Ανοιχτές οι πύλες του πολιτισμού!

Διεθνής  Ημέρα Μουσείων, και αυτό μόνο όφελος έχει στο μυαλό, στην ψυχή και στο… πορτοφόλι. Γιατί τη στιγμή που τα εισιτήρια στα μουσεία της Ελλάδας κυμαίνονται από 12 έως 30 ευρώ, δεν είναι προσεγγίσιμα από όλους τους Έλληνες σε καιρούς ακρίβειας.

Από τη Μαρία Ανδρέου

Διαβάστε ακόμη

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ανακάλυψη στη Ρώμη: Βρήκαν το παλαιότερο αγγλικό ποίημα σε μεσαιωνικό βιβλίο

Ένα μεσαιωνικό χειρόγραφο που φυλασσόταν σε βιβλιοθήκη της Ρώμης έφερε στο φως μια σημαντική ανακάλυψη για την αγγλική λογοτεχνία. Ερευνητές στην Ιρλανδία, εξετάζοντας ψηφιοποιημένες…

Τι μπορείς να κάνεις σήμερα στην Ελλάδα με μηδέν ευρώ στην τσέπη; «Τίποτα» θα μπορούσε να πει κανείς. Κι όμως, σήμερα αδράξτε την ημέρα! Με ελεύθερη είσοδο, τα μουσεία της Ελλάδας γιορτάζουν τη Δευτέρα 18 Μαΐου τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων, και αυτό μόνο όφελος έχει στο μυαλό, στην ψυχή και στο… πορτοφόλι. Γιατί τη στιγμή που τα εισιτήρια στα μουσεία της Ελλάδας κυμαίνονται από 12 έως 30 ευρώ, δεν είναι προσεγγίσιμα από όλους τους Ελληνες σε καιρούς ακρίβειας.

Ωστόσο, υπάρχουν μέρες που τα μουσεία ανοίγουν δωρεάν τις πύλες τους.

Έτσι, στους κρατικούς αρχαιολογικούς χώρους και στα μουσεία, η είσοδος είναι ελεύθερη σε καθιερωμένες ημερομηνίες, όπως η 6η Μαρτίου (μνήμη Μελίνας Μερκούρη), η 18η Απριλίου (Διεθνής Ημέρα Μνημείων), η 18η Μαΐου (Διεθνής Ημέρα Μουσείων), το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου (Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς), η 28η Οκτωβρίου (εθνική εορτή) και κάθε πρώτη και τρίτη Κυριακή του μήνα από 1η Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου.

Η Διεθνής Ημέρα Μουσείων, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 18 Μαΐου με πρωτοβουλία του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM), αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς παγκοσμίως.

Η ημέρα αυτή υπενθυμίζει τον ουσιαστικό ρόλο των μουσείων ως χώρων γνώσης και δημιουργικού διαλόγου, που φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά στην Ιστορία, στην τέχνη και την πολιτιστική κληρονομιά. Τιμώμενα μουσεία για φέτος είναι το Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας και το Μουσείο Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητας, τα οποία με τις δράσεις τους στέλνουν το μήνυμα πως «τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο»!

Η «Εspresso» για τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων 2026 σας προτείνει, ωστόσο, να διαβείτε στην Αθήνα την πόρτα τριών υπέροχων μουσείων που στεγάζονται σε κτίρια-στολίδια, τα οποία κοσμούν την πρωτεύουσα, και να απολαύσετε ένα νοητό πολιτιστικό τρίγωνο.

Κατεβείτε λοιπόν στην Πανεπιστημίου 12, κάντε μια στάση στο Νομισματικό Μουσείο, για να μπείτε στο αριστοκρατικό Ιλίου Μέλαθρον, και συνεχίστε στην πρώτη κατοικία του βασιλιά Όθωνα και της βασίλισσας Αμαλίας, όπου πλέον στεγάζεται το Μουσείο της Παλιάς Αθήνας στην οδό Παπαρρηγοπούλου 7, απέναντι από την πλατεία Κλαυθμώνος. Για το τέλος αφήστε το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, που στεγάζεται στο μέγαρο της Παλαιάς Βουλής στην πλατεία Κολοκοτρώνη (Σταδίου 13).

Συλλογή που σε αφήνει με το στόμα ανοιχτό!

