κεφάλι κάτω, μπρούμυτα, γιατί έτσι είναι η οδηγία, να γίνομαι ένα με τον δρόμο και γύρω μου να ακούω εκρήξεις. Με το που είδα ότι σταματούν, έτρεξα σε ένα μαγαζί ρούχων και πήγα με τους άλλους πελάτες στο καταφύγιο. Μου έχει τύχει να τρώω σε εστιατόριο και να μπω στο καταφύγιο του εστιατορίου, μου έχει τύχει να τραγουδάω σε γάμο ως βασικός τραγουδιστής και να μπούμε στο καταφύγιο του κέντρου όλοι μας, νύφη, γαμπρός, συγγενείς και καλεσμένοι.
Πολύ δύσκολες συνθήκες. Τι σου λένε οι φίλοι σου αυτή τη στιγμή;
Η φίλη μου η Αριέλ, νοσοκόμα σε κλινική γνωστού ιατρού, δεν μπορεί να πάει στη δουλειά της, καθώς οι εκρήξεις από ρουκέτες είναι αλλεπάλληλες. Μένει στο καταφύγιο μαζί με άλλους ενοίκους της πολυκατοικίας της. Μου λέει έχουν τρόφιμα στο καταφύγιο για τρεις εβδομάδες. Η Αριέλ είναι Εβραία στο θρήσκευμα, με καταγωγή από τη Λάρισα.
Αυτές τις ημέρες προσπαθώ να επικοινωνήσω με τους μουσικούς της ορχήστρας μου. Ξέρω ότι κάποιοι πλέον θέλουν να φύγουν από το Ισραήλ, να μείνουν μόνιμα στην Ελλάδα ή την Ιταλία. Τώρα δεν μπορούν να φύγουν, είναι εγκλωβισμένοι. Ξέρετε, μπορεί να σου λέει η κυβέρνηση «να μας έχετε εμπιστοσύνη», αλλά ο πόλεμος είναι απρόβλεπτος.
Τι δεν θα ξεχάσεις από τη διαμονή σου στο Ισραήλ;
Τη βάφτισή μου στον Ιορδάνη ποταμό. Ήταν μια συμβολική κίνηση, αλλά με νόημα. Σηματοδότησε αυτή η βάφτιση μια νέα αρχή για μένα. Μετά πήγα στη Γεθσημανή και εκεί μυροβλύζει ο βράχος όπου προσευχήθηκε ο Κύριός μας πριν από την προδοσία του Ιούδα, τη σύλληψη, τη δίκη, τα μαρτύρια και τη Σταύρωση. Όσοι Έλληνες έρχονταν στα Ιεροσόλυμα, θα τους κατέβαζα με το αυτοκίνητό μου στον Πανάγιο Τάφο και θα τους φιλοξενούσα για να κάνουν το ευλογημένο προσκύνημά τους.
Υπάρχει ακόμη φανατισμός και καμικάζι στο Ισραήλ. Σου έχει συμβεί να δεις αυτή την τυφλή βία… live;
Ναι. Και μάλιστα τις πρώτες ημέρες της διαμονής μου. Κατέβηκα από το σπίτι μου και είδα να φεύγει ένα ζευγάρι Ιταλών από το διπλανό ξενοδοχείο. Πέφτει, λοιπόν, ένα αυτοκίνητο πάνω τους και αρχικά τραυματίζει τον άνδρα. Μόλις τον βλέπει να κινείται, επιχειρεί ξανά για να τον σκοτώσει, αλλά ένας αστυνομικός, που βλέπει τι συμβαίνει, του ρίχνει με το όπλο στο αυτοκίνητο. Τον πιάνουν, τον ακινητοποιούν και βλέπουν ότι είναι ο σεκιούριτι του σχολείου όπου πήγαιναν Εβραίοι, χριστιανοί, μουσουλμάνοι. Ο σεκιούριτι του σχολείου ήταν μουσουλμάνος και ζούσε μόνιμα στο Ισραήλ. Ήταν πολύ άγρια σκηνή. Ένα χτύπημα μίσους, λόγω διαφορετικής θρησκείας.
Την αγαπάς αυτή τη χώρα;
Ναι. Οι Ισραηλίτες αγαπάνε την Ελλάδα, τον ελληνικό πολιτισμό, τα ελληνικά τραγούδια και τους Έλληνες τραγουδιστές, και την ελληνική κουζίνα. Ξεκίνησα να κατεβαίνω στο Ισραήλ με την Άντζελα Δημητρίου, τον Δημήτρη Κοντολάζο και μετά ήρθαν και οι μεγάλες συνεργασίες για μένα, με κέντρα και με γνωστές πίστες και θέατρα, και όχι μόνο έβγαλα το ψωμί μου, αλλά έκανα και ποιοτικές καλλιτεχνικές δουλειές.