Καμπανάκι για ανηλίκους με τα ενεργειακά ποτά: Ένας στους δύο 16χρονους τα συνδυάζει με αλκοόλ

Τα ενεργειακά ποτά έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας παιδιών και εφήβων, με τα στοιχεία των ερευνών να καταγράφουν σημαντική κατανάλωση και ιδιαίτερη ανησυχία για τον συνδυασμό τους με αλκοόλ. Οι παιδίατροι επισημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν είναι απλά αναψυκτικά ούτε αθλητικά ποτά, καθώς περιέχουν κυρίως καφεΐνη, αλλά και συστατικά όπως ταυρίνη και γκουαρανά, καθώς και συχνά σημαντικές ποσότητες ζάχαρης.

Σε εθνικά αντιπροσωπευτική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 και συμμετείχαν 40.768 μαθητές από την Ε΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Γυμνασίου, το 26,3% δήλωσε κατανάλωση ενεργειακών ποτών. Οι απαντήσεις αφορούσαν κατανάλωση από μία έως δύο φορές την εβδομάδα, από τρεις έως τέσσερις φορές την εβδομάδα ή περισσότερες από πέντε φορές την εβδομάδα.

Στους μεγαλύτερους εφήβους τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα. Η πανελλαδική έρευνα ESPAD-Ελλάδα 2024, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 6.810 μαθητών Α΄ Λυκείου από 488 σχολεία, έδειξε ότι το 45% των 16χρονων έχει καταναλώσει τουλάχιστον μία φορά αλκοόλ μαζί με ενεργειακό ποτό. Το 27,6% ανέφερε ότι έχει κάνει τον συγκεκριμένο συνδυασμό τουλάχιστον τρεις φορές.

Στην Αττική, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 43% και 25%. Παράλληλα, το 32% των 16χρονων θεωρεί «ακίνδυνο» τον συνδυασμό αλκοόλ και ενεργειακού ποτού μία ή δύο φορές.

Η εικόνα αυτή έχει καταγραφεί και σε παλαιότερη έρευνα του ΕΦΕΤ σε 4.562 εφήβους ηλικίας 16-18 ετών. Το 43,9% είχε αναφέρει κατανάλωση ενεργειακών ποτών, ενώ το 17% των χρηστών είχε δηλώσει ότι τα δοκίμασε για πρώτη φορά από το δημοτικό. Η συγκεκριμένη έρευνα δεν ήταν εθνικά αντιπροσωπευτική.

Η καφεΐνη αποτελεί βασικό λόγο ανησυχίας για τους ειδικούς. Σύμφωνα με την Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, πρόκειται για διεγερτική ουσία του κεντρικού νευρικού συστήματος που μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, την εγρήγορση και τη συμπεριφορά παιδιών και εφήβων.

Συστηματική ανασκόπηση 57 μελετών, με περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια νέους, κατέγραψε συσχετίσεις της κατανάλωσης ενεργειακών ποτών με μικρότερη διάρκεια και χειρότερη ποιότητα ύπνου, άγχος και ψυχολογική δυσφορία, χαμηλότερη σχολική επίδοση, κάπνισμα, binge drinking και χρήση άλλων ουσιών. Τα διαθέσιμα δεδομένα είναι σε μεγάλο βαθμό παρατηρητικά και, όπως επισημαίνεται, καταγράφουν συσχετίσεις και όχι απόδειξη αιτιότητας.

Ανησυχία υπάρχει και για το καρδιαγγειακό σύστημα, καθώς έχουν καταγραφεί οξείες αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης και μεταβολές στον καρδιακό ρυθμό και την ηλεκτροφυσιολογία. Δύο ανασκοπήσεις του 2026 επισημαίνουν ότι υψηλές δόσεις καφεΐνης από ενεργειακά ποτά μπορούν να προκαλέσουν αρρυθμίες ή ηλεκτροκαρδιογραφικές διαταραχές, με ιδιαίτερη προσοχή σε παιδιά που έχουν γνωστή ή μη διαγνωσμένη καρδιακή ευπάθεια.

Ο κίνδυνος μπορεί να είναι μεγαλύτερος σε συνθήκες έντονης άσκησης, ζέστης, αφυδάτωσης ή στέρησης ύπνου.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον συνδυασμό ενεργειακών ποτών με αλκοόλ. Η καφεΐνη δεν μειώνει τη συγκέντρωση αλκοόλ στο αίμα και δεν επαναφέρει την κρίση, τον χρόνο αντίδρασης ή τον κινητικό συντονισμό. Μπορεί, ωστόσο, να κάνει τον έφηβο να αισθάνεται περισσότερο ξύπνιος, γεγονός που καθιστά τον συνδυασμό ιδιαίτερα ανησυχητικό.

Οι συστάσεις για παιδιά και εφήβους ηλικίας 5-18 ετών, που εκδόθηκαν το 2025 με τη συμμετοχή της American Academy of Pediatrics και άλλων μεγάλων επιστημονικών οργανισμών, κατατάσσουν τα ροφήματα με καφεΐνη ή άλλα διεγερτικά στα ποτά που πρέπει να αποφεύγονται.

Παράλληλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ειδική ένδειξη για ποτά με καφεΐνη άνω των 150 mg/L: «Υψηλή περιεκτικότητα σε καφεΐνη. Δεν συνιστάται για παιδιά…».

Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής ζητά ενημέρωση παιδιών, γονέων, σχολείων και αθλητικών φορέων, σαφή σύσταση αποφυγής των ενεργειακών ποτών από ανηλίκους και μεγαλύτερη ενημέρωση για τον συνδυασμό τους με αλκοόλ. Παράλληλα, προτείνει να εξετάζεται η κατανάλωσή τους κατά την προληπτική παιδιατρική εξέταση, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν αϋπνία, άγχος, αίσθημα παλμών ή άλλες συμπεριφορές κινδύνου.

«Η “ενέργεια” που υπόσχεται ένα κουτάκι δεν αντικαθιστά τον ύπνο, τη σωστή διατροφή και την ξεκούραση. Τα ενεργειακά ποτά δεν είναι απαραίτητα για κανένα παιδί ή έφηβο», είναι το μήνυμα της Ένωσης.

Διαβάστε ακόμη

SHOWBIZ

Στέφανος Νεδέλκος: Η έκπληξη στη Σίσσυ Χρηστίδου και το φιλί στον αέρα της εκπομπής

Η έκπληξη του Στέφανου Νεδέλκου στη Σίσσυ Χρηστίδου λίγο πριν από την πρεμιέρα του «Χαμογέλα και πάλι» και το φιλί στον αέρα.