Πάθη και ίντριγκες πίσω από τον τελευταίο βασιλικό γάμο στην Ελλάδα

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Πριν 62 χρόνια τέτοια μέρα, 18 Σεπτεμβρίου 1964 στην Μητρόπολη της Αθήνας παντρεύονταν δύο νέα παιδιά που έδειχναν ερωτευμένα. Το γεγονός θα μπορούσε να είναι αδιάφορο, να αφορά τους συγγενείς και τους φίλους του ζευγαριού, εάν ο γαμπρός δεν ήταν ο Βασιλιάς της Ελλάδας Κωνσταντίνος και η νύφη η πριγκίπισσα της Δανίας και εγγονή του Βασιλιά της Σουηδίας Άννα Μαρία.

Από τον Άγγελο Μενδρινό

Όλοι οι κοσμικοί απανταχού ης Γης ήθελαν μια πρόσκληση, κανάλια και εφημερίδες είχαν στείλει δημοσιογράφους και φωτορεπόρτερ για να καλύψουν το γεγονός.

Η Ελλάδα δεν είχε τηλεόραση, αλλά απέκτησε έστω και για λίγες ώρες για να μπορέσουν οι λεπτομέρειες του γάμου να φθάσουν σε όσους το επιθυμούσαν.

Συνήθως ένας γάμος, έστω και βασιλικός είναι μια γιορτή και μια ευκαιρία κάποιοι ισχυροί να βρεθούν και να συζητήσουν χαλαρά για δουλειές.

Μόνο που στην προκειμένη περίπτωση τα πράγματα δεν ήταν απλά. Ο γάμος ήταν προϊόν ενός σκληρού παρασκηνίου που έπαιξε το ρόλο του στα όσα ακολούθησαν.

Ο Κωνσταντίνος έγινε Βασιλιάς στις 6 Μαρτίου του ίδιου χρόνου (1964) μετά τον θάνατο του πατέρα του Παύλου που ήταν για τον πολύ κόσμο ξαφνικός. Το Παλάτι είχε κρύψει τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε.
Πριν από 16 μήνες είχε δολοφονηθεί στη Θεσσαλονίκη οι βουλευτής της ΕΔΑ Γρηγόρης Λαμπράκης. Έγινε προσπάθεια η δολοφονία να φανεί ως ατύχημα, αλλά όχι μόνο απαίτησε, αλλά δημιούργησε αρνητικές εντυπώσεις στη συντριπτική πλειοψηφία της κοινής γνώμης.
Ένα μήνα μετά τη δολοφονία Λαμπράκη παραιτήθηκε ο πρωθυπουργός Κωσταντίνος Καραμανλής διαφωνώντας για το ταξίδι του Βασιλικού ζεύγους στο Λονδίνο δημιουργώντας ρήγμα στην συντηρητική παράταση
Η χώρα είχε μια πανίσχυρη κυβέρνηση, όπως φαινόταν από το εκλογικό αποτέλεσμα. Η Ένωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου είχε κερδίσει τις εκλογές με ποσοστό 52,72% και είχε 171 βουλευτές στη Βουλή.
Το Κυπριακό όμως παρέμενε «αγκάθι». Οι Τουρκικές αξιώσεις για μεγαλύτερη συμμετοχή των τουρκοκυπρίων και η πολιτική του Μακάριου που δεν ήταν ευθυγραμμισμένη με την πολιτική της Αθήνας προκαλούσε προβλήματα.

Όμως και ο ίδιος ο γάμος πέρασε από… σαράντα κύματα μέχρι να καταλήξει στην εκκλησία.

Η Φρειδερίκη, η τέως Βασίλισσα θέλησε προίκα που αρνήθηκε η μητέρα της Άννας – Μαρίας, η Ίνγκριντ. Στη Δανία ήταν ξεπερασμένος ο θεσμός. Με σκληρά παζάρια πείστηκε ο παππούς της νύφης, ο Σουηδός Βασιλιάς Γουσταύος Αδόφλος ΣΤ΄, παππούς της νύφης να καταθέσει σε ελβετική τράπεζα 600.000 λίρες στον λογαριασμό της νύφης για να εξασφαλίσει τις… χαλεπές μέρες που θα έρχονταν. Η Φρειδερίκη ζητούσε ένα εκατομμύριο δολάρια.
Οι Άγγλοι ενδιαφερόντουσαν για τον γάμο. Ο βασιλικός Οίκος της Δανίας ήταν ο ισχυρότερος σύμμαχος και θεωρούσαν ότι η παρουσία της Άννας Μαρίας θα ενδυνάμωνε την παρουσία τους στην Ελλάδα που είχε μειωθεί δραματικά με την παρουσία των Αμερικανών. Η Ελλάδα είχε αποκτήσει νέο ενδιαφέρον για αυτούς λόγω των εξελίξεων στην Κύπρο.

