1963: Το τέλος της επταετίας Καραμανλή

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Στις 11 Ιουνίου 1963 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ανέβαινε στο Τατόι για να συναντηθεί με τον Βασιλιά Παύλο. Μπαίνοντας, στις 6.30 το απόγευμα, ήταν ο πρωθυπουργός που βρισκόταν στη θέση αυτή για 7 χρόνια και 8 μήνες. Επτά λεπτά αργότερα, τόσο κράτησε η συνάντηση, αποχωρούσε ως ένας ακόμα… πρώην κυβερνήτης. Αυτή θα ήταν και η τελευταία επίσκεψή του σε ελληνικό παλάτι. Θα επέστρεφε έντεκα χρόνια αργότερα ως… σωτήρας και μεταξύ άλλων θα έλυνε και το πολιτειακό με το δημοψήφισμα του 70%.

Από τον Άγγελο Μενδρινό

Εκείνη τη μέρα η εφημερίδα «Νίκη» είχε τίτλο «Καραμανλής τέλος». Δεν ήταν απλά μια εφημερίδα. Εκδότης ήταν ο ανιψιός του Παναγιώτη Κανελλόπουλου αντιπροέδρου της κυβέρνησης. Προφανώς ήξερε κάτι περισσότερο από αυτά που γνώριζε ο ίδιος ο πρωθυπουργός της χώρας.

Αφορμή και όχι αιτία της κρίσης ήταν ο ταξίδι του βασιλικού ζεύγους στο Λονδίνο που ήταν προγραμματισμένο για το διάστημα 9 έως 12 Ιουλίου.

Ο Καραμανλής ήταν αντίθετος στην πραγματοποίησή του. Στις 20 Απριλίου την πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου είχε επισκεφτεί η βασίλισσα Φρειδερίκη με την κόρη της Σοφία. Ήταν ένα ανεπίσημο ταξίδι που συνοδεύτηκε από επεισόδια στα οποία πρωτοστατούσε η Αγγλίδα σύζυγος του φυλακισμένου στην Ελλάδα στελέχους του ΚΚΕ Αντώνη Αμπατιέλου, Μπέτι.

Ο πρωθυπουργός ζήτησε να μην γίνει γνωστό το επεισόδιο στο οποίο η Μπέτι Αμπατιέλου υποχρέωσε την Φρειδερίκη να ζητήσει καταφύγιο στο πρώτο σπίτι που βρήκε μπροστά της.

Αντίθετα η βασίλισσα ενημέρωσε την Ελένη Βλάχου, εκδότρια της «Μεσημβρινής» που αποκάλυψε το γεγονός. Ακολούθησαν οι Αγγλικές εφημερίδες οι οποίες δημοσίευσαν μεγάλα ρεπορτάζ για τους πολιτικούς κρατούμενους στην Ελλάδα και τις συνθήκες διαβίωσης τους.

Σαν να μην έφθαναν όλα αυτά η Φρειδερίκη ζήτησε να της γίνει μεγαλειώδης υποδοχή στην Αθήνα κι επιπλέον ο υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Αβέρωφ να κάνει αυστηρό διάβημα στον Βρετανό πρέσβη στην Αθήνα!

Ανάλογες σκηνές δεν ήθελε ο Έλληνας πρωθυπουργός να ξαναζήσει. Η κυβέρνηση ήδη είχε πολλά ανοιχτά μέτωπα. Οι τόνοι της αντιπαράθεσης με την Ένωση Κέντρου ήταν υψηλοί. Ο ανένδοτος αγώνας του Γεωργίου Παπανδρέου και οι καταγγελίες για νοθεία στις εκλογές του 1961 έπεφταν… βροχή με αποκαλύψεις και στοιχεία.

Κι οι σχέσεις με το Παλάτι είχαν κλονιστεί κι ας ήταν δική τους επιλογή μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπάγου για την πρωθυπουργία.

