Σκάνδαλο Γουoτεργκέιτ: Μια… απλή διάρρηξη που έγινε αιτία να γκρεμιστεί ένας Αμερικανός πρόεδρος

Στην αρχή ήταν μια απλή διάρρηξη από αυτές που αφθονούν ακόμα και στην Ουάσιγκτον. Βρισκόμαστε στα 1972, λίγο πριν από τις Αμερικανικές προεδρικές εκλογές.

• Από τον Άγγελο Μενδρινό

Είναι 17 Ιουνίου. Στο κτιριακό συγκρότημα Γουοτεργκέιτ στεγάζονταν μεταξύ άλλων τα γραφεία της Εθνικής Επιτροπής των Δημοκρατικών. Ήταν λίγο μετά τις δύο τα ξημερώματα όταν ο φύλακας Φρανκ Γουίλς  διαπιστώνει ότι ορισμένες πόρτες που οδηγούσαν από το υπόγειο γκαράζ στα γραφεία των ορόφων ήταν καλυμμένες με μονωτική ταινία. Έτσι έκλειναν, αλλά δεν κλείδωναν. Έβγαλε τις ταινίες, αλλά σε νέο έλεγχο, αργότερα, τις είδε ξανά.

Διαβάστε ακόμη

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

16 Ιουνίου 1969: Το πρώτο βίντεο κάνει την εμφάνισή του στην ελληνική τηλεόραση

Σήμερα το βίντεο είναι του… χεριού μας. Υπάρχει παντού. Αρκεί να πατήσουμε ένα κουμπί στο κινητό μας και θα έχουμε ότι βρούμε – κυριολεκτικά…

Ειδοποιεί την αστυνομία λέγοντας ότι στο κτίριο γινόταν διάρρηξη. Τρεις αστυνομικοί με πολιτικά (ντυμένοι χίπις!) μπαίνουν στο κτίριο. Στον 6ο όροφο, στα γραφεία του Δημοκρατικού Κόμματος, εντοπίζουν πέντε άνδρες που φωτογράφιζαν έγγραφα κι έβαζαν κοριούς σε τηλέφωνα!

Ήταν μέλη των «υδραυλικών του Λευκού Οίκου» μιας ομάδας που είχε ιδρυθεί ένα χρόνο νωρίτερα για να αποτρέψει τη δημοσίευση εγγράφων για τον πόλεμο του Βιετνάμ από έναν ακτιβιστή, πρώην κρατικό υπάλληλο, τον Ντάνιελ Έσμπεργκ.

Στόχος δεν ήταν να αποτρέψουν μόνο τη δημοσίευση των εγγράφων, αλλά και να μάθουν επιβαρυντικά στοιχεία για τη ζωή του για να τον εκβιάσουν. Το ίδιο θα έκαναν και για εκδότες και δημοσιογράφους που θα συνεργάζονταν μαζί του. Απέκτησαν πρόσβαση στις φορολογικές αρχές, στα αστυνομικά αρχεία κι όπου αλλού μπορούσαν να βρουν κάτι που θα εξυπηρετούσε τους σκοπούς τους. Στην προκειμένη περίπτωση δεν κατάφεραν πολλά πράγματα, αλλά οι… υδραυλικοί αναλάμβαναν να σταματήσουν κάθε δυσάρεστη διαρροή πληροφοριών για τον πρόεδρο. Από εκεί πήραν αυτό το όνομα.

Οι πέντε που πιάστηκαν επ’ αυτοφώρω δεν ήταν τίποτα… τυχαίοι:

•  Τζέιμς Μακόρντ, πρώην πράκτορας της CIA και επικεφαλής ασφάλειας του Νίξον για την προεκλογική εκστρατεία του 1972.
• Μπέρναρντ Μπάρκερ, επίσης πρώην πράκτορας της CIA.
• Φρανκ Στέρτζις εργαζόταν για τη CIA.
• Βιρχίλιο Γκονσάλες,  Κουβανός αντικαθεστωτικός κι είχε στενούς δεσμούς με τη CIA.
• Εουχένιο Μαρτίνες, Κουβανός αντικαθεστωτικός.

