Ηταν μια εκδήλωση μνήμης όπως η ίδια θα ήθελε να γίνει, χωρίς όμως τη φυσική της παρουσία. Το χωριό Μυτιληνίοι Σάμου την Παρασκευή το βράδυ έβαλε τα «γιορτινά» του και για πρώτη φορά τίμησε το «παιδί» της, τη θρυλική Καίτη Γκρέυ, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 100 ετών τον περασμένο Ιανουάριο. Την Αθανασία Γκιζίλη, που αργότερα, αφού υιοθετήθηκε, κατάφερε να γίνει η βασίλισσα του λαϊκού τραγουδιού και να δοξαστεί σε κάθε γωνιά της γης από τους απανταχού Ελληνες.
Και στην εκδήλωση αυτή ήταν σχεδόν όλοι οι συγχωριανοί της εκεί, που συνέρρευσαν από κάθε γωνιά της Ελλάδας για να την τιμήσουν. Η εκδήλωση στήθηκε στην κεντρική πλατεία του χωριού. Εκεί όπου η μικρή Κικίτσα τα δύσκολα χρόνια πριν από τον πόλεμο έπαιζε μαζί με τα άλλα παιδιά του χωριού. Εκεί όπου γνώρισε την ορφάνια, τις κακουχίες του πολέμου, αλλά και τα βασανιστήρια της θείας της, η οποία την έδενε πάνω σε μια ακακία και τη χτυπούσε ανά πάσα στιγμή, χωρίς κανέναν λόγο.
Η εκδήλωση είχε τα πάντα, αφού οι συγχωριανοί της, παλιότεροι και νεότεροι, κατέκλεισαν ασφυκτικά για πρώτη φορά το χωριό, που πλημμύρισε από συγκίνηση, μουσική και αναμνήσεις, καθώς ο Δήμος Ανατολικής Σάμου, η Κοινότητα Μυτιληνιών, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Απανταχού Μυτιληνιών, ο Εκπολιτιστικός Επιμορφωτικός Σύλλογος Μυτιληνιών και το Χορευτικό Συγκρότημα Μυτιληνιών διοργάνωσαν μια ξεχωριστή τιμητική εκδήλωση αφιερωμένη στη θρυλική φωνή του λαϊκού τραγουδιού, που γεννήθηκε στο χωριό. Η εκδήλωση αποτέλεσε έναν συγκινητικό φόρο τιμής στη μεγάλη Σαμιώτισσα καλλιτέχνιδα, η οποία άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στην ελληνική μουσική σκηνή. Η Καίτη Γκρέυ, κατά κόσμον Αγγελική Καλαϊτζή (γεννημένη ως Αθανασία Γκιζίλη, 14 Μαΐου 1924 – 19 Ιανουαρίου 2025), υπήρξε μια από τις πιο εμβληματικές φωνές του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού.
H ζωή της ήταν γεμάτη προκλήσεις και θριάμβους. Η εκδήλωση άρχισε με ομιλίες από τον δημοσιογράφο και επιστήθιο φίλο της Νίκο Νικόλιζα και τη σεναριογράφο – συγγραφέα της ταινίας «Υπάρχω», με θέμα τη ζωή του Στέλιου Καζαντζίδη, Κατερίνα Μπέη, οι οποίοι μοιράστηκαν με το κοινό συναρπαστικές ιστορίες και λιγότερο γνωστές πτυχές της ζωής και της καριέρας της Καίτης Γκρέυ. Ο δημοσιογράφος της «Espresso» και βιογράφος της Νίκος Νικόλιζας αναφέρθηκε στη μοναδική της ικανότητα να μεταφέρει το συναίσθημα μέσα από τη φωνή της στα τραγούδια, ενώ η Κατερίνα Μπέη επικεντρώθηκε στη δύναμη της καλλιτέχνιδας να ξεπερνά τις δυσκολίες και να γίνεται σύμβολο ανθεκτικότητας και ταλέντου.
Οι διηγήσεις τους έφεραν στο φως τη βαθιά σύνδεση της Γκρέυ με τη Σάμο και την επιρροή του νησιού στη μουσική της πορεία. Ωστόσο, με δάκρυα στα μάτια μίλησε και η ξαδέρφη της Μαίρη Πασαπνοή για την αλησμόνητη συντοπίτισσά της, με την οποία είχαν ζήσει μοναδικές στιγμές στο σπίτι της. Επίσης, χαιρετισμούς έκαναν ο δήμαρχος Ανατολικής Σάμου Πάρης Παπαγεωργίου, η αντιδήμαρχος Πολιτισμού Δήμου Ανατολικής Σάμου Μαρία Κονδύλη και ο πρόεδρος της Κοινότητας Μυτιληνιών Τάκης Καπλαντζής. Χαρακτηριστικό σημείο της εκδήλωσης ήταν όταν ο δημοσιογράφος Νίκος Νικόλιζας, τον οποίο η Καίτη Γκρέυ αποκαλούσε θετό γιο της, δώρισε ένα φόρεμα της Καίτης Γκρέυ στον πρόεδρο της Κοινότητας Μυτιληνιών κ. Καπλαντζή, λέγοντας ότι πρέπει να γίνει ένα μουσείο στους Μυτιληνιούς με θέμα τη ζωή και το έργο της Καίτης Γκρέυ, κάτι που του υποσχέθηκαν πως θα πραγματοποιηθεί και μάλιστα άμεσα.
