Η Αγγλίδα λαίδη που αναστάτωσε την Αθήνα ήταν, τελικά, βέρα Τουρκάλα και κατάσκοπος

Το ημερολόγιο γράφει 5 Νοεμβρίου, αστυνομικοί με πολιτικά εισβάλλουν στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετάνια και αναζητούν την λαίδη Ελεονόρα Μπράχαμ. Έχουν εντολή να τη συλλάβουν. Μόνο που έφθασαν αργά. Η λαίδη είχε φύγει πριν τέσσερις μέρες από το ξενοδοχείο.

Βρισκόμαστε στα 1930, η Μικρασιατική Καταστροφή απέχει μόλις οκτώ χρόνια, οι πρόσφυγες ακόμα ζουν σε άθλιες συνθήκες, αλλά έχει γίνει το πρώτο βήμα για να κλείσουν οι διενέξεις με τους γείτονες. Εκείνη την εποχή στην Αθήνα γίνεται η Α΄ Βαλκανική Συνδιάσκεψη. Στόχος να ξεπεραστούν οι διαφορές που χωρίζουν τις Βαλκανικές χώρες που είναι… υποχρεωμένες να ζήσουν ειρηνικά.

Η αστυνομία παρακολουθούσε διακριτικά (και) για λόγους ασφαλείας τον Τούρκο βουλευτή Εσρέφ Ρουσέν που βρισκόταν στην Αθήνα για την Βαλκανική Συνδιάσκεψη. Τον είδαν να πίνει ποτό με τον α’ γραμματέα της τουρκικής πρεσβείας στην Αθήνα Ζεκί Βέη και την Αγγλίδα Ελεονόρα Μπράχαμ, μια 45χρονη κομψή κυρία που είχε δηλώσει ότι ήταν λαίδη.

Ζήτησαν πληροφορίες από την Αγγλική πρεσβεία για την Αγγλίδα λαίδη, τους έδωσαν τα στοιχεία του διαβατηρίου της κι η απάντηση που πήραν τους τρομοκράτησε: Δεν υπήρχε τέτοια γυναίκα, το διαβατήριο ήταν πλαστό. Προφανώς και είχε… δανειστεί το όνομα της διάσημης ερμηνέτριας της όπερας που ζούσε σε προχωρημένη ηλικία στην Αγγλία.

Σήμανε συναγερμός. Έπρεπε να μάθουν τι ζητούσε στην Ελλάδα μια γυναίκα που μπήκε με ψεύτικο διαβατήριο και είχε συναντήσεις με Τούρκους. Λογικά θα ήταν συμπατριώτισσά τους, γιατί όμως να έρθει με τόσες προφυλάξεις στην Ελλάδα;

Εκ των υστέρων η πορεία του Εσρέφ Ρουσέν δείχνει ότι ο άνθρωπος δεν ήταν απλά ένας πολιτικός ή ένας διπλωμάτης όπως ήταν το κυρίως επάγγελμά του. Πάντα υπηρετούσε σε χώρες που παρουσίαζαν ενδιαφέρον για την Τουρκία. Στην Αλβανία το 1934, στην Ουγγαρία από το 1939-43, στην Ιταλία (1943-44), στην Αγγλία (1944-45)μ στην Ελλάδα (1945). Πήγαινε εκεί που υπήρχαν εξελίξεις και η τουρκική πολιτική ήθελε έγκυρη ενημέρωση.

Με την υπόθεση ασχολήθηκαν το υπουργείο Εξωτερικών και το Β’ Γραφείο του Γενικού Επιτελείου Στρατού.

-Μην το κάνουμε θέμα και τινάξουμε στον αέρα τη Συνδιάσκεψη, είπαν οι διπλωμάτες.

Συμφώνησε ο Διευθυντής του Β’ Γραφείου Γιώργος Φεσσόπουλος που υποσχέθηκε ότι θα συνεχίσει τις έρευνες με τη μεγαλύτερη διακριτικότητα.

Ψάχνοντας τις φωτογραφίες των Τούρκων υπηκόων που είχαν απασχολήσει τις ελληνικές αρχές έπεσαν πάνω σε ένα όνομα: Εμινέ Ριβάν του Τεφίκ, γεννημένη στην Κομοτηνή τα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Είχε έρθει στην Ελλάδα ξανά στις 24 Δεκεμβρίου του 1929 για να παραλάβει τη σορό του αδελφού της. Ήταν πιλότος σε ιταλική εταιρεία υδροπλάνων το σκάφος του είχε πέσει στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια ταξιδιού από το  Πρίντεζι στην Κωνσταντινούπολη.