Στις 19 Μαΐου ο Παύλος υποβλήθηκε σε εγχείρηση σκωληκοειδίτιδας, όπως ανακοινώθηκε, αλλά ο καρκίνος είχε επιθετική μορφή κι ο Βασιλιάς βαριά άρρωστος. Το κρατούσαν όμως κρυφό.

Εκεί η Φρειδερίκη ζήτησε να αναβληθούν οι εορτές για τη χιλιετία του Αγίου Όρους. Ο Καραμανλής θεώρησε το αίτημα επέμβαση στα θέματα αρμοδιότητάς του.

Του Κώστα Μητρόπουλου από τον «Ταχυδρόμο»

Νωρίτερα είχε απαιτήσει το Κυβερνείο της Θεσσαλονίκης να παραχωρηθεί στην βασιλική οικογένεια που δεν μπορούσε όταν βρισκόταν στην πόλη να μένει σε ξενοδοχεία και να συναγελάζεται με κοινούς θνητούς.

Με ένα «αυτές είναι ξεπερασμένες απόψεις» το αρνήθηκε.

Στις 20 Μαΐου ήρθε η δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη που συντάραξε την κυβέρνηση. Ακόμα κι αν δεν είπε τότε ο πρωθυπουργός το «ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο» όπως κατ’ επανάληψη υποστήριξε, σίγουρα το σκέφτηκε γιατί έβλεπε ότι παράλληλα με την κυβέρνηση λειτουργούσε ισχυρός παρακρατικός μηχανισμός που είχε πρόσβαση στην εξουσία.

Οι εφημερίδες παρακολουθούσαν τη διάσταση κυβέρνησης και θρόνου, ειδικά οι συμπολιτευόμενες βρίσκονταν σε αμηχανία. Οι ψηφοφόροι της ΕΡΕ ήταν, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, το στήριγμα του θεσμού της Βασιλείας.

Την επόμενη μέρα προσπάθησαν να αποστασιοποιηθούν από το γεγονός. Μόνο στην «Βραδυνή» της οποίας ο εκδότης Τζώρτζης Αθανασιάδης είχε στενές σχέσεις με τον πρωθυπουργό δημοσίευσε σχόλιο «ο Θεός σώζει την Ελλάδα». Κι αυτή όμως ακολούθησε τη γενική γραμμή που είχαν οι υπόλοιπες και έλεγε: «Τη λύση θα τη δώσει ο Λαός με την ψήφο του στις εκλογές που πρέπει να προκηρυχτούν».

Ο Βασιλιάς έκανε ένα ατόπημα, συνταγματική εκτροπή, σωστότερα, αμέσως μετά την αποδοχή της παραίτησης Καραμανλή. Το διάγγελμά του προς τον λαό δεν δόθηκε προς έγκριση στον πρωθυπουργό σύμφωνα με το Σύνταγμα.

Οι αντιπολιτευόμενες με τη σειρά του το προσπέρασαν ως λεπτομέρεια κι έσπευσαν να πανηγυρίσουν για το τέλος της εποχής Καραμανλή.

Ο Παύλος όρκισε υπηρεσιακή κυβέρνηση στις 19 Ιουνίου, υπό τον Παναγιώτη Πιπινέλη που διατηρούσε άριστες σχέσεις με το Παλάτι. Την αποτελούσαν εξωκοινοβουλευτικοί, ενώ οι γ. γραμματείς των υπουργείων παρέμειναν ίδιοι της απερχόμενης.

Η νέα κυβέρνηση πήρε ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή (172 ψήφοι) την στήριξε η ΕΡΕ, ενώ την καταψήφισαν η Ένωση Κέντρου, η ΕΔΑ και το Κόμμα των Προοδευτικών.

Η… ζωή της ήταν μικρή. Τον Σεπτέμβριο την διαδέχτηκε μια ακόμα υπηρεσιακή με τον πρόεδρο του Αρείου Πάγου Στυλιανό Μαυρομιχάλη ως πρωθυπουργό που ανέλαβε να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές στα 3 Νοεμβρίου.