Την ίδια ώρα έγιναν δύο, περίπου πραξικοπηματικές ενέργειες.

Η πρώτη πέρασε απαρατήρητη από πολλούς. Η Φρειδερίκη ονομάστηκε Βασίλισσα μήτηρ αντί του καθιερωμένου Βασιλομήτωρ. Ήταν μια κίνηση ου αποδοκιμάστηκε από τους Δανούς που έβλεπαν την δική τους πριγκίπισσα να χάνει έδαφος στο Παλάτι ακόμα και ως Βασίλισσα. Ο υπουργός εξωτερικών της χώρας Περ Χέκκεραπ το είχε πει όσο πιο καθαρά μπορούσε: «Στη Δανία η βασιμομήτωρ είναι ένα απλό μέλος της βασιλικής οικογένειας… Στη χώρα μας ο Βασιλιάς είναι σύμβολο, δεν κυβερνά ποτέ»
Η δεύτερη όμως δημιούργησε σάλο. Ήταν η προειδοποίηση προς τον νεαρό Βασιλιά για τα όσα ακολούθησαν. Ο υπουργός Άμυνας της κεντρώας κυβέρνησης και βασικός χρηματοδότης του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου, ο Πέτρος Γαρουφαλιάς πέρασε μια διάταξη που μετονόμαζε τον Στρατό σε Βασιλικό όπως ίσχυε για την Αεροπορία και το Ναυτικό. Υπήρξαν ισχυρές αντιδράσεις και τελικά στα… μουλωχτά, όπως πέρασε η μετονομασία αποσύρθηκε στις 25 Οκτωβρίου, αλλά το κακό είχε γίνει. Λίγο αργότερα ο ίδιος υπουργός θα γινόταν αιτία να ξεσπάσει η θύελλα στις σχέσεις του Παλατιού με τον εκλεγμένο πρωθυπουργό, θα ακολουθούσε η Αποστασία και η αποσταθεροποίηση που οδήγησαν στην δικτατορία.

Υπήρξαν διαμαρτυρίες για τα έξοδα του γάμου. Ο τύπος της εποχής αφήνει αιχμές για τους προσκεκλημένους. Λογικό να κληθούν αρχηγοί κρατών και εστεμμένοι. Όμως κλήθηκαν ένα σωρό έκπτωτοι που δεν είχαν καμία πιθανότητα να επιστρέψουν στα περασμένα μεγαλεία και πολλοί απόγονοι οίκων της Γερμανίας που έμοιαζαν περισσότερο γραφικές φιγούρες.

Έτσι παρουσιάστηκε το φαινόμενοι στις επίσημες εκδηλώσεις οι εν ενεργεία εστεμμένοι να προσέρχονται και λόγω καιρού ντυμένοι απλά, ενώ οι άλλοι οι έκπτωτοι με τις «μεγάλες στολές» και τα δεκάδες παράσημα που δεν αντιπροσώπευαν τίποτε.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο σημερινός Βασιλιάς της Αγγλίας Κάρολος, τότε διάδοχος του θρόνου ήρθε με κούρεμα αλα Beatles. Στην Ελλάδα εκείνη την εποχή όποιος άφηνε μαλλιά εθεωρείτο τεντιμπόις και οι αστυνομικοί τον κούρευαν με την ψιλή όπως φαίνεται και στην ταινία του Δαλιανίδη Νόμος 4.000.

Μια προσεκτική ανάγνωση των εφημερίδων της εποχής αποτυπώνουν το κλίμα της εποχής. Από τη μια οι λεπτομερείς περιγραφές και τα διθυραμβικά σχόλια.