Μαζί τους είχαν 5.300 δολάρια των 100, τα περισσότερα με συνεχόμενους σειριακούς αριθμούς, ένα φορητό δέκτη βραχέων κυμάτων που τους έδινε τη δυνατότητα να παρακολουθούν τη συχνότητα της αστυνομίας, 40 καρούλια παρθένου φιλμ, δυο κάμερες 35 mm και τρεις εκτοξευτές δακρυγόνων σε μέγεθος στυλό.

Θα περίμενε κανείς να ξεσπάσει σάλος. Λίγους μήνες πριν τις εκλογές του Νοεμβρίου διάρρηξη στα γραφεία του αντιπάλου κόμματος από ανθρώπους που είτε ανήκαν, είτε είχαν στενές σχέσεις με τη CIA, που ακούστηκε!

Κι όμως άρχισε να λειτουργεί ένας ολόκληρος μηχανισμός για να… θαφτεί η υπόθεση.

Ο Ρον Ζίγκλερ, γραμματέας του γραφείου Τύπου του προέδρου, τη χαρακτήρισε «απόπειρα διάρρηξης τρίτης κατηγορίας».

Στο παρασκήνιο άλλο ένα μέλος των «υδραυλικών», ο δικηγόρος και πράκτορας του FBI Γκόρντον Λίντι φρόντισε να… μπλοκάρει την έρευνα της υπηρεσίας του.

Στις 29 Αυγούστου, ο Νίξον, σε συνέντευξη Τύπου λέει το πρώτο ψέμα:

«Μπορώ να πω με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο, ότι κανείς από το προσωπικό του Λευκού Οίκου, κανείς από αυτή την κυβέρνηση, δεν έχει εμπλακεί σε αυτό το πολύ παράξενο περιστατικό».

Δύο δημοσιογράφοι της «Ουάσινγκτον Ποστ», ο Μπομπ Γούντγουορντ και ο Καρλ Μπερνστάιν αρχίζουν να ψάχνουν το θέμα. Επικαλούνται πληροφορίες που τους δίνει μια «ανώνυμη πηγή». Πολλά χρόνια μετά αποκαλύφθηκε ότι ήταν ο αναπληρωτής διευθυντής του FBI, Γουίλιαμ Μαρκ Φέλι. Στη δημοσιογραφική πιάτσα τον ανέφεραν απλά ως… βαθύ λαρύγγι, από τον τίτλο της πορνογραφικής ταινίας που είχε κυκλοφορήσει τότε με πρωταγωνίστρια τη Λίντα Λόβλεϊς.

Κάποιες εφημερίδες τους ακολούθησαν στις αποκαλύψεις. Άλλες διάλεξαν τη σιωπή και κάποιες την κριτική για ενέργειες που έβλαπταν τη χώρα!

Στις Αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 1972 ο Ρίτσαρντ Νίξον είχε καταφέρει να επανεκλεγεί πρόεδρος των ΗΠΑ με το θηριώδες ποσοστό 60,7%. Είχε συντρίψει τον αντίπαλό του, τον Δημοκρατικό Τζορτζ Μακ Γκόβεν. Πραγματικός θρίαμβος! Κι όμως 20 μήνες αργότερα έφυγε ταπεινωμένος από τον Λευκό Οίκο και δεν μπήκε φυλακή επειδή πολύ απλά ο διάδοχός του και αντιπρόεδρος Τζέραλντ Φορντ αποφάσισε να του δώσει χάρη, για το καλό της πατρίδας, όπως είπε…

Πως όμως ένας πρόεδρος που έχασε μόλις δύο από τις πενήντα Πολιτείες (Μασαχουσέτη και Περιφέρεια Κολούμπια) έφθασε σε αυτό το σημείο;

Οι σύμβουλοι του Νίξον είχαν την άποψη ότι τα πυρά τους πρέπει να επικεντρωθούν στην «Ουάσινγκτον Ποστ» και να αφήσουν έξω τις άλλες εφημερίδες. Θα ήταν μια προειδοποίηση και για τις υπόλοιπες.

