Οι μικρές ιστορίες πίσω από την τραγωδία στο Μόναχο

Στη δεκαετία του ’60 η Δυτική Γερμανία προσπαθούσε να αποτινάξει από πάνω της το στίγμα του ναζισμού. Κι έγινε η πρώτη χώρα που πήρε την εντολή να φιλοξενήσει Ολυμπιακούς Αγώνες με την υπόσχεση ότι αυτό το ραντεβού των Εθνών δεν θα μοιάζει σε τίποτα με το αντίστοιχο του Χίτλερ το 1936.

• Από τον Άγγελο Μενδρινό

Οι Γερμανοί φιλοδοξούσαν να διοργανώσουν ένα πάρτι στο Μόναχο. Ειδικά το Ολυμπιακό Χωριό έμοιαζε με… παράδεισο κάθε αθλητή. Οι αστυνομικοί ήτα άοπλοι κι έκαναν τα… στραβά μάτια όταν οι αθλητές τόσκαγαν για να απολαύσουν ένα βράδυ στο Μόναχο πίνοντας μπύρα και κάνοντας κόρτε στις κοπέλες των μπαρ.

Κοίταζαν αλλού και τα ξημερώματα όταν οι αθλητές επέστρεφαν στο Ολυμπιακό Χωριό.

Ποτέ άλλοτε τα μέτρα ασφαλείας δεν ήταν τόσο χαλαρά. Και ποτέ άλλοτε τα σχέδια έκτακτης ανάγκης δεν μπήκαν τόσο βαθιά στα συρτάρια των υπευθύνων.

Ο ψυχολόγος Τζορτζ Ζίμπερ είχε συντάξει 26 σενάρια κρίσης. Το σενάριο «21» προέβλεπε Παλαιστίνιοι να απαγάγουν Ισραηλινούς αθλητές, Κι αυτό έκανε παρέα στα άλλα 25 που καταχωνιάστηκαν σε κάποιο γραφείο.

Κι όμως το σενάριο έγινε πραγματικότητα.

Ήταν ξημερώματα της 5ης Σεπτεμβρίου όταν Γερμανοί φρουροί  βλέπουν οκτώ άνδρες να παραβιάζουν τον φράχτη του Ολυμπιακού Χωριού. Δεν δίνουν σημασία. Όπως κάθε ξημέρωμα οι… εξοδούχοι αθλητές επέστρεφαν στη βάση τους.

Η Γερμανική αστυνομία έκανε το ένα λάθος μετά το άλλο. Αποκορύφωνα όταν προσπάθησε να παγιδεύσει τους απαγωγείς. Τους οδήγησε σε ένα στρατιωτικό αεροδρόμιο με την υπόσχεση ότι θα φύγουν από τη χώρα. Εκεί άνοιξε πυρ εναντίον τους. Αυτοί σκότωσαν τους ομήρους, έχασαν πέντε συντρόφους τους κι οι υπόλοιποι τρεις παραδόθηκαν.

Το πιο τραγικό ήταν ότι έσπευσε να ανακοινώσει ότι οι όμηροι απελευθερώθηκαν ενώ ήταν νεκροί!

Οι μικρές ιστορίες πίσω από την μεγάλη τραγωδία

Ο Μοσέ Βάινμπεργκ, 32 χρόνων, προπονητής πάλης ήταν ο πρώτος που είδε τους τρομοκράτες. Προσπάθησε να αντισταθεί, δέχτηκε σφαίρα στο μάγουλο. Τον πίεζαν να τους υποδείξει τα δωμάτια των συμπατριωτών του. Αποφάσισε να τους οδηγήσει στο «2» που ήταν οι παλαιστές και οι αρσιβαρίστες. Θεωρούσε ότι λόγω σωματικής διάπλασης θα μπορούσαν να τους αντιμετωπίσουν. Όμως εκείνοι αιφνιδιάστηκαν. Σε μια ακόμα προσπάθεια να παλέψει με τους απαγωγής έχασε τη ζωή του, αλλά έδωσε την ευκαιρία σε έναν αθλητή να το σκάσει και να σωθεί. Ήταν… φρέσκος πατέρας. Ο γιος του ήταν, τότε, μόλις τεσσάρων εβδομάδων! Κι ο πατέρας του είχε πεθάνει νέος και μεγάλωσε με τον παππού και τη γιαγιά του.