Βλέποντας το Νομισματικό Μουσείο Αθηνών, το οποίο στεγάζεται στο Ιλίου Μέλαθρον, την αρχοντική κατοικία του αρχαιολόγου Ερρίκου Σλήμαν, έργο του αρχιτέκτονα Ερνστ Τσίλερ, σε πιάνει δέος. Ανεβαίνεις τη μαρμάρινη σκάλα και μπαίνοντας στο κτίριο μένεις με το στόμα ανοιχτό βλέποντας τον διάκοσμο στα ταβάνια.

Η μνημειακή κατοικία στην καρδιά της Αθήνας του 19ου αιώνα φέρει την ιδιαίτερη προσωπικότητα και αρχαιολατρία του πρώτου ενοίκου της, του Ερρίκου Σλήμαν, «πατέρα» της μυκηναϊκής αρχαιολογίας. Στο ισόγειο φιλοξενείται η μόνιμη έκθεση του μουσείου, που παρουσιάζει την ιστορία του νομίσματος, καθώς και την κατασκευή, διάδοση, χρήση και εικονογραφία των νομισμάτων του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Η έκθεση συνεχίζεται στον 2ο όροφο, όπου εκτίθενται νομίσματα της Ελληνιστικής περιόδου, της ρωμαϊκής, της βυζαντινής, της μεσαιωνικής, αλλά και της νεότερης εποχής, όπως η δραχμή, το ευρώ, τα κρυπτονομίσματα και η πιστωτική κάρτα.

Το Νομισματικό Μουσείο Αθηνών θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα του είδους στον κόσμο. Η συλλογή των εκθεμάτων του περιλαμβάνει περισσότερα από 500.000 αρχαία νομίσματα, αντικείμενα που ανάγονται από τον 14ο αιώνα π.Χ. μέχρι σήμερα.

Η κάτω αίθουσα του μουσείου, όπως μας λέει η υπάλληλος που μας δίνει το εισιτήριο, είχε φτιαχτεί από την οικογένεια Σλήμαν ως αίθουσα χορού, ενώ στον πρώτο όροφο ζούσε ο αρχαιολόγος με τη σύζυγό του, την κόρη και τον γιο του. Στον πρώτο όροφο ήταν και η βιβλιοθήκη του. Το κτίριο είχε την ίδια αίγλη, αισθητική και πλούτο με τα ανάκτορα του βασιλιά, εκεί όπου στεγάζεται σήμερα η Βουλή των Ελλήνων.

Φεύγοντας από το μουσείο, περάστε στην αυλή του, στο αίθριο καφέ. Οταν το επισκεφτήκαμε ήταν γεμάτο από κόσμο που απολάμβανε τον καφέ και το γλυκό του μέσα στο πράσινο και στα αγάλματα.

ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Από τα πρώτα αρχοντικά στην πόλη

Τα βήματα μας πηγαίνουν στο Αρχοντικό Δεκόζη Βούρου, όπου σήμερα λειτουργεί το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών.

Το πανέμορφο αρχοντικό ανήκε στον μεγαλέμπορο από τη Χίο Σταμάτιο Δεκόζη Βούρο (Χίος 1792 – Αθήνα 1881), του οποίου ο πατέρας Κοζής Βούρος σκοτώθηκε από τους Τούρκους στη σφαγή της Χίου το 1822. Ο Σταμάτιος Δεκόζης Βούρος, φυγάς από τη Χίο, εγκαταστάθηκε πρώτα στη Βιέννη και αργότερα στην Κωνσταντινούπολη, συνεχίζοντας τις εμπορικές δραστηριότητες του πατέρα του. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδος, ο Βούρος αποφασίζει να εγκατασταθεί στην πατρίδα του.

Το 1832 έφυγε από την Κωνσταντινούπολη, όπου διέμενε, και εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα, ιδρύοντας τραπεζικό οίκο και ασχολούμενος με τις επιχειρήσεις.

Στην Αθήνα, πρωταρχικό μέλημα του Βούρου ήταν η οικοδόμηση του σπιτιού του. Εκείνη την εποχή, το οικιστικό σχέδιο της Αθήνας ήταν τελείως αδιαμόρφωτο. Πολύ σύντομα, όμως, η πόλη θα αλλάξει μορφή και η ανοικοδόμησή της θα ξεκινήσει με αρχοντικά και σπίτια που άρχισαν να χτίζουν Ευρωπαίοι και Ελληνες ομογενείς οι οποίοι επέστρεφαν στην ελεύθερη Ελλάδα. Το 1834 αρχίζει και η διάνοιξη της οδού Σταδίου.

