Μόνο χαρά και τιμή νιώθει κανείς όταν μιλά με τον άνθρωπο που άλλαξε την ελληνική τηλεοπτική γαστρονομία στην Ελλάδα, τον Ηλία Μαμαλάκη!
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΧΙΟ: ΜΑΡΙΑ ΑΝΔΡΕΟΥ
Η «Espresso» τον βρήκε στο πλαίσιο του φετινού Φεστιβάλ Χίου (The Chios Festival), στις αρχές Σεπτεμβρίου, στο οποίο ο αγαπητός παρουσιαστής τιμήθηκε από τον περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου Κώστα Μουτζούρη και τη σύζυγό του Δήμητρα για την προσφορά του στην προώθηση των προϊόντων του Βόρειου Αιγαίου και της τοπικής γαστρονομίας, στο Εκθεσιακό Κέντρο «Γεώργιος Καλουτάς», στον Κάμπο, στο πλαίσιο του συνεδρίου «Ο κύκλος της οικονομίας του Βόρειου Αιγαίου».
Με τον Ηλία Μαμαλάκη δεν κάναμε μόνο μια συνέντευξη για να… γλείφεις τα δάχτυλά σου, αλλά μαγειρέψαμε μαζί στον μυροβόλο Κάμπο της Χίου φασολάδα με πουρέ από μανταρίνια, με τη βοήθεια του Χιώτη σεφ Γιάννη Λινού -έμπνευσης του δευτέρου-, ενώ επισκεφτήκαμε και προσκυνήσαμε την ιστορική Μονή Νέας Χίου και ολοκληρώσαμε το οδοιπορικό μας απολαμβάνοντας μαζί του, στο μεσαιωνικό χωριό Αυγώνυμα, παγωτό από μαστίχα, αλλά και «υποβρύχιο» μαστίχα.

Για τέσσερις ημέρες, περισσότεροι από 30 παραγωγοί και τοπικοί επιχειρηματίες παρουσίασαν στη Χίο εξαιρετικά ελαιόλαδα, κρασιά και αποστάγματα, τυροκομικά προϊόντα, μαστίχα και παράγωγά της, μέλι, παραδοσιακά ζυμαρικά και αρτοσκευάσματα.
Ο περιφερειάρχης Βόρειου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης δήλωσε: «Στη Λέσβο έχουμε πολύ μεγάλη κτηνοτροφία. Το 70% του εισοδήματος είναι κτηνοτροφία. Έχουμε πολλά τυριά, κρέατα, γάλατα. Παράγονται 250 τόνοι γάλακτος την ημέρα. Στη Χίο έχουμε την περίφημη και μοναδική μαστίχα. Στη Σάμο έχουμε τους οίνους, τα κρασιά από την αρχαιότητα. Για αυτό και θα δημιουργήσουμε έναν χώρο με καταστήματα τοπικών προϊόντων του Βόρειου Αιγαίου στη Χίο, ο οποίος θα λειτουργεί σε μόνιμη βάση».
Ο παραστατικός συγγραφέας, παρουσιαστής και γαστρονόμος Ηλίας Μαμαλάκης δεν μίλησε στην «Espresso» μόνο για τη μοναδική ελληνική γαστρονομία, αλλά και για το αν θα επιστρέψει στην ελληνική τηλεόραση.

Κύριε Μαμαλάκη, τι είναι η γαστρονομία για εσάς – το φαγητό, οι τοπικές συνταγές;
Η γαστρονομία συνδέεται με τα μεγάλα γεγονότα της ζωής μας. Θυμόμαστε πολλές φορές σημαντικές στιγμές και λέμε ότι πήγαμε στον αρραβώνα του τάδε και είχε κάτι αφράτους λουκουμάδες, στη γιορτή της τάδε και είχε βουτυράτους κουραμπιέδες ή πήγαμε στην κηδεία του τάδε και ήταν βάλσαμο η ψαρόσουπα με τον ροφό και στα γενέθλια της τάδε, όπου φάγαμε νόστιμα ντολμαδάκια.
Γιατί τα νησιά του Βόρειου Αιγαίου είναι διάσημα για τα τοπικά τους προϊόντα; Ποια προϊόντα τους είναι μοναδικά;
Τα νησιά του Βόρειου Αιγαίου έχουν το πιο γλυκό λάδι σε όλη την Ελλάδα αλλά και σε όλη τη Μεσόγειο. Η Λέσβος βγάζει πολύ καλό λάδι. Η ποιότητα είναι στο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, το οποίο έχει κάτω από 0,8 γραμμές οξύτητα. Για να μην πω για τα τυριά της Λέσβου, τη σαρδέλα Καλλονής και το περίφημο ούζο της Μυτιλήνης.
Η Σάμος, από την άλλη, βγάζει γλυκόπιοτο κρασί, που στη Γαλλία το αγοράζουν για να φτιάξουν κονιάκ. Το Σαμιώτικο κρασί έχει ειδική γλυκύτητα που θυμίζει παιδικό γλυκό.
Η Χίος είναι διάσημη στην οικουμένη για τη μαστίχα της, που πουλιέται ως είδος πολυτελείας. Ένα κιλό μαστίχα πουλιέται 100 ευρώ. Θυμάμαι, όταν πήρα φακελάκια μαστίχας, τα έβαλα σε ένα κουτί και τα έδωσα σε κάτι φίλους μου ζαχαροπλάστες στην Τουρκία, και μου φιλούσαν τα χέρια. Σαν να τους είχα δώσει χρυσάφι! Μοναδική στον κόσμο είναι η μαστίχα της Χίου.
Στα ταξίδια που έκανα με την εκπομπή «Μπουκιά και συχώριο» σε Ιορδανία, Συρία και σε όλη τη Μέση Ανατολή, θυμάμαι ότι μου έδιναν να φάω το παραδοσιακό σιροπιαστό τους γλυκό με τους ξηρούς καρπούς, το τραγανό φύλλο, με τα μαλλιά αγγέλων ή κρέμα με ροδόνερο, και με κερνούσαν πάντα ύστερα από το επιδόρπιο για να μου μείνει η γεύση της μαστίχας Χίου. Τα μαστιχόδεντρα είναι πλούτος.
Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα με τα εύγεστα προϊόντα της; Πώς θα βοηθηθεί η τοπική οικονομία;
Να παραδειγματιστούμε από την Ιταλία! Η Ελλάδα πρέπει να πάει σε όλες τις μεγάλες εκθέσεις γαστρονομίας του κόσμου, και αυτό συστήνω και στους τοπικούς παραγωγούς του Βόρειου Αιγαίου.
Στην Ιταλία και την Ισπανία πουλάνε το λάδι τους σαν χρυσάφι, ιδίως στην Αμερική, σε όμορφες συσκευασίες. Ξέρετε ότι στη Νέα Υόρκη υπάρχει ένα οικοδομικό τετράγωνο όπου η γειτονική μας χώρα, η Ιταλία, προωθεί τον καφέ της, το προσούτο, το λάδι, την παρμεζάνα, τη μοτσαρέλα και, παράλληλα, γεύεσαι από πίτσα και πάστα μέχρι τιραμισού και εσπρέσο; Οι Αμερικανοί μαθαίνουν να τρώνε ιταλικά. Μιλάμε για τζίρο εκατομμυρίων!
Χρειάζονται όμως γνώσεις για να ανοιχτείς στην αγορά του εξωτερικού και να παίρνεις σε ετήσια βάση μέρος σε εκθέσεις γαστρονομίας σε όλο τον κόσμο. Η ευχή μου να είναι να κάνουμε άνοιγμα ως Ελλάδα και οι τοπικοί παραγωγοί στη Δύση.
Και πώς θα γίνει αυτό;
Χρειάζεται να δοθούν περισσότερα χρήματα από την Πολιτεία. Πρέπει να πάμε με την ποιότητα και όχι με τη φτηνή τιμή. Δηλαδή, όσοι το αποπειράθηκαν, και σε επίπεδο εστιατορίων, το πέτυχαν.
Για να προωθηθούν τα εκλεκτά προϊόντα της περιφέρειας, πρέπει να το αναλάβουν άνθρωποι που έχουν πείρα στη διαχείριση του μάρκετινγκ και των πωλήσεων. Δεν θέλω να προσβάλω κανέναν, αλλά οι τοπικοί παράγοντες δεν έχουν αυτό το επίπεδο. Να πάρουν, δηλαδή, τη βαλίτσα τους, να μιλούν τρεις γλώσσες, να πάνε στην έκθεση στο Λονδίνο και να πουλήσουν το μέλι, το λάδι και τα υπόλοιπα.
Άρα, ή πρέπει να βρουν γραφεία τα οποία θα κάνουν την προώθηση με κάποια αμοιβή ή πρέπει να οργανώσουν ομάδες από την Ελλάδα, με ανθρώπους μορφωμένους, που ξέρουν τις πωλήσεις και το μάρκετινγκ για να προωθήσουν αυτά τα προϊόντα στο εξωτερικό.
Κύριε Μαμαλάκη, έχετε λείψει από την τηλεόραση. Σκέφτεστε να επιστρέψετε με τη θρυλική εκπομπή «Μπουκιά και συχώριο» στη μικρή οθόνη;
Δεν θεωρείτε ότι είμαι λίγο μεγάλος για να επανέλθω στην τηλεόραση;
Μα, υπάρχει ηλικία για την τηλεόραση;
Έκανα μια εγχείρηση φέτος στο πόδι μου και ζορίζομαι λίγο. Την αγαπάω πολύ την τηλεόραση και ο κόσμος με αγαπάει πολύ. Και αγαπώ πολύ τους παραγωγούς, τις νοικοκυρές, την ελληνική κουζίνα.
Αυτή την περίοδο γράφω ένα βιβλίο. Για να γυρίσω στην τηλεόραση χρειάζεται να μου τάξουν μια παραγωγή γενναιόδωρη. Και σήμερα η τηλεόραση προτιμά φτηνές λύσεις, κάνει οικονομία… Βέβαια, κανείς δεν ξέρει…
Οι σπεσιαλιτέ του μάγειρα
Ο «Χότζας» είναι η πιο δημοφιλής ταβέρνα στη Χίο, που ξεκίνησε ως ποτοποιείο της οικογένειας Λινού το 1882 και μετά έγινε και ταβερνείο με μικρά πιάτα. Τα μαγειρέματα της Χίου με μαστέλο, χιουνκάρ μπεγεντί, μαραθοκεφτέδες είναι οι κυρίως σπεσιαλιτέ του μάγειρα Γιάννη Λινού.

Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Χίου, ο γνωστός Χιώτης σεφ μαγείρεψε με τον Ηλία Μαμαλάκη και τον παρουσιαστή του φεστιβάλ Χρήστο Νέζο τη δική του συνταγή «φασολάδα με μανταρίνια». Η «Espresso» είχε τη χαρά να τη δοκιμάσει, αλλά και να πάρει για τους αναγνώστες της την αρωματική συνταγή.

Ο κ. Λινός μάς λέει ότι η χιώτικη κουζίνα είναι νόστιμη γιατί είναι επηρεασμένη από την Ανατολή και μας μιλά για τα συστατικά της φασολάδας του: «Βράζουμε τα φασόλια, τα στραγγίζουμε και τα αφήνουμε στην άκρη. Φτιάχνουμε μετά τη σάλτσα μας με χοντροκομμένο κρεμμύδι, ντομάτα, καρότο, τα σοτάρουμε με αρκετό λάδι και βάζουμε στο τέλος τον πουρέ μανταρινιού. Τα συγκεκριμένα μανταρίνια είναι από τον Κάμπο της Χίου. Τα μαζεύουμε, παίρνουμε τον φλοιό τους, τα ξεπικρίζουμε και τον πουρέ από το μανταρίνι τον κρατάμε έναν χρόνο στην κατάψυξη. Ρίχνουμε στη φασολάδα μας αλάτι, πιπέρι και αφήνουμε τη σάλτσα να βράσει αρκετά – να πάρει και πέντε βράσεις, όπως λέω εγώ».

Στη μαρτυρική Νέα Μονή
Επόμενη στάση μέσα στα βουνά, με τη βοήθεια ξεναγού, τόσο για την «Espresso» όσο και τον Ηλία Μαμαλάκη, η Νέα Μονή Χίου, ένα παλιό ορθόδοξο μοναστήρι, που ιδρύθηκε το 1042 και είναι γνωστό παγκοσμίως για τα εξαιρετικής τέχνης ψηφιδωτά του.
Εορτάζει στις 23 Αυγούστου και το 1990 ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Το αρχιτεκτονικό συγκρότημα της μονής βρίσκεται σε υψόμετρο 670 μέτρων.
Όπως τονίζει η ξεναγός μας, οι σφαγές του 1822 από τους Οθωμανούς έκαναν χιλιάδες γυναικόπαιδα να τρέξουν να σωθούν στα πιο ψηλά και οχυρωμένα μέρη, όπως ήταν ο Άγιος Μηνάς, ο Ανάβατος και η Νέα Μονή.

Ωστόσο, 1.800 Τούρκοι κατευθύνθηκαν προς τη Νέα Μονή, σέρνοντας ακόμα και κανόνια εναντίον άοπλων μοναχών. Αφού έσφαξαν όλους τους μοναχούς, λεηλάτησαν τα πάντα, παίρνοντας για δούλους τα γυναικόπαιδα ενώ έβαλαν φωτιά και έκαψαν τη μονή. Μόνο το «άφλεκτο» εικόνισμα της Παναγίας βρέθηκε ατόφιο, το οποίο προσκυνάμε με ευλάβεια.
Στη Νέα Μονή βλέπουμε τη στέρνα με το νερό, τη μεγάλη τραπεζαρία των μοναχών, την εικόνα με τη θηλάζουσα Παναγία από την Αγία Άννα, αλλά και το οστεοφυλάκιο των μοναχών που θυσιάστηκαν.
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή και διαβάστε πρώτοι τις ειδήσεις στο κινητό σας.









