Ψυχανάλυσέ το: Μαθησιακές δυσκολίες

❱❱ Πώς προβλήματα στην ανάγνωση και τη γραπτή έκφραση μπορούν να «φρενάρουν» την ανάπτυξη των παιδιών • Οι μύθοι και η λάθος εικόνα Οι μαθησιακές δυσκολίες στις μέρες μας αποτελούν μια συνηθισμένη κατάσταση, αφού οι στατιστικές έρευνες δείχνουν ότι το 1/10 των μαθητών μπορεί να παρουσιάσει, σε διαφορετικό βαθμό φυσικά, τέτοιου τύπου δυσκολίες. 

Ωστόσο, οι μαθησιακές δυσκολίες εντοπίζονται και αντιμετωπίζονται σε έναν πολύ μεγάλο βαθμό, ειδικά στις περιπτώσεις εκείνες όπου γίνεται έγκαιρα η διάγνωση, και έτσι δεν επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργικότητα στη ζωή του ατόμου.

Οι γονείς αναρωτιούνται; Τι είναι οι μαθησιακές δυσκολίες; Τι έχει το παιδί μου;

Επιστημονικά άρθρα και το Νational Joint Committee of Learning Disabilities δίνουν έναν συγκεκριμένο και γενικά αποδεκτό ορισμό: «Μαθησιακές δυσκολίες είναι ένας γενικός όρος, ο οποίος αναφέρεται σε μια ετερογενή ομάδα διαταραχών, που προέρχονται από σοβαρές δυσκολίες στην εκμάθηση και τη χρήση του λόγου, της ανάγνωσης, της γραφής, της λογικής σκέψης και των μαθησιακών καταστάσεων».

Ενα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να συναντήσει δυσκολίες στην απόκτηση και την ανάπτυξη της αναγνωστικής ικανότητας και κατά συνέπεια στην ικανότητα γραφής της γλώσσας, όπως επίσης και στην κατανόηση και την επεξεργασία.

Γονείς και εκπαιδευτικοί επικεντρώνουν την προσοχή τους στα συμπτώματα, που παρουσιάζονται κυρίως στους τομείς της ανάγνωσης, της κατανόησης και της γραπτής έκφρασης, γιατί αυτά είναι ευκολότερο να γίνουν αντιληπτά. Δυστυχώς, όμως, δεν δίνεται αντίστοιχα η ανάλογη προσοχή σε τομείς, όπως είναι η αυτοεκτίμηση, η κοινωνικοποίηση, η λεκτική ικανότητα, οι κοινωνικές δεξιότητες, τομείς ιδιαίτερα σημαντικοί για την πλήρη ανάπτυξη και την εξέλιξη του ατόμου.

Μέσα στο πλαίσιο των μαθησιακών δυσκολιών μπορεί να παρατηρηθούν και να ενταθούν χαρακτηριστικά, όπως:

Δυσκολίες στην κοινωνική συναναστροφή και την επικοινωνία.

Προβλήματα συμπεριφοράς στο σχολικό ή στο οικογενειακό περιβάλλον.

Χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Δυσκολίες στην εκτέλεση κανόνων και οδηγιών.

Δυσκολίες στην κατανόηση και την επεξεργασία ενός κειμένου.

Δυσκολίες στην απάντηση ερωτήσεων.

Δυσκολίες στην άρθρωση, στην εκφορά του λόγου και την ομιλία.

Δυσκολίες στην ανάγνωση.

Δυσκολίες οργάνωσης.

Απόκρυψη και αποφυγή εργασιών.

Ακόμη ένας τομέας στον οποίο δυσκολεύονται είναι κυρίως στα γραπτά.

Παρουσίαση υπερκινητικότητας και διάσπασης, έλλειψη συγκέντρωσης ή και παρορμητικότητας (το παιδί κουνά το σώμα του, δύσκολα παραμένει καθισμένο, μιλάει γρήγορα).

Μπορεί να μιλά ακατάπαυστα ή να διακόπτει συχνά ή, σε κάποιες περιπτώσεις, να μη μιλά και καθόλου.

Μπορεί να παρουσιάζονται δυσκολίες που να αφορούν μόνο συγκεκριμένη κατηγορία, π.χ. μαθηματικά, δυσαριθμησία κ.λπ.

Αντιμετώπιση

Η σωστή διαγνωστική προσέγγιση πρέπει να είναι συνδυαστική και διαφορική, δηλαδή με τη συμμετοχή διαφόρων ειδικοτήτων, διότι απαιτούνται η διερεύνηση και η αξιολόγηση πολλών παραγόντων: Το οικογενειακό περιβάλλον (συμβουλευτική γονέων). Το νοητικό δυναμικό του παιδιού (κλινική ψυχολόγος). Η συναισθηματική/ψυχιατρική κατάσταση του παιδιού (αναπτυξιακός παιδίατρος, παιδονευρολόγος, παιδοψυχίατρος). Η γλωσσική εξέλιξη (λογοθεραπευτής και ειδικός παιδαγωγός). Πολλές φορές η αποκατάσταση έχει διπλό στόχο, αποβλέποντας τόσο στη μαθησιακή βοήθεια όσο και στην ψυχολογική στήριξη.

Πρέπει να ληφθεί, όμως, υπόψη ότι οι μαθησιακές δυσκολίες δεν αφορούν μόνο τις ικανότητες και τη νοημοσύνη του παιδιού, αλλά εμπλέκουν και τους παράγοντες οικογένεια, καθώς και το ευρύτερο σχολικό και κοινωνικό πλαίσιο. Μέσα στο πλαίσιο αυτό ζει, αναπτύσσεται, εξελίσσεται και καλείται να δράσει το παιδί.
Η άμεση ευαισθητοποίηση του σχολείου και της οικογένειας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την έγκαιρη διάγνωση και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των μαθησιακών δυσκολιών του παιδιού.

Οι μύθοι και η λάθος εικόνα

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αποσαφηνιστούν οι μύθοι και οι αναλήθειες που διαιωνίζονται με το πέρασμα του χρόνου.

1 Είναι μύθος ότι οι μαθησιακές δυσκολίες δεν αποτελούν ειδική-εκπαιδευτική ανάγκη, αντιθέτως, οι μαθησιακές δυσκολίες είναι πραγματικές. Οι πρόσφατες έρευνες αποδεικνύουν και τη νευρολογική διαταραχή των μαθησιακών δυσκολιών.

2 Είναι μύθος ότι οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες έχουν χαμηλή νοημοσύνη, αντιθέτως, οι μαθητές αυτοί βρίσκονται μέσα στο φυσιολογικό πλαίσιο νοημοσύνης. Υπάρχουν κάποιοι που βρίσκονται στο ανώτερο φυσιολογικό πλαίσιο και κάποιοι άλλοι που βρίσκονται στο χαμηλό.

3 Είναι μύθος ότι οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες δεν μπορούν να μάθουν, αντιθέτως, μπορούν να μάθουν, αλλά χρειάζονται ειδική εκπαίδευση, η οποία θα στοχεύει πρωταρχικά στη διδασκαλία τεχνικών και δεξιοτήτων.

4 Είναι μύθος ότι οι μαθησιακές δυσκολίες είναι αποτέλεσμα ανεπαρκούς διδασκαλίας, αντιθέτως, οι μαθησιακές δυσκολίες υπάρχουν από τη γέννηση του ατόμου. Δεν δημιουργούνται από την αναποτελεσματική διδασκαλία.

5 Είναι μύθος ότι οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες είναι απλά αδιάφοροι και τεμπέληδες, αντιθέτως, τα παιδιά αυτά δεν είναι καθόλου, απλά χρειάζονται περισσότερο χρόνο και συγκεκριμένο τρόπο εκμάθησης για να ολοκληρώσουν τις εργασίες τους. Στην προσπάθειά τους, επίσης, να αποφύγουν μια νέα αποτυχία δεν εμπλέκονται εύκολα σε δοκιμασίες αξιολόγησης, ασκήσεις, ομαδικές εργασίες και εκπόνηση εργασιών.

6 Είναι μύθος ότι οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες αντιμετωπίζουν δυσκολίες μόνο στα μαθήματα του σχολείου, αντιθέτως, αντιμετωπίζουν και άλλες δυσκολίες συναισθηματικής φύσης, που προκαλούνται είτε από την επαναλαμβανόμενη αποτυχία και τη χαμηλή αυτοεκτίμηση είτε από προβλήματα σε γνωστικές λειτουργίες.

7 Είναι μύθος ότι οι μαθησιακές δυσκολίες ξεπερνιούνται με τον χρόνο, αντιθέτως, πρόκειται για διά βίου δυσκολίες, οι οποίες εμφανίζονται με διαφορετικό τρόπο, μορφή, συχνότητα και ένταση σε κάθε ηλικία. Δεν εξαφανίζονται μαγικά και ξαφνικά καθώς μεγαλώνουμε.

rt4w35twe5g 28 Είναι μύθος ότι οι μαθησιακές δυσκολίες θεραπεύονται καθολικά, αντιθέτως, είναι μια κατάσταση που διαρκεί. Υπάρχουν, ωστόσο, προγράμματα, θεραπείες, εκπαιδεύσεις και τεχνικές που διευκολύνουν και βελτιώνουν τη μάθηση και την κατάκτηση της γνώσης.

MSc Κλινική Ψυχοπαθολόγος – 
Ψυχοθεραπεύτρια
Universite Paris VIII – St. Denis – Vincennes, France

www.michalopoulou.gr

www.facebook.com/ 
Σοφία Π. Μιχαλοπούλου

offer

{{-PCOUNT-}}37{{-PCOUNT-}}

Ακολουθήστε την Espresso στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ MOBILE APP ΤΗΣ ESPRESSO

ΔΗΜΟΦΙΛΗ