2 Νοεμβρίου 1911: Γεννιέται ο Οδυσσέας Ελύτης – Η ζωή του ως Αλεπουδέλης

Συχνά γράφοντας για τους ανθρώπους που έγραψαν Ιστορία προσπερνάμε τα παιδικά τους χρόνια, στεκόμαστε στην μετέπεια ζωή και προσφορά τους.

Κι όμως πολλές φορές το περιβάλλον που μεγαλώνουν παίζει ρόλο στην εξέλιξή τους, τα βιώματα των παιδικών χρόνων τους ακολουθούν κι επηρεάζουν το έργο τους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Οδυσσέας Ελύτης. Από μικρός γνώρισε τα ελληνικά νησιά, τα αγάπησε και ενδεχομένως να διαμόρφωσαν τις απόψεις του περί ελληνικότητας.

Γεννήθηκε στην Κρήτη, ο πατέρας του Παναγιώτης Αλεπουδέλης και η μητέρα του Μαρία Βρανά είχαν έξι παιδιά. Ο Οδυσσέας ήταν το τελευταίο.

Ο πάτερ φαμίλιας ήταν από την Παναγιούδα της Λέσβου, αλλά μαζί με τον αδελφό του είχαν από το 1895 ένα εργοστάσιο σαπωνοποιίας στο Ηράκλειο. Από τη Λέσβο ήταν και η μητέρα του.

Μεγάλωσε μέσα σε μια ταραγμένη περίοδο για την Κρήτη και τον ελληνισμό γενικότερα. Ήταν μικρός όταν η Ελλάδα ξεκίνησε την προσπάθεια να μεγαλώσει, αλλά έζησε όλα τα ταραγμένα χρόνια από τους θριάμβους των Βαλκανικών Πολέμων έως την Μικρασιατική Καταστροφή.

Το 1914 η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, αλλά τα καλοκαίρια τα περνούσε στην Κρήτη, στην Λέσβο, στις Σπέτσες.

Το 1923 ταξίδεψε με την οικογένειά του στην Ευρώπη. Ο πατέρας του, γνωστός βενιζελικός είχε αντιμετωπίσει διώξεις. Το ταξίδι αυτό ήταν και μια ευκαιρία να συναντήσει και πάλι τον Ελευθέριο Βενιζέλο που ζούσε εξόριστος στη Λοζάνη και τον γνώριζε ο πατέρας του από τα χρόνια στην Κρήτη.

Λίγα παιδιά ακόμα και σήμερα έχουν την δυνατότητα να ταξιδέψουν τόσο πολύ και να κάνουν τέτοιες γνωριμίες.

Στην Γ΄ Γυμνασίου γράφει τα πρώτα του κείμενα. Διάβαζε μανιωδώς τη Διάπλαση των Παίδων, περιοδικό που εξέδιδε ο Γρηγόριος Ξενόπουλος και φιλοξένησε τα πρωτόλεια όλων, σχεδόν, των μεγάλων πνευματικών ανθρώπων εκείνα τα χρόνια.

Φιλολογικά η Ελλάδα άνοιγε νέους δρόμους. Η γενιά του ΄30 ήταν έτοιμη να πάρει τα σκήπτρα της λογοτεχνικής δημιουργίας. Ο Ελύτης, που ακόμα λεγόταν Αλεπουδέλης γνώρισε και συνδέθηκε με σημαντικότερους εκπροσώπους της.

Αυτός όμως που του έδειξε τον δρόμο που θα ακολουθούσε ήταν ο Γάλλος Πολ Ελιάρ. Στα βιβλία του ανακάλυψε μέσα από τον υπερρεαλιστή ποιητή την αληθινή του κλίση που ήταν η ποίηση. Παράλληλα γνώρισε το έργο του Καβάφη και άλλων ποιητών που το ευρύ κοινό τους θεωρούσε δύσκολους και ακατανόητους.

Πριν ενηλικιωθεί είχε όλα τα εφόδια για να χαράξει τον δικό του δρόμο…

 Γεννήσεις

1755: Μαρία Αντουανέτα, Αυστριακή πριγκίπισσα, σύζυγος του Λουδοβίκου ΙΣΤ’ της Γαλλίας και Βασίλισσα της Γαλλίας. Αποκεφαλίστηκε στις 16 Οκτωβρίου 1973.

1815: Τζορτζ Μπουλ, Βρετανός μαθηματικός. Βοήθησε στην καθιέρωση της μοντέρνας συμβολικής λογικής. Η άλγεβρά του έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των υπολογιστών. Πέθανε στις 8 Δεκεμβρίου 1864.

1906: Λουκίνο Βισκόντι, Ιταλός σκηνοθέτης του θεάτρου, του κινηματογράφου και της όπερας, ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του ρεύματος του νεορεαλισμού που έφερε το σινεμά της Ιταλίας στη δεκαετία του ’50. Πέθανε στις 17 Μαρτίου 1976.

1911: Οδυσσέας Ελύτης (Αλεπουδέλης), ο δεύτερος Έλληνας ποιητής που τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας (1979). Έργα του όπως το Άξιον Εστί, Ήλιος ο Πρώτος έγιναν προσιτά στο ευρύ κοινό και εκτιμήθηκαν μέσα από την μελοποίησή τους. Υπέρμαχος της ελληνικότητας. Πέθανε στις 18 Μαρτίου 1996.