Ο Αντρέ Σπίτζερ ήταν ένας Εβραίος της Ρουμανίας. Είχε γεννηθεί στις 4 Ιουλίου 1945 όταν ο Β’ Παγκόσμιος είχε ήδη τελειώσει και στη χώρα εδραιωνόταν το κομμουνιστικό καθεστώς.  Στα 11 του χρόνια (1956) έμεινε ορφανός από πατέρα κι η μητέρα του πήρε τη μεγάλη απόφαση να επιστρέψει στη Παλαιστίνη, στο Ισραήλ που καλούσε τους Εβραίους απ’ όλο τον κόσμο να γίνουν πολίτες του.

Κατατάχτηκε στην Πολεμική Αεροπορία, ασχολήθηκε με τη ξιφασκία. Είχε περάσει στην Ακαδημία των Σπορ της χώρας που τον έστειλε το 1968 στη Χάγη για να γίνει προπονητής στο άθλημα που αγαπούσε. Από την Ολλανδία γύρισε παντρεμένος με την Άνκε Αντρέ. Λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες γεννήθηκε και η κόρη τους που ονομάστηκε Ανούκ.

Στη διάρκεια των αγώνων η νεογέννητη κόρη του που ήταν στους παππούδες της στην Ολλανδία αρρώστησε κι ο Αντρέ πήγε να τη δει. Επέστρεψε λίγες ώρες πριν τη τραγωδία. Ήταν ένας από τους ομήρους. Επειδή ήξερε Γερμανικά οι Παλαιστίνιοι τον χρησιμοποίησαν ως διαπραγματευτή. Έκανε όμως ένα λάθος. Προσπάθησε να δώσει στους Γερμανούς πληροφορίες για τους απαγωγείς. Η τελευταία φορά που τον είδαν ζωντανό ήταν όταν από το παράθυρο που μιλούσε δέχτηκε ένα χτύπημα στο κεφάλι με τη λαβή ενός περιστρόφου. Ο Σπίτζερ εκτελέστηκε από τους απαγωγείς του έχοντας δει νωρίτερα να εκτελούνται τέσσερις συμπατριώτες του και να ανατινάζεται ένα από τα τρία ελικόπτερα που είχαν μεταφέρει τους απαγωγείς σε στρατιωτική βάση έξω από το Μόναχο.

Η γυναίκα του ανταποκρίτρια της Ολλανδικής και της Βελγικής τηλεόρασης στο Ισραήλ και ως δημοσιογράφος πρωτοστάτησε στον αγώνα για να αποκαλυφθούν οι ευθύνες της Γερμανικής αστυνομίας στην Τραγωδία του Μονάχου.

Ο Γιάκομπ Σπρίνγκερ είχε γεννηθεί στη Πολωνία το 1921. Ήταν στο Μόναχο ο προπονητής της ομάδας Άρσης Βαρών του Ισραήλ. Στα 51 του χρόνια είχε ζήσει πολλά. Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είχε υποφέρει στο «Γκέτο της Βαρσοβίας» που είχε κλείσει οι Γερμανοί τους Εβραίους της κατακτημένης χώρας. Ήταν από τους πρώτους που εγκαταστάθηκαν στη «Γη της Επαγγελίας».

Τα περισσότερα από τα θύματα των Ισραηλινών στο Μόναχο ήταν Εβραίοι της διασποράς. Στο Ισραήλ τους είχε οδηγήσει  η πολιτική της χώρας να συγκεντρώσει καλούς αθλητές απ’ όλο τον κόσμο, αλλά κι η ελπίδα για μια καλύτερη ζωή.

Ο Ντέιβιντ Μπέργκερ ήταν ένας από τους πολλούς Αμερικανοεβραίους. Είχε γεννηθεί στο Κλίβελαντ του Οχάιο κι έδειξε από χωρίς τη κλίση του στην Άρση Βαρών. Πρώτευσε, το 1969, στους Αγώνες «Μακάμπι» όπου συμμετέχουν Εβραίοι απ’ όλο τον κόσμο. Οι υπεύθυνοι του αθλήματος τον έπεισαν να εγκατασταθεί στο Ισραήλ με δέλεαρ την εξασφαλισμένη συμμετοχή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Αυτή η επιλογή στάθηκε μοιραία για τη ζωή του.

Ο Ζέεβ Φρίμαν είχε γεννηθεί στη Πολωνία το 1944. Στα 16 του χρόνια η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στο Ισραήλ. Έγινε ένας από τους καλύτερους Αρσιβαρίστες της χώρας. Βρισκόταν μέσα στο ελικόπτερο που ανατινάχτηκε από τους Παλαιστίνιους έξω από το Μόναχο. Μαζί του ο αρσιβαρίστας από το Ντέιβιντ Μπέργκερ, ο κριτής στο ίδιο αγώνισμα Γιακόβ Σπρίνγκερ, κι ένας ακόμη Εβραίος της διασποράς, ο Ελιζέρ Χάλφιν που είχε γεννηθεί το 1948 στη Ρίγα της Λετονίας.