Η εφημερίδα αρχίζει να ψάχνει την πορεία του χρήματος των διαρρηκτών.

• Τον Αύγουστο του 1972 ένας από τους συλληφθέντες, ο  Μπέρναρντ Μπάρκερ είχε στο λογαριασμό του ένα τσεκ των 25.000 δολαρίων που προερχόταν από δωρεά προς την εκλογική καμπάνια του Νίξον!
• Στις 29 Σεπτεμβρίου υποστηρίζει ότι ο επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας του Νίξον, ο  Τζον Μίτσελ, ενώ ήταν Γενικός Εισαγγελέας των ΗΠΑ, παράλληλα διαχειριζόταν ένα «κρυφό» ταμείο για πληροφορίες σε βάρος των Δημοκρατικών.
• Λίγο αργότερα η ίδια εφημερίδα αποκαλύπτει ότι η διάρρηξη στα γραφεία των Δημοκρατικών δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός, αλλά μέρος μιας τεράστιας υπόθεσης υποκλοπών με υπεύθυνο τον ίδιο τον Πρόεδρο!

Οι αποκαλύψεις δεν επηρέασαν τις εκλογές και ο Νίξον επανεξελέγη με το θηριώδες ποσοστό του 60,7%.

Στις 30 Απριλίου, γίνεται γνωστό ότι ο Πρόεδρος ζήτησε τις παραιτήσεις των δύο στενών συνεργατών του (Χάλντεμαν και Έρλιχμαν, δικάστηκαν και καταδικάστηκαν σε φυλάκιση το 1976).

Επίσης ζήτησε την παραίτηση του Γενικού Εισαγγελέα Ρίτσαρντ Κλάιντινστ.

Στο… παιχνίδι μπαίνει και η Γερουσία. Δημιουργείται ειδική επιτροπή οι συνεδριάσεις της οποίας διαρκούν τέσσερις μήνες και μεταδίδονται από τα τρία εθνικά τηλεοπτικά δίκτυα της χώρας.

Στις 16 Ιουλίου 1973 ένας υπάλληλος του Λευκού Οίκου αποκαλύπτει στην επιτροπή ότι όλες οι συνδιαλέξεις και συζητήσεις του Προέδρου ηχογραφούνται. Ο ανεξάρτητος ειδικός σύμβουλος, Κοξ, ζητά τις μαγνητοταινίες, ο Νίξον αρνείται επικαλούμενος λόγους εθνικής ασφαλείας. Τότε καλεί τον ίδιο τον Πρόεδρο σε ακρόαση.

Στις 20 Οκτωβρίου ο Νίξον ζητά την αποπομπή του Άρτσιμπαλντ Κοξ, από τον υπουργό Δικαιοσύνης Έλιοτ Ρίτσαρντσον. Εκείνος παραιτείται. Τον ακολουθεί ο υφυπουργός Γουίλιαμ Ράκελσχαους στον οποίο απευθύνεται με το ίδιο αίτημα. Το γαϊτανάκι των παραιτήσεων σταματά στον γενικό Εισαγγελέα των ΗΠΑ, υπερσυντηρικό Ρόμπερκ Μποργκ. Επιτέλους βρέθηκε άνθρωπος να απολύσει τον… ενοχλητικό Κοξ!

Νέος ανεξάρτητος ειδικός σύμβουλος αναλαμβάνει ο Λίον Τζαβόρσκι.