Κι από την άλλη η υποβάθμιση του θέματος

Ο γάμος ήταν μια ακόμα χαμένη ευκαιρία. Να παραδειγματιστεί το Παλάτι από τη βορειοευρωπαϊκή νοοτροπία περί βασιλείας. Το πλήρωσε αργότερα.

Ήταν όμως και μια χαμένη ευκαιρία για την είσοδο της τηλεόρασης στην Ελλάδα. Ιταλοί και Δανοί ήρθαν, μετέδοσαν και απήλθαν. Στο παρασκήνιο είχε αρχίσει ο ανταγωνισμός της ΔΕΗ με το ΕΙΡ για το ποιος θα τη λειτουργεί. Χρειάστηκαν δύο χρόνια για να υπάρξει νικητής. η ΕΡΤ πάντως πραχώρησε την καλύτερη εκφωνήτρια του ραδιοφώνου την Πιπίτσα Παϊσίου για να ανοίξει το πρόγραμμα.

Στην Μεσημβρινή πάντως η Ελένη Βλάχου δημοσιεύει ένα σχόλιο για το πόσο θα αλλάξει τη σχέση των πολιτικών. Και περιγράφει ένα απλό επεισόδιο του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, του Παναγιώτη Κανελλόπουλου που δεν του επέτρεψαν να φτάσει στη Μητρόπολη με το αυτοκίνητό του. Ο Ιταλός σκηνοθέτης είδε έναν διαξιφισμό και έμεινε εκεί με την κάμερά του κάνοντας θέμα ένα γεγονός που στις εφημερίδες πέρασε τα (πολύ) ψιλά. Παράλληλα τόνισε τη δυσφορία του πρωθυπουργού που αποκάλυπτε η κάμερα.

Άλλα γεγονότα τέτοια μέρα

1834: Με διάταγμα του Όθωνα η Αθήνα γίνεται πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους.

1851: Εκδίδεται το πρώτο φύλλο των «New York Times» από τον Χένρι Τζάρβις Ρέϊμοντ.

1912: Γενική επιστράτευση στην Ελλάδα η οποία προετοιμάζεται για τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο.

1932: Η Αστυνομία τους Λος Άντζελες ανακαλύπτει το πτώμα της ηθοποιού Πεγκ Έντουιστλ δύο μέρες μετά την αυτοκτονία της πηδώντας από την πινακίδα του Χόλυγουντ.

1958: Η Bank of America κυκλοφορεί την πρώτη πιστωτική κάρτα.

1975: Στο Σαν Φρανσίσκο συλλαμβάνεται η Πατρίτσια Χιρστ, κόρη του Αμερικανού πολυεκατομμυριούχου που από αιχμάλωτη της ακροαριστερής ομάδας του «Απελευθερωτικού Στρατού» εξελίχτηκε έξι μήνες μετά σε δραστήριο στελεχός του.

1981: Η Γαλλική Εθνοσυνέλευση ψηφίζει την κατάργηση του θανατικής ποινής. Μέχρι τότε οι εκτελέσεις γίνονται με γκιλοτίνα.

1999: Σε επίσημη τελετή στον Ιερό ναό της Αγίας Τριάδας στη Νέα Υόρκη ενθρονίζεται ο νέος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος.

Γεννήσεις

1905: Γκρέτα Γκάρμπο, Σουηδή ηθοποιός, από τις πρώτες σταρ του Χόλυγουντ. Το πραγματικό της όνομα ήταν Γκρέτα Λοβίσα Γκούστασδον. Απέφευγε τις συνεντεύξεις, τη δημόσια έκθεση, αλλά φρόντισε να διατηρήσει μέχρι το τέλος της ζωής της την μεγάλη περιουσία που απέκτησε. Πέθανε στις 15 Απριλίου 1990.

1922: Γιάννης Γκιωνάκης, ηθοποιός με μεγάλη καριέρα σε θέατρο και κινηματογράφο. Συμμετείχε και σε τηλεοπτικές εκπομπές, ενώ οι τηλεοπτικές του σειρές δεν είχαν επιτυχία. Η δικαστική περιπέτεια με την απόπειρα δολοφονίας της ερωμένης του Αφροδίτης Κοζανιτά επηρέασε την καριέρα, αλλά και την γεία του. Πέθανε στις 25 Αυγούστου 2002.