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης ήταν πλούσιο και καλοσχεδιασμένο, αντικατοπτρίζοντας το πνεύμα και την κληρονομιά της Καίτης Γκρέυ. Το Χορευτικό Συγκρότημα Μυτιληνιών παρουσίασε παραδοσιακούς χορούς, που συνδύασαν τη νησιωτική παράδοση με τη λαϊκή αισθητική, δημιουργώντας μια γιορτινή ατμόσφαιρα. Οι χοροί, εμπνευσμένοι από τη μουσική της Καίτης Γκρέυ και την πολιτιστική κληρονομιά της Σάμου, ενθουσίασαν το κοινό, που συμμετείχε με χειροκροτήματα και ενθουσιασμό. Ενα από τα πιο συγκινητικά σημεία της βραδιάς ήταν οι προβολές βίντεο με αποσπάσματα από τη ζωή και τις εμφανίσεις της θρυλικής Καίτης Γκρέυ.
Το κοινό είχε την ευκαιρία να δει σπάνιο υλικό από τις πρώτες της εμφανίσεις, καθώς και στιγμές από τη συνεργασία της με μεγάλους συνθέτες, όπως τον Μάρκο Βαμβακάρη, τον Βασίλη Τσιτσάνη και τον Γιώργο Μητσάκη. Το πρώτο της τραγούδι, «Το μαράζι» (1952), που γράφτηκε από τον Μητσάκη, ακούστηκε στην πλατεία, φέρνοντας αναμνήσεις στους παρευρισκομένους. Η εκδήλωση κορυφώθηκε με ζωντανές ερμηνείες τραγουδιών της Καίτης Γκρέυ από τοπικούς καλλιτέχνες, οι οποίοι απέδωσαν με σεβασμό και πάθος κλασικές επιτυχίες της, ενώ ο κόσμος γλέντησε με τα μοναδικά τραγούδια της μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες!
Ωστόσο, συγκλονιστική ήταν η μαρτυρία της μοναδικής εν ζωή ξαδέρφης της, Μαίρης Πασαπνοή, μπροστά από το ερειπωμένο πατρικό σπίτι της θρυλικής τραγουδίστριας, το οποίο βρισκόταν στον κεντρικό δρόμο του χωριού. «Εκείνα τα χρόνια η πείνα σε όλη την Ελλάδα αλλά και εδώ στο χωριό ήταν κάτι το απίστευτο. Ετσι, η οικογένεια Γκιζίλη, η θεία μου, προκειμένου για να ζήσουν τα μικρότερα παιδιά, τα έδωσε για υιοθεσία. Εδωσε την Καίτη, έδωσε και τον Γιαννάκη. Η Καίτη πέρασε πολλά μαρτύρια μέχρι να γίνει αυτή που σήμερα όλοι θαυμάζουμε. Η ζωή της θα μπορούσε όντως να γίνει μια μελό ταινία που θα έκλαιγαν ακόμα και οι πιο σκληρόκαρδοι. Η Καίτη έζησε, λοιπόν, σε αυτό το σπίτι, μέχρι να φύγει και να πάει στον Πειραιά.
Τα χρόνια εκείνα της Κατοχής η θεία μας την έστελνε να πάει να πάρει συσσίτιο. Οταν γυρνούσε πίσω και έβλεπε πως της έβαζαν λιγότερο φαγητό από το κανονικό, την έδενε σε μια ακακία και τη σάπιζε στο ξύλο. Πέρασε μαρτύρια η Καίτη, δυστυχώς» λέει στην «Espresso» η ξαδέρφη της, η οποία είχε φιλοξενήσει τη μεγάλη τραγουδίστρια τρεις φορές στο σπίτι της στο χωριό Μυτιληνιοί. Στην ερώτηση αν η Καίτη Γκρέυ πήγε ποτέ να αναζητήσει το πατρικό της σπίτι, η απάντηση ήρθε κοφτή. «Ποτέ. Τα μαρτύρια που είχε περάσει και η μεγάλη της συγκίνηση δεν της επέτρεψαν ποτέ να γυρίσει σε αυτό το μέρος. Εριξε μαύρη πέτρα πίσω της. Ωστόσο, τη Σάμο πάντα τη μνημόνευε και την αγαπούσε και μιλούσε πάντα για το νησί μας». Η εκδήλωση αλλά και το οδοιπορικό στα μέρη όπου έζησε και μεγάλωσε η θρυλική αυτή τραγουδίστρια καλύφθηκαν τηλεοπτικά από την κρατική τηλεόραση!