Η πλειοψηφία των Ελλήνων λέει «όχι» στο εμβόλιο και φαίνεται ότι ταυτίζεται με αυτή της υπόλοιπης Ευρώπης. Τα στοιχεία της έρευνας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, που δείχνουν ότι το μεγαλύτερο ποσοστό Ελλήνων αρνείται να εμβολιαστεί, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, προκαλούν προβληματισμό. Σύμφωνα με δηλώσεις της δρος Μαρίνας Ψιλούτσικου, μέλους ΕΔΙΠ του ΟΠΑ και υπεύθυνης για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της έρευνας, μόλις το 42% των πολιτών προτίθεται να κάνει το εμβόλιο!
«Ο φόβος για παρενέργειες και η αμφιβολία για την αποτελεσματικότητά του είναι οι βασικοί λόγοι δισταγμού απέναντι στον εμβολιασμό. Πάντως, ένας στους τρεις στον πληθυσμό πιστεύει ότι το εμβόλιο θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό για όλους» είπε η κυρία Ψιλούτσικου σε ραδιοφωνική εκπομπή. Το εμβόλιο και τον εμβολιασμό «βλέπουν πιο θετικά οι γυναίκες και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία» εξηγεί η υπεύθυνη της έρευνας, ενώ μια δυνατότητα να παρέχεται επιλογή μεταξύ εμβολίων διαφορετικών εταιριών «θα λειτουργήσει ενθαρρυντικά για όσους ήδη είναι θετικά διακείμενοι προς αυτό, ανασταλτικά για όσους έχουν ήδη επιφυλάξεις».
Έξοδος όταν είναι απαραίτητο
Συνολικά, οι περισσότεροι ερωτηθέντες συμμορφώνονται με τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί κατά τη διάρκεια του lockdown, με το 68% να κρατά αποστάσεις, το 86% να φορά μάσκα και το 90% να στέλνει sms, ενώ «το 58% των Ελλήνων βγαίνει από το σπίτι όταν αυτό είναι απαραίτητο. Σύμφωνα με την έρευνα, οι γυναίκες δείχνουν λίγο μεγαλύτερη συνέπεια, ενώ σημαντικά πιο συνεπείς είναι οι μεγαλύτερης ηλικίας ερωτηθέντες. Όσο για το… απαραίτητο πλέον αξεσουάρ υγείας, τη μάσκα, το 63% των Ελλήνων επιλέγει την υφασμάτινη και ένας στους τρεις τη μιας χρήσης μη χειρουργική έκδοση.
Μειωμένη, σε σύγκριση με τον περασμένο Απρίλιο, είναι η διάθεση των Ελλήνων για ενημέρωση, όπως και η εμπιστοσύνη στην Πολιτεία. Λιγότεροι από τους μισούς ενημερώνονται καθημερινά (ποσοστό 38%), ενώ σχεδόν ένας στους δέκα δεν ενημερώνεται καθόλου. Τη μεγαλύτερη πτώση εμφανίζει η εμπιστοσύνη προς την Πολιτεία, με ποσοστό 39% έναντι 57% τον Απρίλιο 2020.
Απρόθυμο ως κατηγορηματικά αντίθετο να κάνει το εμβόλιο για τον κορονοϊό εμφανίζεται και ένα απρόσμενα μεγάλο ποσοστό Ευρωπαίων. Παρά τις ως τώρα κλινικές δοκιμές που δείχνουν ότι τα εμβόλια είναι ασφαλή, πολλοί είναι εκείνοι που αμφιβάλλουν, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στη μάχη κατά της πανδημίας.
Φόβος και δυσπιστία
Σύμφωνα με το διεθνούς κύρους περιοδικό «Economist», που δημοσιεύει δειγματοληπτική έρευνα της Ipsos Mori, σχεδόν οι μισοί Γάλλοι (46%), το μεγαλύτερο ποσοστό από κάθε άλλο Ευρωπαίο, δηλώνουν ότι θα αρνηθούν να εμβολιαστούν, όπως και πάνω από το 40% των Πολωνών και των Ούγγρων. Στο επίκεντρο των αντιδράσεων είναι ο φόβος και η δυσπιστία απέναντι στις ελίτ, στους ειδικούς και γενικότερα τους υφιστάμενους θεσμούς. Όπως επισημαίνει το περιοδικό, «η Ευρώπη γίνεται ολοένα περισσότερο μια παρανοϊκή ήπειρος, όπου τα μυαλά των ανθρώπων γεμίζουν με οράματα εχθρών, κατά κύριο λόγο φανταστικών». Εκ των πραγμάτων, οι κυβερνήσεις νιώθουν ότι πρέπει να κινηθούν προσεκτικά. Όπως είπε ο Γερμανός υπουργός Υγείας Γιενς Σπαν, «τίποτε δεν είναι πιο σημαντικό από την εμπιστοσύνη, όσον αφορά τα εμβόλια».
Πάντως, όσοι γνωρίζουν καλά τη Γαλλία αισιοδοξούν ότι τελικά οι κάτοικοί της θα κάνουν ουρά για να εμβολιαστούν, καθώς είναι άλλο πράγμα να απορρίπτεις αντιδραστικά ένα εμβόλιο επειδή εξαίρει τις αρετές του ο πρόεδρος Μακρόν και άλλο να απορρίπτεις ένα εμβόλιο που συνιστά ο οικογενειακός γιατρός σου. Το ίδιο αναμένεται να συμβεί και στην Ιταλία.
Οι περιθωριακές απόψεις είναι πιθανότερο να εξαπλωθούν, όταν οι άνθρωποι χάνουν την εμπιστοσύνη στους ηγέτες τους. Γι’ αυτό, τονίζει, ο «Economist», «το πιο αποτελεσματικό εμβόλιο ενάντια στις αντιεμβολιαστικές ανοησίες θα είναι οι κυβερνήσεις να υλοποιήσουν τα προγράμματα εμβολιασμού για τον Covid-19 όσο γίνεται με πιο γρήγορο και ομαλό τρόπο, με τα ελάχιστα δυνατά λάθη. Όταν οι ελίτ κάνουν καλά τη δουλειά τους, οι λαϊκιστές και οι ψεκασμένοι έχουν λιγότερα πράγματα για να λυσσάξουν».