Η Αγία Ειρήνη νέα Μητρόπολη της Αθήνας

ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Ο επιβλητικός ναός της Αγίας Ειρήνης, με το πλούσιο ιστορικό παρελθόν, δεσπόζει στο κέντρο της Αθήνας, μεταξύ των οδών Αιόλου και Αθηνάς.

Η Αγία Ειρήνη νέα Μητρόπολη της Αθήνας

Τέλη Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται να σταματήσουν να χτυπούν οι καμπάνες της Μητρόπολης Αθηνών. Οι ψαλμωδίες θα παραδώσουν τα «σκήπτρα» τους στις σκαλωσιές και τα ειδικά συνεργεία. Και αυτό γιατί έπειτα από εννέα ολόκληρα χρόνια από το φονικό σεισμό της Αθήνας, τον Σεπτέμβριο του 1999, που επηρέασε σοβαρά τη στατικότητα του κτιρίου, ο καθεδρικός ναός των Αθηνών θα βάλει λουκέτο μέχρι να ολοκληρωθούν επιτέλους οι επισκευαστικές εργασίες.

Ωστόσο, η ολοκληρωτική ανακαίνιση της Ιεράς Μητρόπολης Αθηνών φαίνεται ότι οδηγεί έναν ιστορικό ναό της πόλης σε νέες στιγμές δόξας. Με άλλα λόγια, για να μη μείνει η πρωτεύουσα χωρίς καθεδρικό, πρώτη επιλογή για... προσωρινή Μητρόπολη δεν είναι άλλη από την Αγία Ειρήνη που βρίσκεται μεταξύ των οδών Αιόλου και Αθηνάς.

Η πρώτη Μητρόπολη της Αθήνας, «κιβωτός» της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, έρχεται τώρα να θυμηθεί την αίγλη του παρελθόντος. Ξεχωριστά γεγονότα ανά τους αιώνες συνδέονται με τον ιστορικό ναό της πόλης που τον ερχόμενο Σεπτέμβρη θα έχει την τιμητική του. Το 1835, εκεί έγινε η τελετή ενηλικίωσης του βασιλιά Οθωνα, το 1843 κηδεύτηκε ο ήρωας του 1821 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ενώ τακτικά έκανε τις εξομολογήσεις της και η βασίλισσα Αμαλία. Επίσης, σε αυτή την εκκλησία έγινε η δοξολογία για το Ελληνικό Σύνταγμα, με πρωτοστάτη της ημέρας τον Νεόφυτο Βάμβα.

Εκτός από τους βασιλείς Οθωνα και Αμαλία, οι περισσότερες σπουδαίες μορφές της Νεοελληνικής Ιστορίας εκκλησιάζονταν στο ναό ή πέρασαν για να ανάψουν ένα κερί. Από τους διασημότερους ιερείς που διακόνεψαν στην εκκλησία ήταν και ο Μακάριος, Αρχιεπίσκοπος και πρόεδρος της Κύπρου, ο οποίος χειροτονήθηκε στο ναό.

«Ο ήρωας της ελληνικής επανάστασης Θεόδωρος Κολοκοτρώνης κηδεύτηκε εδώ, το 1843, γι’ αυτό και υπάρχει δίπλα η οδός Κολοκοτρώνη. Υπάρχουν και ιστορικές περιγραφές για την ημέρα εκείνη. Κατέβηκαν οι υπουργοί, οι άνθρωποι του πνεύματος από την Ερμία οδό (σημερινή Ερμού) κι έφτασαν έξω από την Αγία Ειρήνη. Ακολουθούσε η σορός του Κολοκοτρώνη και το άλογό του ντυμένο στα μαύρα. Εδώ έγινε και η κηδεία του Κανάρη» λέει ο πατέρας Θωμάς Χρυσικός που λειτουργεί στην ιστορική εκκλησία.

Ο ίδιος δεν γνωρίζει σίγουρα πως η Αγία Ειρήνη θα είναι καθεδρικός της Αθήνας για το διάστημα των ανακαινίσεων της Μητρόπολης. Ωστόσο, όπως είπε στην «Espresso»: «Αν ο μακαριότατος επιλέξει αυτό το ναό ως καθεδρικό γι’ αυτό το μικρό διάστημα, θα είναι δική του ευλογία. Οπωσδήποτε θα ανακαλέσει την παλιά αίγλη ενός ναού που έδωσε πολλά στο έθνος».


Χτίστηκε από τα ερείπια 70 βυζαντινών εκκλησιών

Οι παλιότερες πληροφορίες θέλουν το ναό της Αγίας Ειρήνης να χτίστηκε από τα ερείπια εβδομήντα βυζαντινών εκκλησιών που γκρεμίστηκαν επί Βαυαροκρατίας. Την περίοδο της Τουρκοκρατίας παίζει σημαντικό ρόλο ως κύριος χώρος συνάθροισης όλων των χριστιανών. Με τη μεταφορά της έδρας του ελληνικού κράτους από το Ναύπλιο στην Αθήνα, η Αγία Ειρήνη γίνεται επίσημος καθεδρικός της πρωτεύουσας και το 1838, επί βασιλείας Οθωνα, πραγματοποιείται η πρώτη δοξολογία. Την ανακαίνιση και την επισκευή του ναού αναλαμβάνει το 1845 ο ονομαστός αρχιτέκτονας Λύσανδρος Καυτατζόγλου που αποπερατώνει το έργο το 1850.

Με το εξαιρετικό του ταλέντο, ο Καυτατζόγλου δημιουργεί ένα ναό με στοιχεία αρχαιοελληνικού και ρωμανικού ύφους, από τον οποίο δεν λείπει και το βυζαντινό χρώμα. Κορυφαία θεωρούνται τα φατνώματα στην οροφή που ήταν η αφορμή για να ανακηρύξει το κράτος την Αγία Ειρήνη διατηρητέο μνημείο, το 1972. Τα εντυπωσιακά φατνώματα σώζονται μέχρι σήμερα και προκαλούν το θαυμασμό των επισκεπτών του ναού. Οσο για τις αγιογραφίες και τις κοσμηματογραφίες της Αγίας Ειρήνης, είναι θαυμαστά έργα των μαθητών της σχολής των ναζαριστών, των αδελφών Φυτάλη.


ΜΑΡΙΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ
Φωτ.: ΓΟΥΙΛΙΑΜ ΦΕΙΘΦΟΥΛ

Ο επιβλητικός ναός της Αγίας Ειρήνης, με το πλούσιο ιστορικό παρελθόν, δεσπόζει στο κέντρο της Αθήνας, μεταξύ των οδών Αιόλου και Αθηνάς.
Το 1838, επί βασιλείας του Οθωνα, η εκκλησία της Αγίας Ειρήνης γίνεται ο πρώτος καθεδρικός της Αθήνας.
Οι θαυμαστές αγιογραφίες και κοσμηματογραφίες της Αγίας Ειρήνης φιλοτεχνήθηκαν από τους αδελφούς Φυτάλη, μαθητές της σχολής των Ναζαριστών.
Μητρόπολη για λίγους μήνες θα «χριστεί» από τον Αρχιεπίσκοπο η Αγία Ειρήνη.