Στην ανταλλαγή πυρών με τους Γερμανούς αστυνομικούς σκοτώθηκαν ο διαιτητής της ελληνορωμαϊκής πάλης Γιουσούφ Γκοτφρόιντ , γεννημένος στη Ρουμανία, κτηνίατρος στο επάγγελμα, ο επίσης γεννημένος στη Ρουμανία Κεχάτ Σορ, προπονητής σκοποβολής που είχε εγκατασταθεί το 1963 στο Τελ Αβίβ, ο Μαρκ Σλάβιν, παλαιστής της ελληνορωμαϊκής γεννημένος στο Μινσκ της Λευκορωσίας που τότε ανήκε στην ΕΣΣΔ κι ο προπονητής μεγάλων αποστάσεων στον στίβο Αμιτζούρ Σαπίρα.

Οι τρεις απαγωγείς λίγο αργότερα στάλθηκαν πίσω ως αντάλλαγμα για το τέλος μιας αεροπειρατείας!

Στο Ισραήλ η πρωθυπουργός Γκόλντα Μεΐρ οργανώνει την επιχείρηση «Οργή του Θεού» που προβλέπει τη δολοφονία όσων σχεδίασαν και εκτέλεσαν το τρομοκρατικό χτύπημα. Για 20 χρόνια θα ψάχνουν τους ενόχους, άλλες φορές με επιτυχία κι άλλες φορές περισσότερο αποτυχημένα κι από τους Γερμανούς, όπως έγινε στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς στο Λιλεχάμερ της Νορβηγίας όπου σκότωσαν έναν Μαροκινό που ήταν γκαρσόνι.

Άλλα γεγονότα τέτοια μέρα

1698: Ο Τσάρος της Ρωσίας Πέτρος ο Μέγας προκειμένου να ενισχύσει τη διάδοση της ευρωπαϊκής ενδυματολογίας και εμφάνισης, φορολογεί της παραδοσιακές γενειάδες των υπηκόων του.

1899: Ο Κωστής Παλαμάς ολοκληρώνει το ποίημα του «Ο Δωδεκάλογος του γύφτου»

1945: Υπάλληλος της πρεσβείας της ΕΣΣΔ αυτομολεί στον Καναδά και αποκαλύπτει ευρύ δίκτυο κατασκοπείας στη Βόρεια Αμερική. Οι αποκαλύψεις του σηματοδοτούν την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου.

1960: Ο Αμερικανός πυγμάχος Κάσιους Κλέι κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ακολούθησε μεγάλη καριέρα στην επαγγελματική πυγμαχία ως  Μοχάμετ Άλι.

1978: Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μεναχέμ Μπέγκιν και ο Αιγύπτιος πρόεδρος Ανουάρ Σαντάτ ξεκινούν τις ειρηνευτικές συνομιλίες στο Καμπ Ντέϊβιντ που κατέληξαν στις 17 του μήνα στην υπογραφή της ομώνυμης συνθήκης για τη Μέση Ανατολή.

1992: Φωτιές πνίγουν την Αθήνα. Από τον Αυλώνα έως τον Μαραθώνα. Κάηκαν 50 χιλιάδες στρέμματα δάσους.

1996: Θεμελιώνεται στα Σπάτα το νέο αεροδρόμιο της Αθήνας που αργότερα θα πάρει το όνομα του Ελευθέριου Βενιζέλου. Άρχισε να λειτουργεί στις 28 Μαρτ΄λιου 1991.

1996: Οι ΗΠΑ δίνουν το πράσινο φως για την εισβολή της Τουρκίας στο Ιράκ αποδεχόμενες την ιδέα δημιουργίας ουδέτερης ζώνης για τους Κούρδους στα σύνορα των δύο χωρών.

1997: Στη Σύνοδο της ΔΟΕ στην Λοζάνη η Αθήνα παίρνει την εντολή να διοργανώσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Στην τελική ψηφοφορία επικρατεί της Ρώμης με 66 ψήφους έναντι 41.

2001:Ο Ότο Ρεχάγκελ δίνει τον πρώτο του αγώνα ως προπονητής εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου. Στο Ελσίνκι η Φινλανδία νικά με 5-1 την Ελλάδα. Από το ημίχρονο προηγείτο με 4-1. Μετά το ματς σημειώνεται επεισόδιο του Γρηγόρη Γεωργάτου με τον Γερμανό τεχνικό. Η καριέρα του Γεωργάτου στην εθνική τελειώνει στον 35ο αγώνα του. Του Ρεχάγκελ μόλις άρχιζε…

2002: Παραδίδεται στην Αστυνομική Διεύθυνση της Αθήνας (ΓΑΔΑ) ο Δημήτρης Κουφοντίκας, ο «Λουκάς» της «17 Νοέμβρη».