Οι μαγνητοταινίες για τις οποίες τόσες παραιτήσεις έγιναν παραδόθηκαν, αλλά… λογοκριμένες. Ο Νίξον είπε ότι έχουν αφαιρεθεί σημεία που αφορούν την εθνική ασφάλεια. Δύο από τις μαγνητοταινίες υποστηρίζεται ότι για «τεχνικούς λόγους» δεν λειτούργησαν.

Το ένα ψέμα φέρνει το άλλο. Από τα 79 συνολικά λεπτά των ηχογραφημένων συνομιλιών λείπουν 18,5 που έχουν σβηστεί. Αφορούν μια συνομιλία σε στενούς του συνεργάτες μόλις τρεις μέρες μετά τη διάρρηξη. Η γραμματέας του Προέδρου υποστηρίζει ότι την ώρα που ήταν να πατήσει το κουμπί για την ηχογράφηση χτύπησε το τηλέφωνο και δεν πάτησε την παύση. Γίνεται έρευνα κι αποκαλύπτεται ότι τα «επίμαχα σημεία» έχουν σβηστεί από πέντε έως εννέα φορές!

Τα προβλήματα συνεχίζονται καθώς η επιτροπή ζητά κι άλλες μαγνητοταινίες που ο Λευκός Οίκος αρνείται και πάλι να δώσει.

Κι ενώ στενοί συνεργάτες του Νίξον καταδικάζονται για το σκάνδαλο, μαίνεται η μάχη των δικηγόρων. Οι επιτροπές που ερευνούν την υπόθεση προσφεύγουν στο Ανώτατο Δικαστήριο. Ο δικηγόρος του Προέδρου επικαλείται και αυτός λόγους «εθνικής ασφαλείας».

Το πουλόβερ ξηλώνεται με γρήγορους ρυθμούς, Είναι 24 Ιουλίου όταν το Ανώτατο Δικαστήριο με ψήφους 8-0 καλεί τον Νίξον να δώσει στις αρμόδιες αρχές όλα τα στοιχεία.

Στις 5 Αυγούστου έρχεται το τελειωτικό χτύπημα. Σε ηχογραφημένη συνομιλία με τον επιτελάρχη του Λευκού Οίκου, Μπόμ Χάλντεμαν στις 23 Ιουνίου 1972, ο Νίξον ενημερώνεται για τους τρόπους συγκάλυψης της υπόθεσης. Πλέον δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο πρόεδρος όχι μόνο ήξερε, αλλά έκανε ότι ήταν δυνατόν να εμποδίσει τις έρευνες και να παραπλανήσει τις αρχές.

Στις 8 Αυγούστου κι ενώ η παραπομπή του είναι δεδομένη απευθύνει τηλεοπτικό διάγγελμα στον Αμερικανικό λαό στον οποίο γνωστοποιεί την παραίτησή του. Ίσως το «παραιτούμαι» να ήταν η μόνη αλήθεια του, το τελευταίο διάστημα της θητείας του.

Τον διαδέχεται ο αντιπρόεδρος Τζέραλντ Φορντ, ο οποίος με τη σειρά του είχε διαδεχτεί τον επίσης παραιτημένο λόγω σκανδάλων Σπύρο Άγκνιου. Ο νέος πρόεδρος δίνει χάρη στον προκάτοχό του ενισχύοντας τις υπόνοιες ότι η ανάδειξή του στη θέση του προέδρου ήταν προϊόν συναλλαγής με τον ίδιο τον Νίξον.

Αλήθειες και ψέματα

Πολλές φορές το σύμπαν… συνωμοτεί για να μην μείνει κρυφό ένα σκάνδαλο.