Το αρχοντικό Δεκόζη Βούρου είναι από τα πρώτα σπίτια που χτίστηκαν στην Αθήνα, το 1833-1834. Τα σχέδιά του εκπονήθηκαν από τους Γερμανούς αρχιτέκτονες Λίντερς και Χόφερ, και αποτελεί ένα από τα πρώτα δείγματα της κλασικιστικής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα.

Η περιοχή της πλατείας Κλαυθμώνος, όπου χτίστηκε το αρχοντικό, ήταν τότε τελείως ασχημάτιστη. Οταν αποπερατώθηκε το κτίριο, ήταν το πιο αξιόλογο κτίσμα στην κατεστραμμένη πόλη.

Στα 1836, ο βασιλιάς Όθωνας, επιστρέφοντας από το Μόναχο μετά τον γάμο του με την Αμαλία, χρησιμοποίησε ως προσωρινή κατοικία τη «Μεγάλη Οικία» Βούρου και τη διπλανή οικία του Γ. Αφθονίδη (που δεν υπάρχει σήμερα), συνδέοντας με στοά τα δύο αρχοντικά. Ο Οθωνας και η Αμαλία έμειναν σ’ αυτό το «παλιό παλάτι», όπως το αποκαλούσαν αργότερα οι Αθηναίοι, από το 1836 μέχρι το 1843. Διαμόρφωσαν μάλιστα και έναν κήπο μπροστά στο παλάτι, από τον οποίο προήλθε ο σημερινός κήπος της πλατείας Κλαυθμώνος.

Το βασιλικό ζεύγος μετακόμισε το 1843 στο -νεόκτιστο τότε- κτίριο των ανακτόρων, έργο του Γερμανού αρχιτέκτονα Φρειδερίκου φον Γκέρτνερ, όπου στεγάζεται σήμερα η Βουλή των Ελλήνων.

Σήμερα, το αρχοντικό του Δεκόζη Βούρου στεγάζει από το 1980 το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών, που ίδρυσε ο Λάμπρος Ευταξίας, δισέγγονος του Σταματίου Δεκόζη Βούρου. Αντικείμενο του μουσείου είναι η πόλη των Αθηνών αφότου έγινε πρωτεύουσα του νέου ελληνικού κράτους έως σήμερα. Σε αυτό εκτίθενται το πρόπλασμα της πόλης των Αθηνών του 1842, ζωγραφικοί πίνακες, χαρακτικά, γλυπτά, ιστορικά έπιπλα και άλλα αντικείμενα, χαλιά, μουσικά όργανα, φωτογραφίες, ιστορικά κείμενα, σπάνια βιβλία και ενθυμήματα.

Από μεράκι, φίλοι του μουσείου θα σας κάνουν δωρεάν ξενάγηση. Μέσω της εικονικής πραγματικότητας «ζωντανεύει» ο Λάμπρος Ευταξίας και σας μιλά για την παλιά Αθήνα, ενώ μέσα από πίνακες «ζωντανεύουν» η βασίλισσα Αμαλία και ο βασιλιάς Όθωνας, που σας εξηγούν πώς η Αμαλία αρχικά έφτιαξε τον Εθνικό Κήπο στην Αθήνα, όταν δεν υπήρχε ούτε ένα δέντρο σηνών και όρισε την 25η Μαρτίου ως εθνική μας εορτή.

ΕΘΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

Από την Άλωση μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο

Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο ιδρύθηκε το 1882 από την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος.  Αντικείμενό του είναι η Ιστορία του νεότερου Ελληνισμού, από την Αλωση της Κωνσταντινούπολης μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, και η προβολή της πολιτικής, κοινωνικής και πνευματικής εξέλιξης του Ελληνισμού από την περίοδο της Τουρκοκρατίας έως τη σημερινή εποχή.  Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο λειτουργεί και ως κέντρο έρευνας της νεότερης Ελληνικής Ιστορίας. Από το 1960 στεγάζεται μόνιμα στο αρχοντικό μέγαρο της Παλαιάς Βουλής.

Στο ίδιο κτίριο στεγάζονται το Αρχείο Ιστορικών Εγγράφων, η βιβλιοθήκη και το φωτογραφικό αρχείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος.

Η «Εspresso» συνάντησε στο μουσείο πολλά σχολεία και μαθητές, οι οποίοι είχαν στρέψει το βλέμμα τους τόσο στις βιτρίνες με τις λαϊκές φορεσιές όσο και στα προσωπικά αντικείμενα των πολιτικών Βενιζέλου, Τρικούπη και των αγωνιστών του 1821, αλλά και στην αίθουσα της Βουλής.