1932: Νικολαϊ Ρουκαβισνίκοφ, Σοβιετικός κοσμοναύτης. Πήρε μέρος σε τρεις πτήσεις στο διάστημα με τα «Σογιούζ» 10,16 και 33. Πέθανε στις 19 Οκτωβρίου 2002.

1942: Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, Γερμανός πολιτικός. Υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας στη διάρκεια της ελληνικής οικονομικής κρίσης (2008-14). Το 2020 είχε υποχρεωθεί να παραδεχτεί ότι δέχτηκε δωρεά για λογαριασμό του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος από έμπορο κατηγορούμενο για φοροδιαφυγή και ξέπλυμα χρήματος. Από απόπειρα δολοφονίας με δράστη τον Ντίτερ Κάουφμαν υποχρεώθηκε να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του σε αναπηρικό καροτσάκι. Πέθανε στις 26 Δεκεμβρίου 2023.

1948: Μαίρη Ραζή, ηθοποιός με πλούσια θεατρική και τηλεοπτική παρουσία

1952: Ρικ Πιτίνο, Αμερικανός προπονητής μπάσκετ με μεγάλη καριέρα στο Πανεπιστημιακό πρωτάθλημα. Εργάστηκε στον Παναθηναϊκό (26/12/2018 έως 20/6/2019 και 20/11/2019 έως 20/3/2020) με τον οποίο κέρδισε δύο πρωταθλήματα και ένα Κύπελλο και στην εθνική Ελλάδας (2019-21).

1956: Γιώργος Κιμούλης, ηθοποιός και σκηνοθέτης.

1968: Τόνι Κούκοτς, Κροάτης μπασκετμπολίστας με 13ετή παρουσία στο ΝΒΑ.

1971: Λανς Άρμστρονγκ, Αμερικανός ποδηλάτης. Κέρδισε 7 φορές τον Γύρο της Γαλλίας, αλλά το 2012 αποκαλύφθηκε ότι έπαιρνε αναβολικά με αποτέλεσμα να του αφαιρεθούν οι τίτλοι και να τιμωρηθεί με ισόβιο αποκλεισμό. Το 1996 για δύο χρόνια είχε σταματήσει τον αθλητισμό μετά τη διάγνωση για καρκίνο των όρχεων με μεταστάσεις σε εγκέφαλο και πνεύμονες.

1962: Τζον Φασάνου, Άγγλος ποδοσφαιριστής (σέντερ φορ) με καταγωγή από την Νιγηρία. Το 1990 είχε αποκαλύψει τις σεξουαλικές του προτιμήσεις όταν κατηγορήθηκε για βιασμό νεαρού. Αυτοκτόνησε στις 2 Μαΐου 1998

1976: Ρονάλντο Λουίς Ναζάριο, Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής (σέντερ φορ). Τον αποκάλεσαν «φαινόμενο» για την άφθαστη ποδοσφαιρική του τέχνη. Δοκιμάστηκε σκληρά από διαδοχικούς τραυματισμούς κι υποχρεώθηκε να αποσυρθεί από την πρώτη γραμμή. Η μη συμμετοχή του στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1998 στη Γαλλία έγινε διεθνές θέμα.

Θάνατοι

1961: Νταγκ Χάμερσκελντ (56 χρ.), Σουηδός οικονομολόγος, διπλωμάτης, Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ από το 1957 μέχρι τον θάνατό του. Σκοτώθηκε σε πτώση αεροπλάνου στη βόρεια Ροδεσία ενώ βρισκόταν σε αποστολή για την κατάπαυση του πυρός στο Κονγκό. Μαζί του έχασαν τη ζωή τους άλλα 15 άτομα. . Προσπαθούσε να πετύχει την κατάπαυση του πυρός στον πόλεμο Κατάγκα και Κονγκό. Το 1998 αποκαλύφθηκαν έγγραφα σύμφωνα με τα οποία CIA, M16και μια βελγική εταιρεία εξόρυξης σχεδίαζαν τη δολοφονία του.

1970: Τζιμι Χέντριξ (27 χρ.), Αμερικανός κιθαρίστας, μουσικός και στιχουργός. Η καταγωγή του ήταν Αφροαμερικανική και Ινδιάνικη (Τσερόκι). Πέθανε στο Λονδίνο έχοντας κάνει χρήση βαρβιτουρικών φαρμάκων.