Γεννήσεις

1934: Φρέντυ Γερμανός, δημοσιογράφος, συγγραφές με πετυχημένες εκπομπές στην τηλεόραση. Πέθανε το 1999. Τελευταία του σύζυγος ήταν η Μαρία Ιωαννίδου και κόρη του η Ναταλία Γερμανού.

1935: Ανδρέας Λεντάκης, πολιτικός, συγγραφέας και αντιστασιακός. Ο Μίκης Θεοδωράκης έγραψε για αυτόν το τραγούδι «χτυπούν στην ταράτσα τον Ανδρέα» από τα βασανιστήρια που υπέστη στην οδό Μπουμπουλίνας που στεγάζονταν τα γραφεία της Γενικής Ασφάλειας, στη θέση που σήμερα βρίσκεται το υπουργείο Πολιτισμού.

1940: Ράκελ Γουέλς, Αμερικανίδα ηθοποιός, σύμβολο του sex. Το πραγματικό όνομα της ήταν Τζο Ράκελ Τετζάντα). Πέθανε στις 15 Φεβρουαρίου 2024.

1946: Φρέντι Μέρκιουρι, Βρετανός τραγουδιστής, στιχουργός, πιανίστας. Ιδρυτής του συγκροτήματος Queen. Έμεινε στην ιστορία για την σκηνική του παρουσία, αλλά και το εύρος των φωνητικών του ικανοτήτων. Το πραγματικό του όνομα ήταν Φάρο Μπουλσάρα. Πέθανε στις 24 Νοεμβρίου 1991.

1951: Πωλ Μπράϊτνερ, Γερμανός ποδοσφαιριστής. Πρωταθλητής Κόσμου το 1974 με τη Γερμανία (1974) κι άλλες τρεις φορές με την Μπάγερν νικητής του Τσάμπιονς Λιγκ που τότε λεγόταν Κύπελλο Πρωταθλητριών.

Θάνατοι

1944: Ηρώ Κωνταντοπούλου (17 χρ.). Εκτελέστηκε από τους Γερμανούς για τη συμμετοχή της στην Εθνική Αντίσταση (ΕΠΟΝ).

1967: Γιάννης Χαλκίδης (27 χρ.), στέλεχος της Νεολαίας Λαμπράκη και μέλος της αντιδικτατορικής οργάνωσης «Πατριωτικό Μέτωπο». Δολοφονήθηκε από άνδρες της Χωροφυλακής Θεσσαλονίκης σε γιάφκα στην περιοχή της Οσίας Ξένης.

1970: Γιόχεν Ριντ (38 χρ.), Αυστριακός πιλότος της F1 . Σκοτώθηκε κατά τη διαρκεια των δοκιμαστικών στην πίστα της Μόντσα στην Ιταλία. Ο Ριντ είχε ήδη εξασφαλίσει τον τίτλο του Παγκόσμιου Πρωταθλητή και είναι ο μόνος που κέρδισε τον τίτλο ενώ δεν βρισκόταν στη ζωή.

1997: Μητέρα Τερέζα (87 χρ.). Αφιέρωσε τη ζωή της στην περίθαλψη των φτωχών. Έγινε μοναχή σε ηλικία 18 χρόνων. Πέθανε στην Καλκούτα

1998: Ακίρο Κουροσάβα (88 χρ.), Ιάπωνας σκηνοθέτης.

2006: Απόστολος Σουγκλάκος (56 χρ.), παλαιστής και ηθοποιός

2007: Νίκος Νικολαΐδης (67 χρ.). σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός ταινιών. Εργάστηκε και στην διαφήμιση παρουσιάζοντας περισσότερες από 200 τηλεοπτικές διαφημίσεις. Εμπορικότερη ταινία του «Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα» το 1979. Ο ίδιος θεωρούσε καλύτερη την «Ευριδίκη Β,Α 2037»

2011: Γεώργιος Αλέξανδρος Μαγκάκης (89 χρ.), νομικός, καθηγητής του Ποινικού Δικαίου στη Νομική Αθηνών, αντιστασιακός, και υπουργός σε πολλές κυβερνήσεις.

Διαβάστε ακόμη

SHOWBIZ

Σταύρος Φλώρος: Οι σοκαριστικές εικόνες από το ατύχημα στο Survivor

Μια δικαστική διαμάχη με ιδιαίτερα βαριές καταγγελίες βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της δημοσιότητας