1913: Μπαρτ Λάγκαστερ, Αμερικανός ηθοποιός, βραβευμένος με Όσκαρ. Ξεκίνησε από ακροβάτης σε τσίρκο. Πέθανε στις 20 Οκτωβρίου 1994.

1938: Σοφία, Βασίλισσα της Ισπανίας έπειτα από τον γάμο της με τον Χουάν Κάρλος. Κόρη του Βασιλιά Παύλου και αδελφή του Κωνσταντίνου. Το θέμα της προίκας της δημιούργησε κυβερνητική κρίση.

1945: Γιώργος Κολοκυθάς, από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες του μπάσκετ, στα χρόνια πριν την εμφάνιση του Νίκου Γκάλη. Δύο φορές πρώτος σκόρερ σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα. Αγωνίστηκε σε Σπόρτινγκ και Παναθηναϊκό. Πέθανε στις 2 Μαρτίου 2013.

1951: Βασίλης Λεβέντης, πολιτικός και ιδιοκτήτης τηλεοπτικού σταθμού Extra Channel. Πέθανε την 1η Ιουλίου 2026.

1959: Νότης Σφακιανάκης, τραγουδιστής που πολλές φορές έχει προκαλέσει θόρυβο με τις δηλώσεις του.

Θάνατοι

1483: Ερρίκος Στάφορντ (28 χρ.), δούκας του Μπάκιγχαμ, αποκεφαλίστηκε  στο Σαλίσμπουρι της Αγγλίας. Επαναστάτησε κατά του Ριχάρδου του Γ’, ήρωα της ομώνυμης τραγωδίας του Σαίξπηρ.

1950: Τζορτζ Μπέρναρντ Σο (94 χρ.), Ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας, κριτικός και δοκιμιογράφος. Ο μοναδικός που τιμήθηκε με Νόμπελ (1925) και Όσκαρ (1939).

1960: Δημήτρης Μητρόπουλος (64 χρ.), πιανίστας, συνθέτης, διευθυντής ορχήστρας.  Πέθανε από εγκεφαλική αιμορραγία την ώρα της πρόβας στη Σκάλα του Μιλάνο.  ο μεγάλος μουσικοσυνθέτης. Διεύθυνε μεγάλες ορχήστρες, όπως η Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης.

1963: Νγκο Ντιν Ντιέμ (62 χρ.), πρώτος πρόεδρος του Νοτίου Βιετνάμ. Δολοφονήθηκε μαζί με τον αδελφό του στη διάρκεια πραξικοπήματος που σχεδιάστηκε από την CIA και οργανώθηκε από νοτιοβιετναμέζους στρατηγούς.

1975: Πιέρ Πάολο Παζολίνι (53 χρ.), Ιταλός διανοούμενος, συγγραφέας, σκηνοθέτης, ηθοποιός. Δολοφονήθηκε με άγριο τρόπο, συνελήφθη και καταδικάστηκε ένας 17χρονος, ο οποίος το 2025 ανακάλεσε τη ομολογία του υποστηρίζοντας ότι ήταν θύμα εκβιασμού. Η ιταλική εισαγγελία απέρριψε το αίτημα για εξέταση DNA στενών συνεργατών του και γενικά αναψηλάφηση της υπόθεσης.

1979: Μανώλης Καστρινός (62 χρ.), χορευτής, χορογράφος.

1996: Άγγελος Γουλανδρής (76 χρ.), ιδρυτής και πρόεδρος του Μουσείου Γουλανδρή, σύζυγος της Νίκης Γουλανδρή.

1999: Δημήτριος Λάκας (74 χρ.), Παναμέζος πολιτικός με ελληνική καταγωγή. Υπήρξε ο μακροβιότερος πρόεδρος της χώρας (1969-78). Επί των ημερών του ψηφίστηκε το Σύνταγμα που ισχύει σήμερα.

2008: Σταύρος Ξενίδης (75 χρ.), ηθοποιός με πλήθος συμμετοχών σε θέατρο, κινηματογράφο, τηλεόραση.

2016: Γιώργος Βασιλείου (66 χρ.), ηθοποιός, πολιτικός. Η καριέρα του εκτοξεύτηκε με τη συμμετοχή του στο καθημερινό σήριαλ του Νίκου Φώσκολου Καλημέρα Ζωή όπου υποδυόταν τον αστυνόμο Θεοχάρη. Το 2004 εξελέγη βουλευτής με την Νέα Δημοκρατία.

Διαβάστε ακόμη

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Κωνσταντίνος Φιρινίδης: Από τις εκκλήσεις για άρρωστα παιδιά στα ταξίδια πολυτελείας - Οι καταγγελίες που τον «καίνε» για τη ΜΚΟ «Παιδική Χαρά»

Ο Κωνσταντίνος Φιρινίδης, πρόεδρος της ΜΚΟ «Παιδική Χαρά», βρίσκεται στο επίκεντρο έρευνας για τη διαχείριση φιλανθρωπικών δωρεών. Τα εκατομμύρια, η πολυτελής ζωή, οι καταγγελίες…