Στις 2 Μαΐου 1972 πεθαίνει ο πανίσχυρος διευθυντής του FBI Έντγκαρντ Χούβερ. Υπηρέτησε σε αυτή τη θέση για 37 χρόνια, ένα μήνα και δέκα μέρες! Ο Μαρκ Φελτ είναι το φαβορί για να τον διαδεχτεί. Διορίζεται όμως ο Πάτρικ Γκρέι, μεταγραφή από το υπουργείο Δικαιοσύνης που σε ανταπόδωση της χάρης που του έγινε καταστρέφει επιβαρυντικά στοιχεία για τις ευθύνες του προέδρου. Είναι η ευκαιρία του Φελτ να πάρει εκδίκηση. Και γίνεται το «βαθύ λαρύγγι». Ο ένας από τους δύο δημοσιογράφους είχε γνωρίσει τον Φελτ χρόνια πριν, το 1969 στον Λευκό Οίκο. Αν δεν υπήρχε εκείνη γνωριμία θα ήταν δύσκολο να υπάρξει εμπιστοσύνη.

Άλλα γεγονότα τέτοια μέρα

1631: Η Μουμτάζ Μαχάλ σύζυγος του Μογγόλου Αυτοκράτορα Σαχ Τζαχάν πεθαίνει κατά τη διάρκεια του τοκετού. Ο σύζυγός της τα επόμενα 17 χρόνια θα κατασκευάσει το μαυσωλείο της, το Τατζ Μαχάλ.

1885: Το Άγαλμα της Ελευθερίας φθάνει στη Νέα Υόρκη από τη Γαλλία.

1911: Στο Λονδίνο οι φεμινίστριες διεκδικούν δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές.

1922: Γεννιέται η λογοτέχνης, δημοσιογράφος και ακτιβίστρια Λιλή Ζωγράφου. Πέθανε το 1998.

1944: Έπειτα από δημοψήφισμα η Ισλανδία αποσπάται από τη Δανία και γίνεται ανεξάρτητο κράτος.

1944: Στην Υπάτη, 22 χλμ. από τη Λαμία ναζιστικά στρατεύματα εκτελούν 28 άτομα, τραυματίζουν 30, καταστρέφουν τα 375 από τα 400 σπίτια, βεβηλώνουν βυζαντινές εκκλησίες, ως αντίποινα για το σαμποτάζ στον Γοργοπόταμο δύο χρόνια νωρίτερα.

1944: Γεννιέται η ηθοποιός και συγγραφέας Κάρμεν Ρουγγέρη.

1946: Ψηφίζεται στη Βουλή το περιβόητο Γ’ Ψήφισμα «περί εκτάκτων μέτρων» που προβλέπει την ποινή του θανάτου «κατά των επιβουλευόμενων την δημόσια τάξη και ακεραιότητα του κράτους».

1958: Αποσύρεται από το στρατηγείο του ΝΑΤΟ στην Σμύρνη το κλιμάκιο Ελλήνων Αξιωματικών.

1960: Στην Νέα Υόρκη δίνεται η πρώτη της ταινίας του Άλφρεντ Χίτσκοκ «Ψυχώ».

1972: Πέντε άνδρες συλλαμβάνονται με την κατηγορία της διάρρηξης των γραφείων των Δημοκρατικών στο κτίριο «Γουότερ – Γκέιτ». Προσπαθούσαν να τοποθετήσουν κοριούς. Πρόκειται για το σκάνδαλο που δύο χρόνια αργότερα, το 1974, θα οδηγήσει σε παραίτηση τον Αμερικανό πρόεδρο Ρίτσαρντ Νίξον.

1978: Ματαιώνεται σχέδιο απαγωγής του δικτάτορα Δημήτρη Ιωαννίδη από τις φυλακές του Κορυδαλλού. Το είχε εκπονήσει ο Παρασκευάς Μπόλαρης.

1991: Η Βουλή της Νότιας Αφρικής ψηφίζει το τέλος του Απαρτχάιντ, του καθεστώτος δηλαδή των φυλετικών διακρίσεων. Η κυριαρχία των λευκών παίρνει τέλος.

2018: Υπογράφεται η Συμφωνία των Πρεσπών μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας