Μία συναρπαστική ιστορία γεμάτη συνωμοσίες και κατασκοπία, με φόντο το Αιγαίο Πέλαγος, φέρνει στο φως μια σημαντική ανακάλυψη στη Βιβλιοθήκη του ΑΠΘ. Συνολικά 16 μοναδικά παγκοσμίως χειρόγραφα-χάρτες των Κυκλάδων του 1865 που ανήκουν στη Συλλογή Ιωάννη Τρικόγλου ανακαλύφθηκαν τον Ιανουάριο του 2016 και παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά δημόσια το βράδυ της Τετάρτης στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης.
Στους χάρτες απεικονίζονται τα νησιά Νάξος, Πάρος, Σίφνος, Μήλος, Ιος, Αντίπαρος, Κίμωλος, Πολύαιγος, Φολέγανδρος, Σίκινος, Ηρακλειά, Σχοινούσα, Κέρος, Κουφονήσια, καθώς και τα Κύθηρα με την Ελαφόνησο. Τη δημιουργία των χαρτών διέταξε να κάνουν υπό πλήρη μυστικότητα μηχανικοί, τοπογράφοι και χαρτογράφοι του γαλλικού πολεμικού ναυτικού ο Λουδοβίκος 14ος.
Γάλλοι μηχανικοί ντύνονταν κληρικοί και «ζωγράφιζαν» τα ξωκλήσια, τα σπίτια και τους ανεμόμυλους στα νησιά των Κυκλάδων! «Αυτή η επιχείρηση δεν ήταν τόσο ειρηνική και αθώα. Η οργανωμένη αποστολή του γαλλικού πολεμικού ναυτικού στις ελληνικές θάλασσες στα 1685-1687 συνέπεσε με σημαντικές πολιτικές στρατιωτικές εξελίξεις που άλλαξαν τον πολιτικό χάρτη της ΝΑ Ευρώπης» είπε ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας του ΑΠΘ Ιωάννης Χασιώτης, διευκρινίζοντας ότι «οι πραγματικές προθέσεις του Λουδοβίκου 14ου έναντι των Οθωμανών δεν τεκμηριώθηκαν ακόμη με ασφάλεια».
«Η μεγάλη κλίμακα απεικόνισης είναι πρωτόγνωρη για την εποχή και τον γεωγραφικό χώρο του Αιγαίου» είπε ο ομότιμος καθηγητής Χαρτογραφίας Ευάγγελος Λιβιεράτος. Μία σημαντική καινοτομία των χαρτών είναι η αποτύπωση της προοπτικής: «Αυτό είναι “top” στη σύγχρονη χαρτογραφία.
Είναι εκπληκτικό πώς η γαλλική χαρτογραφία εκείνη την εποχή έβλεπε ως drone»! Στο πλαίσιο της παρουσίασης υπογράφηκε και μνημόνιο συνεργασίας για τις βιβλιοθήκες μεταξύ ΑΠΘ και Δήμου Θεσσαλονίκης με στόχο την έρευνα και τη μελέτη της τοπικής ιστορίας.