Κι ο Καραμανλής; Λίγες μέρες αργότερα αναχώρησε για τη Ζυρίχη.

Κι οι Βασιλείς; Η επίσκεψη στο Λονδίνο έγινε, αλλά τα δρακόντεια μέτρα προστασίας δημιούργησαν νέο θόρυβο. Διαδηλωτές, Έλληνες και Άγγλοι τους ακολουθούσαν σε κάθε βήμα, οι αστυνομικές δυνάμεις έδιναν μάχη να τους συγκρατήσουν, η ιαχή «ζιλ χάιλ» ακουγόταν από παντού, ως υπενθύμιση της συμμετοχής της βασίλισσας στη χιτλερική νεολαία. Οι εφημερίδες με ρεπορτάζ έδιναν έμφαση στην πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα με τους πολιτικούς κρατούμενους κι όλα αυτά που είχε προβλέψει ο Καραμανλής.

Χρόνια μετά μάθαμε κι άλλα. Όταν αποχαρακτηρίστηκαν τα αμερικανικά αρχεία ήρθε στο φως η αναφορά του σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα έπειτα από τη συνάντησή του με την Φρειδερίκη στις 31 Ιανουαρίου. Εκεί που είχε κάνει παράπονα για την συμπεριφορά του Καραμανλή στον οποίο απέδιδε «κακή κρίση» και θεωρούσε καλύτερο να υπάρξει μια κυβέρνηση από τον Ράλλη ή τον Θεοτόκη.

Δύο χρόνια μετά την ίδια τύχη θα είχε κι ο επόμενος εκλεγμένος πρωθυπουργός, ο Γεώργιος Παπανδρέου. Μόνο που στην περίπτωση αυτή επιλέχτηκε διαφορετικός τρόπος για να οδηγηθεί σε παραίτηση. Η μέθοδος που ακολουθήθηκε ήταν η αποστασία των βουλευτών του.

Άλλα γεγονότα τέτοια μέρα

479 π.Χ: Οι Έλληνες νικούν στις Πλαταιές τους Πέρσες.

980: Εμφανίζεται στις Καρυές η εικόνα «Άξιον Εστί».

1509: Ο 18χρονος βασιλιάς της Αγγλίας Ερρίκος 8ος παντρεύεται την Κατερίνα του Αραγκόν. Έπειτα από 18 χρόνια, το 1527, την χωρίζει και ξαναπαντρεύεται προκαλώντας την οργή του Πάπα. Σε αντιπερισπασμό ίδρύει την Αγγλικανική εκκλησία. Μέχρι τον θάνατό του, το 1547, παντρεύτηκε συνολικά έξι γυναίκες. Δύο από αυτές τις σκότωσε με την κατηγορία της απιστίας.

1798: Δολοφονείται στις φυλακές του Βελιγραδίου ο Ρήγας Βελεστινλής.

1821: Σφαγές των Τούρκων στις εξεγερμένες επαρχίες Χανίων, Σελήνου και Θερίσου στην Κρήτη.

1835: Πεθαίνει ο ήρωας της επανάστασης Ανδρέας Μιαούλης (66 χρόνων).

1864: Γεννιέται ο συνθέτης Ρίχαρντ Στράους.

1910: Γεννιέται ο Γάλλος εξερευνητής των θαλασσών Ζακ Ιβ Κουστό. Πέθανε στις 25 Ιουνίου 1997.

1979: Πεθαίνει ο διασημότερος καουμπόι του σινεμά, ο Αμερικανός ηθοποιός Τζον Γουέϊν (72 χρόνων). Το πραγματικό του όνομα ήταν Μάριον Μάικ Μόρισον.

1984: Πεθαίνει ο ηγέτης του Ιταλικού Κομμουνιστικού κόμματος Ενρίκο Μπερλίγκουερ (62 χρόνων). Ήταν αυτός που το οδήγησε μακριά από την σοβιετική επιρροή εισάγοντας την πρακτική του «ιστορικού συμβιβασμού».