Βρισκόταν υπό παρακολούθηση λόγω του πατέρα της. Ο Τεφίκ Ριβάν παρέμεινε στην Ελλάδα, αλλά είχε απελαθεί λόγω της δράσης του μεταξύ της μειονότητας. Υπήρχαν αποδείξεις ότι ήταν όργανο της τουρκικής κυβέρνησης και προσπαθούσε να ξεσηκώσει τους μουσουλμάνους της Θράκης.

Οι Άγγλοι έδωσαν επιπλέον πληροφορίες. Η Εμινέ το 1920 στην Κωνσταντινούπολη ήταν σύνδεσμος του επιτελάρχη του Κεμάλ με τον Γάλλο Μπλαν που εξασφάλιζε την προμήθεια του κεμαλικού στρατού με όπλα στη διάρκεια του πολέμου με τους Έλληνες στην Μικρά Ασία. Είχε στενές σχέσεις και με τους Ιταλούς.

Πως τα γνώριζα όλα αυτά οι Άγγλοι. Ήδη η Μέση Ανατολή και τα πετρέλαιά της είχαν αρχίσει να παρουσιάζουν ενδιαφέρον και ο συναγωνισμός για τον έλεγχο της περιοχής με τους Γάλλους ήταν στο αποκορύφωμά του.

Το θέμα δεν πρόλαβε να ξεχαστεί. Λίγες μέρες αργότερα η ελληνική πρεσβεία στη Σόφια ειδοποιεί το υπουργείο Εξωτερικών ότι κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, μόλις δέκα χιλιόμετρα μέσα στο έδαφος της Βουλγαρίας βρέθηκε δολοφονημένη η Εμινέ. Είχε περάσει από την Ελλάδα στη Βουλγαρία.

Στάλθηκε κλιμάκιο αστυνομικών στη Σόφια για να συνεργαστεί με τις εκεί αρχές για την υπόθεση που άρχιζε να παρουσιάζει ενδιαφέρον κατασκοπευτικής ιστορίας. Είχαν συλληφθεί και δύο ύποπτοι, αυτοί που μετέφεραν από την Ελλάδα στη Βουλγαρία την κατάσκοπο. Δήλωναν έμποροι, υποστήριζαν ότι την είχαν αφήσει εκεί για να την παραλάβει αυτοκίνητο της πρεσβείας και ζητούσαν να απελευθερωθούν.

Στη Σόφια είχε σταλεί κι ένας γλωσσομαθής Χωροφύλακας, Παύλος Φραγκόπουλος που αναγνώρισε τους δύο συνοδούς της κατασκόπου. Ο ένας ήταν ο Ρετζέ Χουσνί τον καταζητούσε η Χωροφυλακή της Θεσσαλονίκης με την κατηγορία της κατασκοπίας, ο άλλος είχε δηλώσει το όνομα Ιτάν Μπαϊραμκλί, ήταν το αληθινό, αλλά στην Ελλάδα όπου βρισκόταν τα τελευταία χρόνια τον γνώριζαν ως Ρεούφ, έμενε στο Περιστέρι είχε ζητήσει άσυλο στην Ελλάδα ως αντι-Κεμαλικός.

Για κακή τους τύχη οι δύο Τούρκοι είχαν μαζί τους έγγραφα που αποδείκνυαν την κατασκοπευτική τους δράση. Ο Ρεούφ στρατολογούσε κατασκόπους στην Ελλάδα, τους έστελνε στην Τουρκία για εκπαίδευση. Στο ημερολόγιό του υπήρχαν εγγραφές του τύπου  δεν μπορώ να ζω σε έναν τόπο που οι κάτοικοί του μισούν την πατρίδα μου και άλλα σχετικά. Το Περιστέρι τότε ήταν προσφυγική πόλη, οι κάτοικοί του είχαν διωχτεί κακήν κακώς από τον τόπο τους κι είχαν χάσει όχι μόνο τις περιουσίες τους, αλλά και τους δικούς τους αφού μόνο τα γυναικόπαιδα κατάφεραν να φύγουν. Οι άνδρες εξοντώθηκαν στις πορείες θανάτου.

Οι Βούλγαροι έδωσαν αντίγραφα των εγγράφων των δύο Τούρκων στις ελληνικές αρχές αι δέχτηκαν την παράκληση της Τουρκικής πρεσβείας να επιστρέψουν στην πατρίδα τους οι δύο κατάσκοποι που κρατούσαν. Δεν ήθελαν να μπλέξουν άλλο.

Το μυστήριο για το ποιος δολοφόνησε την κατάσκοπο δεν λύθηκε ποτέ. Η ελληνική, αλλά και η Βουλγαρική άποψη είναι ότι έπεσε θύμα του ανταγωνισμού των μυστικών υπηρεσιών της Γαλλίας και της Αγγλίας. Ίσως πάλι να πλήρωσε κάποια παλιά γραμμάτια από την εποχή της δράσης της στην Κωνσταντινούπολη.

Η ιστορία αυτή δεν θα είχε σημασία εάν δεν γινόταν αιτία να οργανωθεί υπηρεσία αντικατασκοπείας στην Ελλάδα που μέχρι υπολειτουργούσε, είχε ιδρυθεί μόλις το 1926. Αποκαλύφθηκε ότι δεν υπήρχε συντονισμός των υπηρεσιών, οι πρώτοι που στελέχωσαν την υπηρεσία ήταν άπειροι κι αρκετοί ακατάλληλοι. Έτσι μπορούσε ο καθένας να δρα ανενόχλητος κάτω από τα ραντάρ των αρχών.

Κινηματογράφος

1973: Προβάλλεται η ταινία της Τόνας Μαρκετάκη Ιωάννης ο βίαιος η οποία προκαλεί αίσθηση με το θέμα του, ένας ψυχοπαθής που δολοφονεί τη γυναίκα του, βασισμένη σε πραγματικό γεγονός που έγινε το 1969.

1979: Η ταινία Περιπλάνιση του Κύπριου σκηνοθέτη Χριστόφου Χριστοφή σε σενάριο δικό του και μουσική της Ελένης Καραΐνδου με τους Λευτέρη Βογιατζή, Μίμη Φωτόπουλο, Ηλία Λογοθέτη και Δέσποινα Τομαζάνη έχει πρεμιέρα στην Αθήνα.

Τηλεόραση

1956: Η εκπομπή Νατ Κινγκ Κόουλ Σόου κάνει πρεμιέρα στο NBC με τον δημοφιλή τραγουδιστή να γίνεται πρώτος που παρουσιάζει μουσικοχορευτικό πρόγραμμα.

Μουσική

1846: Στη Λειψία παρουσιάζεται για πρώτη φορά τη 2η Συμφωνία του Ρόμπερτ Σούμαν.

2010: Η αυτοβιογραφία του Κιθ Ρίτσαρντς με τίτλο Life βρίσκεται στην κορυφή των best sellers των N.Y Times

Διάφορα

1740: Κυκλοφορεί ο τρίτος τόμος του έργου του Ντέιβιντ Χιουμ Μια Πραγματεία για την Ανθρώπινη Φύση.

1872: Η Αμερικανίδα φεμινίστρια Σούζαν Μπ. Άντονι ψηφίζει στις Αμερικανικές εκλογές παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες δεν έχουν δικαίωμα ψήφου. Υποστήριξε τον Οδυσσέα Γκραντ ο οποίος εκλέχτηκε Πρόεδρος.

1930: Ο συγγραφέας Σίνκλερ Λούις γίνεται ο πρώτος Αμερικάνος που τιμάται με Νόμπελ Λογοτεχνίας για το μυθιστόρημά του Μπάμπιτ.

Διαβάστε ακόμη

SHOWBIZ

Απασφάλισε ο Γιώργος Πατούλης κατά της Μαρίνας Σταυράκη: «Ας κάτσει στην πολυθρόνα της να κρίνει τους άλλους»

Ο Γιώργος Πατούλης έδωσε μια ιδιαίτερα αιχμηρή απάντηση στη Μαρίνα Σταυράκη, μετά το δημόσιο σχόλιό της για τις πολιτικές του φιλοδοξίες. Παράλληλα, επιβεβαίωσε τη…